زمینه و هدف: کم خونی فقر آهن شایع ترین علت کم خونی در جهان و شایع ترین کمبود غذایی کودکان است. این کم خونی بیشتر در شیرخواران 9 تا 24 ماهه، به دلیل رشد سریع و عدم مصرف قطره آهن خوراکی شایع است. به دلیل تشخیص های اتفاقی در کودکان قبل از سن مدرسه و این که کم خونی آهن باعث اختلالات رشدی، خلقی، ایمنی و کاهش یادگیری می شود، بر آن شدیم که در محدوده سنی 6-4 ساله، کم خونی آهن را مورد بررسی قرار دهیم. مواد و روش ها: این مطالعه مقطعی بر روی 560 کودک 6-4 ساله مهدهای کودک شهرستان رفسنجان انجام شد. نمونه گیری به صورت تصادفی خوشه ای و طبقه بندی شده بود. بعد از اخذ رضایت نامه کتبی و تکمیل پرسشنامه حاوی سوالاتی در مورد علایم کم خونی و عادات غذایی، جهت بررسی هموگلوبین، هماتوکریت، آهن خون و TIBC از کودکان نمونه خون گرفته شد. اطلاعات وارد نرم افزار SPSS شد و مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. نتایج: %48.2 کودکان پسر و %51.8 نفر دختر بودند. شیوع کم خونی در جمعیت مورد بررسی %11.1 بود که با جنس و سن کودک ارتباطی نداشت. شیوع فقر آهن %5.18 بود که به جنس و سن کودک ارتباطی نداشت. شیوع فقر آهن در کودکانی که آهن تکمیلی دریافت نکرده بودند و یا مادرشان در طول بارداری آهن مصرف نمی کردند بیشتر بود. نتیجه گیری: کم خونی فقر آهن در کودکان 6-4 ساله مهد کودک های شهرستان رفسنجان نسبت به سایر مناطق در حال توسعه کمتر است. برنامه ریزی برای پیشگیری از این نوع کم خونی با آموزش مادران جهت تغذیه مناسب و تجویز مکمل های آهن توصیه می شود.

بیان مساله: برای رویارویی با کمبود آهن در کودکان، مصرف انواع فراورده آهن پیشنهاد می شود. یکی از این روش ها مصرف قطره یا شربت های دارای آهن بوده، که برای کودکان از شش ماهگی تا دو سالگی تجویز می گردد. با توجه به ایجاد رنگیزه سیاه بر روی دندان های کودکان در اثر مصرف این فرآورده ها، بسیاری از پدران و مادران می پندارند، که پوسیدگی دندان های کودکشان در پی خوراندن قطره آهن به آنها ایجاد شده است و گروهی بر همین پایه، مصرف این دارو را متوقف می کنند. در هر صورت، رفع ابهامات بالا، به بررسی های بیشتر نیاز دارد، که بررسی کنونی در همین راستاست. هدف: هدف از انجام این پژوهش، بررسی میزان dmft و چگونگی مصرف فرآورده های آهن در کودکان و میزان ارتباط آن با پوسیدگی دندانی است. در این راستا، عوامل مرتبط نیز، بررسی شده است. مواد و روش: این بررسی، به صورت مقطعی بر روی ساختار دندان های شیری 280 کودک دختر و پسر دو تا پنج ساله انجام گرفته است و با مقایسه گروه های گوناگون در حال درمان با آهن، رابطه آن با پوسیدگی دندان های شیری بررسی شده و اطلاعات مورد نیاز، از جمله dmft کودکان، استفاده از آهن کمکی و شیوه استفاده و گونه آهن مصرفی و ... با معاینه دندان های کودکان و تکمیل پرسشنامه به وسیله پدران و مادران به دست آمده است. پردازش داده ها با استفاده از آزمون های آماری، مانند آزمون مجذور کای و اسپیرمن و اسمیرنو انجام شده است.یافته ها: از 280 کودک مورد بررسی، 33 نفر (11.8 درصد)، مصرف آهن کمکی نداشته و 247 نفر (88.2 درصد)، یکی از فراورده های آهن کمکی را مصرف کرده اند. شمار 142 نفر (50.7 درصد) از کودکان، آهن کمکی را به صورت قطره مصرف نموده و بقیه از انواع دیگر آهن استفاده کرده اند. میزان dmft کل کودکان، 2.87±3.26 به دست آمده است و نیز، میزان dmft در کودکان گروه شاهد، که از آهن کمکی استفاده نکرده اند، 3.03±2.95 و در گروه کودکانی، که آهن مصرف کرده اند، 2.71±3.57 به دست آمده، که تفاوت معنی دار آماری در هیچ گروهی مشاهده نگردیده است. درباره تغذیه زمان شیرخوارگی، بهداشت دهان یا مسواک کردن، جنسیت کودکان، شیوه مصرف آهن، طول مدت مصرف آهن و تحصیلات پدر، ارتباطی با میزان پوسیدگی دیده نشده است، ولی با تحصیلات مادر و سن کودکان، رابطه مثبت آماری مشاهده گردیده است. نتیجه گیری: از نظر میانگین dmft در میان گروه های مصرف کننده آهن کمکی و گروه شاهد، تفاوت معنادار آماری مشاهده نشده و به سخنی دیگر با توجه به نتایج به دست آمده، می توان گفت، که مصرف آهن کمکی به گونه های مختلف، بر شیوع پوسیدگی دندان های کودکان اثری نداشته است.