ادبیات هر ملتی به مسائل اساسی وجود، یعنی مرگ و زندگی بسیار پرداخته است و ادبیات فارسی نیز از این قاعده مستثنی نیست. این مفاهیم بطور گسترده ای توسط شاعران بزرگ معاصر ایرانی از جمله سپهری، اخوان، فرخزاد، نیما یوشیج و شاملو مورد مطالعه قرار گرفته است. دیدگاه این شاعران در برخورد با این مساله که مبتنی بر جهان بینی خاص آنانست، اساسا با یکدیگر متفاوت می باشد. برخی، با دیدگاهی خوش بینانه به مساله نگاه می کنند. در حالیکه برخی دیگر با دیدی منفی به این موضوع می نگرند. مطالعه و مقایسه دیدگاه شعرای مذکور راجع به مساله مرگ و زندگی با تکیه بر مثال هایی از آثارشان موضوع کار تحقیق ما را تشکیل می دهد.

اعتقاد به استقلال مولفه معنایی گفتمان ما را سوق می دهد که درکل گفتمان را بر اساس سه سطح معنایی درجه بندی شده متفاوت تقسیم کنیم: سطح عینیت بخشی، سطح مضمون سازی و سطح ارزش گذاری. در سطح عینییت بخشی و مضمون سازی در عین نفاوت ذاتی با یکدیگردر کنار هم مطرح می شوند، چرا که سطح عینیت بخشی ناشی از دریافت حسی می باشد، حال آن که سطح مضمونی با جنبه مفهومی خود تعریف می شود. و اما در خصوص سطح ارزش گذاری باید در نظر گرفت که هر مقوله معنایی می تواند خود بر اساس مقوله متضاد ارزشی مثبت/منفی ارزش گذاری شود. مقاله حاضر که بر اساس تئوری های روایی گرماس نوشته شده است ابتدا به تجزیه و تحلیل مضمون بردگی که در سطح ژرفای گفتمان مطرح می شود پرداخته و نشان می دهد که چگونه عینیت بخشی این مضمون در سطح رویه گفتمان صورت می گیرد، سپس نشان خواهد داد چگونه در این اثر بردگی قهرمان ارزش گذاری مثبت می شود.

جستار حاضر در تلاش است تا در چارچوب اثری ادبی تکاپوی نوع انسان در جهت ایستادگی در برابر مرگ را به تصویر بکشد. واکاویهای ساختاری در سطح روایت شناختی بر اساس رابطه روای – بازیگر به خوبی موید این تکاپوی خستگی ناپذیراست. اثر مورد مطالعه در این پژوهش مرگ قسطی یکی از آثار برجسته قرن بیستم است که به قلم لویی فریدینان سلین یکی از مشاهیر ادب فرانسه به رشته تحریر در آمده است. از آن رو که موضوع مرگ مساله اصلی این رمان است - همچنان که عنوان اثر نیز گواه شایسته این مدعاست – مطالعه ساختارشناختی حاضر نیز در تلاش است تا چگونگی برخورد با این موضوع را روشن سازد .کالبدشکافی موضوع مرگ، راه را به سوی هسته اصلی یعنی مساله زمان باز می نماید و هم از این رو مساله زمان و یا به راستی کنترل زمان شاکله سوال اصلی این جستار را در بر می گیرد. بررسی ساختاری در چارچوب روایت شناسی ژپ لینتولت به خوبی نشان می دهد که بازی میان دو سیستم گفتاری و داستانی و یا میل بنیادی راوی درون داستانی به سمت همتای برون داستانیش در قالب رویکرد سامان مند متن ادبی و یا فراتر از این دو چند صدایی و یا گزیده تر گفتمان داستانی تنها نمونه های کوچکی هستند بیانگر تلاش اثر در جهت مقاومت در برابر مرگ .بدین ترتیب اثر درکلیتش تبدیل به ندای زنده حیات می شود که در برابر نیستی ایستاده است.

پیر امانوئل بررسی شهر را اساس شعر Les Noces de la Mort از مجموعه Tombeau d'Orphée می داند، که با تم عشق، مرگ و زن مرتبط است. او بینشی اسطوره ای از این شهر دارد و از آن برای بیان درد و اندوه شاعرِ دل باخته، اورفه، که در سوگِ معشوقه اش اوریدیس به سر می برد استفاده می کند. هدف ما در این پژوهش این است که تصویر زنانگی شهر را بر اساس رویکرد نقد جغرافیایی تعیین کنیم. سوال اصلی ما در این پژوهش این است که احساس تعلق شخصی پیر امانوئل به یک شهر (به طور مثال شهر لیون) چگونه در این شعر نشان داده شده است؟ و چه عناصری به ما این امکان را می دهند که شهر به تصویر کشیده در شعر را به عنوان معیاری برای تعریف هویت زنانه ی این شعر در نظر بگیریم؟ به منظور بررسی این خوانش زنانه از شهر ، پژوهش حاضر بر نقد جغرافیای ادبی میشل کولو متمرکز است

مطالعه بیرونی ترین بخش متن، پاراتکست، به ندرت مورد توجه پژوهش و نقد ادبی واقع شده است. دامنه این مبحث که از «عنوان» اثر شروع و تا «اطلاعات پشت جلد کتاب» گسترش می یابد موضوع کامل کتابی به نام نقاط شروع (1987) از ژرار ژنت است. علی رغم اینکه دستاوردهای «نظری» این کتاب از زمان چاپ تا کنون مرجع انکارناپذیری برای نقد ادبی فراهم کرد در عین حال، این اثر در حوزه «تحلیل کاربردی» تاثیر و اقبال قابل توجهی نیافته است. مطالعه حاضر به موضوع عناصر بیرون متنی آغازین در درام تاریخی مرگ یزدگرد، اثر بهرام بیضایی خواهد پرداخت. «عنوان»، «پیش نگاشت» و «توضیحات صحنه» ای پیشاکنشی، سه عنصر بیرون متنی ای خواهند بود که در اثر ذکر شده مورد تحلیل قرار خواهند گرفت. فرضیه مطالعه حاضر بر این است که «پیش متن» های اثر حاضر، عناصر زیبایی شناختی و ایدیولوژیکی کافی جهت دریافت فرم و محتوا به خواننده خاص، ارایه می کند. «پیش متن» فراتر از نقش ابتدایی معرفی گر اثر رفته وخود همچون چکیده تمام گوی اثر عمل خواهد کرد.

سبک فانتزی به نگرشی فرا واقعی اطلاق می شود که مضمونی هجوآمیزدارد. این سبک ادبی با تلفیق نگاهی آمیخته به توهم و خیال از یک سو و دغدغه بهبود شرایط موجود از سوی دیگر به وجود می آید. رمان کف ایام نوشته بوریس ویان، نویسنده قرن بیستم دورنمایی از بازی واژگانی دنیای وارونه جدیدی را به تصویر در می آورد که نمایشی فانتزی محسوب می شوند. در این رمان، مضامینی چون عشق، بیماری و مرگ در داستان زندگی سه زوج به نام های کولن- کلوئه، شیک-آلیس و نیکلاس-ایزی ملموس است. شخصیتها در دنیایی مملو از فانتاسمها وخواسته های برآورده نشده زندگی می کنند. آنها در زنجیره ای زمان و مکان در تعلیق هستند. هدف ما در این مقاله بررسی جنبه های فانتزی در تار و پود زمان، مکان و ساختارهای قالب شخصیتهای رمان کف ایام است.

چکیده«بازنمود ادبی» از دیرباز مورد توجه نویسندگان و فلاسفه بوده است. بشر در طول زمان همواره با انبوهی از نظریه هایی روبه رو بوده که تلاش می کردند واقعی ترین بازنمایی از مراجع را ارائه دهند. با توسعه این نظریه ها، نقش بازنمایی مراجع و تعامل آن ها با داستان به عنصری ضروری در همه ی گونه های ادبی از جمله ادبیات زندان که خود شاخه ای از ادبیات است، تبدیل می شود و فرصت مطالعه بازنمودهای مربوط به زندان را فراهم می آورد. با وام گیری از این دیدگاه، مطالعه ی تطبیقی دو رمان فارسی و فرانسوی با عناوین: ورق پاره های زندان (علوی، 1321/1942) و آخرین روز یک محکوم (هوگو،1829) پیشنهاد می گردد. در این مقاله سعی شد با بررسی زمینه های مراجع طبق نظریه بنجامین هروشوفسکی به این پرسش که چگونه تعامل مرجع و داستان در ادبیات زندان خود را بروز می دهد؟ پاسخ دهیم.

اصل مقاله به صورت متن کامل انگلیسی، در بخش انگلیسی قابل رویت است.

«پست مدرن»، «هایپرمدرن» یا «متاخر» صفت هایی هستند که عموما از دهه 80 قرن بیستم به این سو به ادبیات اطلاق می شوند. این شکل نام گذاری اشاره ای طعنه آمیز به یک «پایان» و یا نوعی «مرگ» را به ذهن متبادر می کند. نه فقط مرگ هنر بلکه مرگ خود ادبیات، که از گذشته شروع می شود، کدهای خود را بازنویسی می کند و شروع دوباره اش را اعلام می کند. این ادبیات در واقع نوعی ادبیات بینابینی است که سعی می کند پویایی در بازتولید را ملموس سازد با هدف تولید بازی، ایجاد دریافتی لذتبخش و یا پارودیک و در عین اینکه پس از ساختارشکنی، ساخت دوباره را توصیه می کند.

نفرین زمین اثر جلال آل احمد می تواند در آن واحد، یک تک نگاری روستایی و زندگینامه نویسنده اش انگاشته شود. می توان آن را یک جامعه نگاری ساده و یا یک سفرنامه اجتماعی - نشان دهنده چگونگی های یک جامعه- در دوره معینی از هستی آن دانست. با این وجود آدمهای چنین جامعه ای آدمهای الگویی هستند و نه معمولی. زبانی را که آل احمد برای داستانهای خود برگزیده است، در این داستان به نهایت پختگی می رسد. در این اثر هیچگونه برداشـت احساساتی، ملودرماتیک و تخیلی به چشم نمی خورد. نگاه نویسنده به جنبه های خشن و نرمش ناپذیرجهان روستایی، سختی زندگی اینان در پیوند با ابزار کار، محیط زندگی و پیوندهای رویاروی خشک و غیراحساساتی می افتد و از این جهان ایستا تصویرهای زنده و جانداری می گیرد. این داستان که حدوداً شش سال پس از اصلاحات ارضی چاپ شد، به راستی نخستین داوری هنری، در این باره است. این نخستین اثر ادبی است که پیوندهای بنیادی جامعه روستایی آن زمان را پیش روی خواننده می نهد. آل احمد به خوبی جامعه روستایی ایران، شیوه زندگی، پیوندهای رویاروی این جامعه، خرافات و بسیاری از جنبه های دیگر آن را می شناسد. از این دیدگاه و نیز از بسیاری دیدگاه های دیگر، نفرین زمین داستانی است سودمند برای پژوهشهای جامعه شناختی روستایی و تاریخی.