به منظور بررسی پایداری ارزن دم روباهی، شش ژنوتیپ ارزن دم روباهی (پنج ژنوتیپ جدید و رقم باستان به عنوان شاهد) در شش منطقه (کرج، گنبد، ورامین، یزد، ساری و بیرجند) طی دو سال در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی و در چهار تکرار کشت گردید. نتایج تجزیه مرکب برای صفات مورد بررسی (تعداد پنجه، تعداد برگ، تعداد روز تا گلدهی، ارتفاع، عملکرد علوفه تر، عملکرد علوفه خشک و عملکرد دانه) نشان داد ارقام و محیط های مورد آزمایش اختلاف معنی داری با یکدیگر دارند و اثرات متقابل ژنوتیپ و محیط از لحاظ آماری معنی دار بود. تمامی ژنوتیپ ها به جز ژنوتیپ G4 میانگین عملکردی (علوفه) بالاتر از رقم شاهد داشتند. میانگین کل آزمایش 76/24 تن در هکتار بود و میانگین عملکرد کلیه ارقام به جز دو ژنوتیپ G3 و G5 کمتر از میانگین کل بود. بررسی پایداری ارقام به روش های مختلف نشان داد ژنوتیپ G5 علاوه بر عملکرد بالا از پایداری خوبی به کلیه محیط های مورد آزمایش داشت. نتایج همبستگی بین آماره های مختلف پایداری و عملکرد نشان داد دو آماره شاخص برتری ژنوتیپ (Pi) و رتبه بندی ژنوتیپ ها (S1) دارای همبستگی منفی با عملکرد علوفه بودند و آماره های خوبی برای گزینش هم زمان ژنوتیپ های پایدار با عملکرد بالا بودند. آماره های پایداری انحراف از رگرسیون، واریانس پایداری شوکلا و اکووالانس ریک هم ارز یکدیگر بودند و امکان جایگزینی این آماره ها با یکدیگر در برنامه های اصلاحی وجود دارد. به طور کلی نتایج این آزمایش نشان داد ژنوتیپ G5 علاوه بر عملکرد بالا، از پایداری خوبی به کلیه محیط ها برخوردار بود و می تواند به عنوان یک رقم جدید در آینده معرفی شود.

به منظور بررسی پایداری عملکرد علوفه ارزن معمولی، پنج لاین ارزن معمولی به همراه شاهد (رقم پیشاهنگ)، در شش منطقه (کرج، بیرجند، گنبد، یزد، ایرانشهر و ساری) طی دو سال و در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی و در سه تکرار کشت شدند. نتایج تجزیه مرکب صفات مورد بررسی (تعداد پنجه، تعداد برگ، تعداد روز تا گل دهی، ارتفاع، عملکرد علوفه تر، عملکرد علوفه خشک و عملکرد دانه) نشان داد که ژنوتیپ ها و محیط های مورد آزمایش، اختلاف معنی داری با یکدیگر داشتند و اثرات متقابل ژنوتیپ و محیط از لحاظ آماری معنی دار بود. میانگین عملکرد کل آزمایش، 74/29 تن در هکتار بود و میانگین عملکرد کلیه ژنوتیپ ها به جز سه ژنوتیپ KCM92/3، KCM92/4 و پیشاهنگ، کمتر از میانگین کل بود. بررسی پایداری ژنوتیپ ها با استفاده از GGE بای پلات، کلیه محیط ها را به دو محیط بزرگ با برتری ژنوتیپ های KCM92/4 و پیشاهنگ تقسیم کرد. بررسی روابط بین محیط های آزمایش نشان داد که محیط های شماره 5 و 6 از قدرت تمایز بیشتری نسبت به دیگر محیط ها برخوردار بودند. همچنین نتایج نشان داد که این دو محیط، معرف خوبی برای کلیه محیط های مورد بررسی بودند. به طورکلی، نتایج این بررسی نشان داد که ژنوتیپ KCM92/4 علاوه بر عملکرد بالا، از سازگاری خوبی به کلیه محیط های آزمایش برخوردار بود.

ارزن مرواریدی (Pennisetum glaucum L.) گیاهی متعلق به خانواده غلات است و از لحاظ اهمیت اقتصادی در بین غلات بعد از گندم، برنج، ذرت، جو و سورگوم، در رتبه ششم قرار دارد. به منظور بررسی پایداریلاین­های امیدبخش ارزن مرواریدی، پنج لاین امیدبخش در شش منطقه (کرج، بیرجند، ورامین، یزد، گنبد و ساری) طی دو سال (1395-1394) در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی و در سه تکرار کشت و مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس مرکب برای صفات تعداد پنجه، تعداد برگ، تعداد روز تا گل‏دهی، ارتفاع، عملکرد علوفه‏تر و خشک و عملکرد دانه نشان داد که ارقام و محیط های مورد آزمایش، اختلاف معنی داری با یکدیگر دارند و اثرات متقابل ژنوتیپ و محیط معنی دار بود. میانگین عملکرد علوفه تر کل آزمایش، 19/40 تن در هکتار بود و میانگین عملکرد کلیه ارقام به جز دو رقم KPM1 و KPM4 کمتر از میانگین کل بود. بررسی پایداری ژنوتیپ ها با استفاده از GGE بای پلات، کلیه محیط ها را به دو محیط بزرگ با برتری ژنوتیپ های KPM4 در محیط اول و KPM5 در محیط دوم تقسیم کرد. بررسی روابط بین محیط های آزمایش نشان داد که محیط های دو و چهار از قدرت تمایز بیشتری نسبت به دیگر محیط ها برخوردار بودند و معرف خوبی برای کلیه محیط های مورد بررسی می باشند. به طوربه طور کلی نتایج این بررسی، حاکی از برتری عملکرد و پایداری خوب ژنوتیپ KPM4 در کلیه محیط های آزمایش بود.

بخش کشاورزی در میان بخش های اقتصادی ایران جایگاه ویژه ای دارد. ایران از دیرباز یکی از تولیدکنندگان و صادرکنندگان بزرگ خرما می باشد اما سود حاصل از درآمدهای بدست آمده از صادرات خرما کم و با نوسانات بسیار شدید همراه بوده است. برای پاسخ به این سوال استراتژیک در پژوهش حاضر شاخص های مختلف مزیت نسبی صادراتی خرمای ایران از جمله مزیت نسبی آشکار شده(RCA) ، مزیت نسبی آشکار شده متقارن (RSCA) و میچیلی (Michaely) و شاخص های مزیت در تولید از جمله مزیت در کارایی فنی(TEI) ، مزیت در مقیاس (SAI) و ضریب مکان (LQ) برای سال های 1961 2005 محاسبه شدند و ثبات این شاخص ها با استفاده از آماره ضریب تغییرات مورد ارزیابی قرار گرفت. مقادیر شاخص هایRCA ، RSCA،Michaely ، SAIو LQ در اکثر سال های مورد مطالعه، نشان از مزیت نسبی خرمای ایران دارد. از سوی دیگر ایران در تمام سال های مورد مطالعه فاقد مزیت در کارایی فنی خرما می باشد. در دوره زمانی 2001 تا 2005 شاخص هایRCA ، RSCA، Michaely، TEI و LQ بیشترین ثبات را داشتند. اتخاذ راهبردهای سیاستی به منظور حفظ ثبات شاخص های مزیت خرمای ایران می تواند جایگاه این محصول را در سبد صادرات غیرنفتی بهبود دهد.

عدم قطعیت یک مولفه عمده در تجربه بیماری است که می تواند به طور گسترده ای بر تطابق روانی و برآیندهای بیماری اثر بگذارد. عدم قطعیت در بیماری به صورت ناتوانی در تعیین معنای رویدادهای مربوط به بیماری و یا عدم توانایی پیش بینی پیامدهای بیماری تعریف می شود. هدف از انجام این مطالعه ترجمه و اعتباریابی «قیاس عدم قطعیت در بیماری میشل» (MUIS-A) و بررسی ویژگی های روان سنجی آن در بیماران مبتلا به سرطان بود. در این مطالعه، اعتبارسنجی مقیاس مذکور براساس الگوی وایلد و همکاران، در مورد 420 بیمار مبتلا به سرطان مراجعه کننده به دو بیمارستان تهران انجام شد. مقیاس مذکور به فارسی ترجمه و به انگلیسی ترجمه برگردان شده و نظرات ویرایشی طراحان مقیاس اعمال شد. سپس ارزیابی روایی محتوی و صوری، روایی ساختار (با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی) و ثبات درونی و پایایی آزمون- بازآزمون برای نسخه فارسی انجام شد. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS نسخه 16 و لیزرل 8.5 تحلیل شد. میانگین امتیاز MUIS-A شرکت کنندگان (16.8) 90.1 بود. تحلیل عاملی تاییدی به طور کلی روایی ساختار و 4 زیر مقیاس MUIS-A را تایید کرد. پایایی ثبات ابزار در دوبار اجرای آن به فاصله 3 هفته، r=0.91 بود. آلفای کرونباخ برای کل مقیاس MUIS-A a=0.89 و برای چهار فاکتور آن از a=0.86-0.58 به دست آمد. نسخه فارسی MUIS-A شاخص های روان سنجی خوبی داشته و می تواند در بررسی عدم قطعیت در بیماران ایرانی مبتلا به سرطان استفاده شود.

به منظور بررسی کارایی روش AMMI و تجزیه واکنش ژنوتیپی در تجزیه پایداری ارقام چغندرقند، تعداد 17 رقم چغندرقند در 13 منطقه و در طی سه سال مورد مقایسه قرار گرفته و صفات عملکرد ریشه و عیار قند اندازه گیری شد. در تجزیه واریانس مرکب آزمایش ها اثر رقم و اثر متقابل رقم × محیط برای هر دو صفت معنی دار بود. ارقام مورد مطالعه با استفاده از روش های ابرهارت و راسل، اکووالانس ریک، واریانس پایداری شوکلا، روش AMMI و تجزیه واکنش ژنوتیپی مقایسه شده و 11 پارامتر پایداری مختلف محاسبه شدند. در مجموع با درنظر گرفتن کلیه روش های تجزیه پایداری، ارقامPP8، Br1 اردبیل و IC1 به عنوان سازگارترین ارقام شناسایی شدند. مقایسه روش های مختلف نشان داد که کارایی روش ابرهارت و راسل برای توجیه اثر متقابل رقم × محیط برای هر دو صفت به مراتب کمتر از IPC1 در روش AMMI است. کارایی IPC1 برای صفت عملکرد ریشه بیش از 5 برابر و برای صفت عیار قند بیش از 6 برابر روش ابرهارت و راسل بود. به علاوه، استفاده از SIPC3 روش AMMI در هر دو صفت، در حدود 50 درصد از مجموع مربعات اثر متقابل رقم × محیط را توجیه نمود. از طرف دیگر، نمودار دوطرفه مولفه اثر متقابل اول (IPC1) ارقام و مکانها (محیط ها) در برابر میانگین آن ها، کارایی بسیار بالایی در شناسایی الگوهای اثر متقابل رقم × محیط داشت. ضرایب همبستگی رتبه ای بین پارامترهای پایداری نشان داد که در اکثر موارد اطلاعات حاصل از روش AMMI بیشتر از سایر روش های تجزیه پایداری است. همچنین این روش اطلاعات جدیدی به دست می دهد که توسط سایر روش ها قابل شناسایی نیست و روش AMMI و تجزیه واکنش ژنوتیپی، توانایی زیادی در بررسی پایداری ارقام دارد. اما نتایج این مطالعه نشان داد که استفاده از یک مولفه کافی نبوده و حداقل باید دو پارامتر از روش AMMI (برای مثال IPC1 وSIPCf) را در نظر داشت.

سابقه و هدف: انحلال یک دارو نقش مهمی را در فراهمی زیستی فرآورده ایفاء میکند. هر تغییر در خصوصیات فیزیک و شیمیایی میتواند سبب تغییر در آزادسازی دارو و در نتیجه سبب تغییر در زیست دستیابی دارو گردد. بنابراین برای غلبه بر این تغییرات لازم است که شرایط نگهداری برای حصول آزادسازی مورد نظر از دارو سنجیده شود.مواد و روش ها: قرص های دیلتیازم به روش کمپرسیون مستقیم و با استفاده از اتیل سلولز و HPMC K4M  و با نسبت های گوناگون تهیه گردیدند. پس از تهیه قرص ها و انجام آزمون های اولیه، قرص ها در شرایط مختلف دمایی و رطوبتی به مدت 6 ماه قرار گرفتند. میزان رهش دیلتیازم از فرمولاسیون ها بررسی گردید و سپس داده های حاصل به مدل های کینتیکی برازش گردیدند. از روش DSC برای تعیین پایداری فیزیکی قرص ها و امکان تداخل بین دارو با پلیمر و یا مواد جانبی استفاده شد.یافته ها: نتایج حاصل از رهش دارو از فرمولاسیون های مختلف در زمان صفر، پس از سه و شش ماه تفاوت معنی داری را نشان نداد. همچنین با مطالعه ترموگرام های  DSC فرمولاسیون های فوق، پیک مشخص دیلتیازم در حدود 210 درجه سانتیگراد دیده شد و شکل ترموگرام ها تغییری را نشان نمیدهد.استنتاج: به طور کلی مطالعات آماری نتایج انحلال نشان داد که قرار دادن قرصهای دیلتیازم تهیه شده به مدت 3 و 6 ماه در در شرایط مختلف تغییرات معنی داری در رهش دارو ایجاد نمی نماید. همچنین تغییری در پایداری فیزیکی قرص ها دیده نشد.

موفقیت در گزینش و معرفی ژنوتیپ های پرمحصول و پایدار با توجه به پیچیدگی و تأثیرپذیری از محیط و برهمکنش ژنوتیپ و محیط بسیار با اهمیت است. تنش خشکی یکی از عوامل مهم محدود کننده عملکرد است و با توجه به بحران جهانی خشکسالی، بسیار مورد توجه به نژادگران بوده و گزینش ژنوتیپ های متحمل به تنش خشکی از اولویت های برنامه های به نژادی است. این تحقیق با هدف شناسایی ژنوتیپ های پایدار و برتر آفتابگردان بر اساس شاخص پایداری چند صفتی روی صفات مهم گیاهی 100 لاین آفتابگردان دانه روغنی در قالب طرح لاتیس ساده 10× 10 در شرایط آبیاری کامل (بدون تنش) و تنش خشکی طی دو سال 1392 و 1393 در روستای قزلجه از توابع شهرستان سلماس اجرا شد. بر اساس نتایج تجزیه واریانس مرکب، اثر ژنوتیپ و برهمکنش ژنوتیپ و محیط بر عملکرد دانه و محتوای روغن دانه معنی دار بود. بنابراین از شاخص پایداری چند صفتی (MTSI) برای انتخاب ژنوتیپ های پایدار استفاده شد. نتایج نشان داد که چهار عامل با مقادیر ویژه بیش از یک، 66/2درصد از تغییرات کل را توجیه کردند. شاخص MTSI دیفرانسیل گزینش با فراوانی موفقیت آمیز 84/641درصد را داشت. 15 ژنوتیپ با میانگین بالاتر از میانگین جمعیت در کلیه صفات به عنوان ژنوتیپ­های پایدار شناخته شدند. کمترین مقدار دیفرانسیل گزینش برای شاخص WAASBY (0377/0 درصد) برای محتوای روغن دانه و بیشترین مقدار آن (22/1درصد) برای عرض برگ مشاهده شد. ژنوتیپ 8 (254-ENSAT) با بالاترین مقدار میانگین در هفت صفت طول برگ، طول دمبرگ، عملکرد دانه، تعداد روز تا گلدهی، تعداد روز تا رسیدگی، ارتفاع بوته و تعداد برگ، کمترین مقدار شاخص MTSI را داشته و به عنوان پایدارترین ژنوتیپ شناخته شد. شاخص MTSI که دارای مزایای هر دو روش بلاپ و امی است، با بهره مندی از  روش تجزیه به عامل ها و میانگین وزنی نمرات مطلق بهترین پیش بینی های خطی بی طرفانه (Weighted average of absolute scores of best unbiased linear predictions)، شاخص کارآمدتری در شناسایی ژنوتیپ­های برتر و توسعه ارقام متحمل پرمحصول و پایدار آفتابگردان شناخته شد.