با توجه به اهمیت و تاثیر پدیده هموزیگوتی آلل های جنسی یا هم خونی در خصوصیات مختلف کلنی های زنبور عسل از جمله در عملکرد و تولید محصول (عسل)، نسبت به ارزیابی این پدیده در زنبورستان های شهرستان میانه اقدام گردید. بدین منظور پنج درصد کندوهای مدرن در مناطق مهم زنبورداری این منطقه انتخاب و مورد بررسی قرار گرفتند. مطابق روش ارایه شده توسط روتنر، شابلونی به ابعاد 10 در 10 سلول به شکل لوزی تهیه گردید و در سه قسمت هر دو طرف شان ها در منطقه تخم ریزی ملکه قرار داده شد و سلول های خالی به عنوان شاخص هم خونی شمارش و ثبت شدند. از هر کندو سه شان انتخاب گردید. نمونه برداری ها در فصل تخم ریزی ملکه انجام شدند. به علاوه در فصل برداشت عسل، میزان تولید عسل زنبورستان های مورد نظر بر آورد شد. تجزیه تحلیل داده ها با استفاده از طرح کاملا تصادفی با داده های چند مشاهده ای (طرح آشیانه ای) انجام گردید. هم چنین همبستگی بین میزان هم خونی و تولید عسل محاسبه گردید. اختلاف معنی داری از نظر هم خونی و تولید عسل بخش ها و روستاهای شهرستان مشاهده نشد ولی درصد هم خونی در بخش های مختلف عبارت بودند از 9.22 (کندوان)، 10.93 (ترکمنچای) و 23.48 (کاغذ کنان) و میانگین کل شهرستان 15.05 درصد بود. میانگین تولید عسل به ازای هر کندو نیز در کل شهرستان 11.19 کیلوگرم برآورد شد. هم چنین بین درصد هم خونی وتولید محصول عسل رابطه منفی معنی داری مشاهده شد (r=-0.57 و P=0.039).

به منظور شناخت خصوصیات زمین شناسی و گوهرشناسی عقیق های میانه و نیز اکتشاف ذخایر عقیق جهت راه اندازی صنعت گوهرتراشی در این منطقه، کار تحقیقی حاضر در دانشگاه پیام نور به انجام رسید.عامل اصلی کانی سازی در منطقه، ولکانیسم گسترده اسیدی در انتهای ائوسن و به ویژه در الیگوسن است. کانی سازی عقیق در درون ریولیت، ایگنیمبریت، ریوداسیت، تراکیت و تراکی آندزیت ها و به شکل پرکننده حفرات موجود در آنها صورت گرفته است. کانی سازی عقیق در 6 محل شامل روستاهای ماوی، زرنجین، وهیل، قیز قلعه سی، داش قلعه سی و ولستان، به صورت گسترده و با بافت نواری مشاهده می شود. ساخت هایی مثل ستاره ای، گل کلمی، رشته ای، شعاعی و حلقوی نیز در آنها دیده می شود. رنگ های آبی نیلی، آبی آسمانی، قرمز، نارنجی، بی رنگ، خاکستری، سبز و سیاه در عقیق ها دیده می شود. رنگ های آبی و خاکستری روشن از گسترش بیشتری برخوردارند. مهم ترین عامل تاثیرگذار در رنگ های آبی، عنصر مس و در رنگ های سیاه، قرمز و دودی عناصر آهن و منگنز است. کلیه نمونه های عقیق دارای صیقل خوری خوب تا عالی بوده، فاقد خاصیت چند رنگی و فلوئورسانس هستند. شفافیت آنها خوب و واکسی، سختی آنها بین 6.7 تا 7 و گرانی ویژه آنها بین 2.63 تا 2.66 در نوسان است. تجربه عملی نشان داد که بهترین درجه حرارت برای رنگ آمیزی مصنوعی عقیق های قرمز و نارنجی 500oC و برای عقیق های آبی روشن و تیره 550oC است.

در منطقه میانه شته ها مهمترین آفات سورگوم جارویی بوده و کشاورزان بدون توجه به وجود و فعالیت حشرات مفید، برای حفظ محصول بارها از آفت کش های شیمیایی استفاده می کنند. در این تحقیق با توجه به اهمیت شناسایی دشمنان طبیعی بومی در برنامه های مدیریت تلفیقی آفات، پارازیتوئید های شته های سورگوم جارویی جمع آوری و شناسایی شده و تغییرات جمعیت آن ها در مقایسه با شته های میزبان مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور ضمن بررسی کلنی شته ها، شته های مومیایی حاوی شفیره پارازیتوئیدها جمع آوری شدند. شته های زنده و غیر پارازیته نیز به مدت 10 روز روی بوته های سورگوم جارویی پرورش داده شدند تا درصدی از آن ها نیز که پارازیته هستند، مومیایی و سپس جمع آوری شوند. نتایج نشان داد که در مزارع سورگوم جارویی منطقه میانه دو گونه از شته ها شامل شته معمولی گندم و شته برگ ذرت فعالیت دارند. پارازیتوئیدها روی هر دو گونه شته مذکور فعالیت داشته و متعلق به جنس Aphelinus از خانواده Aphelinidae بودند. نتایج نشان داد که جمعیت پارازیتوئید با افزایش جمعیت شته، افزایش و با کاهش آن، کاهش یافت و همبستگی مثبت معنی داری بین آن ها مشاهده گردید. همبستگی معنی دار مثبت جمعیت پارازیتوئیدها با جمعیت میزبان ناشی از تخصص میزبانی بوده و می تواند به عنوان یکی از معیارهای کارایی خوب دشمنان طبیعی به شمار آید.

طی این بررسی، از تاریخ اول فروردین ماه 1388 لغایت پایان آذر ماه 1388 از 300 راس تک سمی مناطق مختلف شهرستان میانه بصورت تصادفی و از جنس و سن های مختلف نسبت به جمع آوری کنه از سطح پوست دام ها و نیز تهیه گستره های خونی از وریدهای سطح خارجی گوش و با استفاده از رنگ آمیزی گیمسا اقدام شد. در بررسی سطح پوست 300 راس تک سمی مورد مطالعه در این تحقیق، مجموعا در 49 راس ( 16.4درصد) آلودگی به کنه وجود داشت. آلودگی به کنه در اسب و الاغ ها های مورد مطالعه،  17.41 و 14.75درصد بود. در مجموع 35 راس (11.66 درصد) از تک سمیها آلودگی به هیالوما آناتولیکم آناتولیکم و 20 راس (6.66 درصد) آلودگی به رپی سفالوس بورسا و 6 راس (2 درصد) آلودگی به همافیزالیس پونکتاتا داشتند و بعضا آلودگی توام نیز مشاهده گردید. بیشترین درصد آلودگی تک سمی ها به کنه های سخت مربوط تیر ماه و نیز مربوط به هیالوما آناتولیکم آناتولیکم ( 11.66درصد) می باشد. همچنین در گسترشهای خونی رنگ آمیزی شده با گیمسا، از 5 نمونه خون اسب (4.1 درصد) بابزیا اکوئی جداسازی گردید و موردی از بابزیا کابالی مشاهده نگردید. همچنین در نمونه های خونی اخذ شده از الاغ ها هیچ موردی از بابزیا در گسترش خونی وجود نداشت.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

منطقه سیاه منصور در شمال شرقی شهرستان میانه واقع شده است. برونزد انواع سنگ های آذرین در منطقه عبارتند از سنگ های آتشفشانی ائوسن تا میوسن با ترکیب بازالت، آندزیت، ریوداسیت، ریولیت و سنگ های گرانیتوئیدی و دیوریتی. سنگ های گرانیتوئیدی عبارتند از انواع مختلف موسکوویت گرانیت و گرانیت - گرانودیوریت. سنگ های موسکوویت گرانیت به طور محدود به صورت دایک های لویکوگرانیتی داخل سنگ های دگرگون مشاهده می شوند که بر این اساس تشکیل موسکوویت گرانیت ها در ارتباط با دگرگونی های همراه به سن پرکامبرین (؟) و یا سیمیرین پیشین (؟) بسیار محتمل به نظر می رسد. برونزد سنگ های گرانیت و گرانودیوریت به صورت استوک نسبتا کوچک مشاهده می شود که نهشته های رسوبی- آتشفشانی کرتاسه فوقانی و ائوسن را قطع کرده اند. موسکوویت گرانیت ها و گرانیت ها از نظر شاخص اشباع از آلومین به ترتیب در گستره پرآلومینوس و شبه رخشان تا پرآلومینوس قرار می گیرند. سری ماگمایی موسکوویت گرانیت ها و گرانیت – گرانودیوریت ها به ترتیب آهکی- قلیایی و قلیایی می باشد. بر اساس بررسی های کانی شناسی و شواهد ژئوشیمیایی، سنگ های موسکوویت گرانیت از نوع S و گرانیت – گرانودیوریت ها از نوع A (زیر گروه (A1 هستند. خاستگاه ماگمایی و جایگاه زمین ساختی گرانیت ها – گرانودیوریت ها از نوع غیر کوهزایی و درون صفحه ای با خاستگاه گوشته ای بوده ولی محیط جای گیری سنگ های موسکوویت گرانیت به انواع Syn-COLG وابسته است. بررسی نمودارهایREE در گرانیت ها و گرانودیوریت ها نشانگر غنی شدگی شدید از LREE نسبت به HREE است که احتمالا تشکیل این سنگ ها از یک خاستگاه غنی شده را نشان می دهد. ضمن اینکه آلایش پوسته ای یا فرایند جدایش بلوری نیز می تواند در غنی شدگیLREE نقش موثری داشته باشد. مقادیر LREE و HREE در نمونه های موسکوویت گرانیتی نزدیک به هم بوده و تغییرات قابل ملاحظه ای را در نمودارهای REE نشان نمی دهند. بررسی نمودارهای عنکبوتی برای انواع گرانیتوئیدهای نوع A و نوع S، دخالت خاستگاه پوسته ای در ژنز این سنگ ها را پیشنهاد می کنند.

کانسار منگنز زرشلو در شمال روستای زرشلو و40 کیلومتری جنوب غرب میانه، در استان آذربایجان شرقی قرار دارد. این منطقه بخشی از پهنه زمین ساختی البرز-آذربایجان است. واحدهای سنگی اصلی منطقه مربوط به دوره الیگوسن-میوسن و شامل سنگ های آتشفشانی با ترکیب آندزیت بازالتی و ایگنمبریت ها هستند. کانی های تشکیل دهنده این سنگ ها پلاژیوکلاز، هورنبلند، پیروکسن و الیوین هستند که بافت شیشه ریزسنگی پورفیری تا ریزسنگی پورفیری دارند. کانی های اصلی کانسار شامل پیرولوسیت و منگانیت هستند و کانی های فرعی همچون باریت، سیلیس و کلسیت نیز در آن وجود دارند. بافت های متنوعی چون گل کلمی، کلیه ای، دارینه ای، نواربندی هم مرکز و رشد کروی پیزولیتی در این کانسار دیده می شوند.  کانسار زرشلو در یک پهنه برشی گسلی و درون سنگ های میزبان آندزیت بازالتی شکل گرفته است. رگه اصلی کانسنگ منگنز دارای راستای شمالی-جنوبی و طول حدود 150 متر است. سنگ ها در این منطقه به شدت برشی شده اند. ماده معدنی به صورت رگه های نامنظم با شیب تقریباً قائم وجود دارد که به دلیل سختی و پایداری در برابر هوازدگی، به طور برجسته دیده می­شود. شواهد زمین شیمیایی نشان می دهند که کانی سازی منگنز در ارتباط با سیال های گرمابی بوده است و به صورت توده ای و سیمان پرکننده فضاهای خالی بین قطعه های برشی با بافت های کلیه ای و گل کلمی دیده می شود. عیار متوسط منگنز در کانسنگ زرشلو برابر 48٪ است.

سورگوم جارویی با سطح زیر کشت وسیع یکی از مهمترین محصولات منطقه میانه می باشد. شته ها از آفات اصلی این محصول بوده و کشاورزان برای مبارزه با آن بارها از سموم شیمیایی مختلف استفاده می کنند. در این تحقیق شته های زیان آور سورگوم جارویی جمع آوری و شناسایی شدند. همچنین با آماربرداری های هفتگی تغییرات جمعیت شته ها مورد بررسی قرار گرفته و خصوصیات زیستی آن ها با استفاده از قفس های برگ به دست آمد. نتایج نشان داد که در مزارع سورگوم جارویی منطقه میانه دو گونه (Rondani) Schizaphis graminum و (Fitch) Rhopalosiphum maidis فعالیت دارند. اوج جمعیت گونهS. graminum  اواخر خرداد ماه بود که در این زمان متوسط تعداد آن در هر ساقه به 10.725 عدد رسید و در تیر ماه به سرعت از جمعیت آن کاسته شد. گونه R. maidis با وجود این که کمی دیرتر (اواخر خرداد ماه) شروع به فعالیت کرد، ولی مهم ترین گونه شته های سورگوم جارویی بوده و تا آخر فصل زراعی نیز به خسارت خود روی بوته ها ادامه داد، به طوری که جمعیت آن روی برخی از بوته ها به بیش از 1000 عدد رسیده و ضمن نکروزه کردن بوته، تمام سطح برگ پرچم و خوشه پوشیده از شته و عسلک گردید. جمعیت این شته در اوایل مردادماه به متوسط تعداد 114.75 در هر ساقه رسید و پس از آن به سرعت شروع به کاهش کرد. در پرورش های آزمایشگاهی، درصد تلفات دو گونهS. graminum  و R. maidis  روی برگ های سورگوم جارویی نسبتا کم (به ترتیب 3.2 و 5.6 درصد) بود. هم چنین هر دو گونه طول دوره پورگی را به طور متوسط در کمتر از 10 روز به پایان رسانده و تبدیل به حشره کامل شدند. میانگین طول عمر دو گونه مذکور به ترتیب 28.2 و 32.6 روز و میانگین باروری آن ها به ترتیب 41.84 و 49.7 عدد پوره به دست آمد که در R. maidis بیشتر از گونه S. graminum بود. هم چنین متوسط طول مدت یک نسل دو گونه مورد بررسی به ترتیب 11.3 و 10.9 روز به دست آمد.

شته ها مهم ترین آفات سورگوم جارویی  Sorghum cerenuumدر منطقه میانه بوده و کشاورزان بدون توجه به فعالیت حشرات مفید، برای حفظ محصول بارها از آفت کش های شیمیایی استفاده می کنند. در این تحقیق با توجه به اهمیت حفاظت و حمایت از دشمنان طبیعی در برنامه های مدیریت تلفیقی آفات، شکارگرهای اختصاصی شته ها شامل کفشدوزک ها، مگس های گلSyrphidae  و بالتوری ها جمع آوری و شناسایی شده و تغییرات جمعیت آن ها در مقایسه با شته های میزبان مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور شکارگرها هنگام بازدید از کلنی شته ها و نیز با استفاده از تور حشره گیری جمع آوری شدند. در این تحقیق از مگس های گل، گونه Sphaerophoria scripta، از بالتوری ها، بالتوری سبزChrysoperla carnea  و از کفشدوزک ها، کفشدوزک هفت نقطه ای Coccinella septempunctata، کفشدوزک یازده نقطه ایC. undecimpunctata ، Hippodamia variegata،Scymnus cf. frontalis  و Propylea quatuordecimpunctata از کلنی دو گونه شته معمولی گندمSchizaphis graminum (Rondani)  و شته برگ ذرت Rhopalosiphum maidis (Fitch) جمع آوری و شناسایی شدند. در بین شکارگرها، تطابق زمانی فعالیت و همبستگی مثبت جمعیت مگس های گل با شته معمولی گندم و کفشدوزک ها با شته برگ ذرت کاملا مشهود بود. در بین کفشدوزک ها گونه Scymnus cf. frontalis به دلیل تخم گذاری در مزارع سورگوم مهم ترین و فراوان ترین گونه کفشدوزک ها بوده و حشرات کامل بالتوری سبز با توجه تغذیه از مواد قندی و عدم تخم گذاری در مزرعه، در کنترل جمعیت شته های سورگوم جارویی اهمیتی نداشتند.