با توجه به اهمیت نقش بهره وری در رشد اقتصادی، هدف اصلی این مقاله، بررسی تاثیر برخی از متغیرهای کلیدی اقتصاد کلان بر بهره وری کل عوامل تولید در ایران می باشد. بدین منظور ابتدا شاخص بهره وری کل عوامل تولید به روش ناپارامتری مرزی مالم کوئیست محاسبه شده و سپس تاثیر متغیرها بر بهره وری کل عوامل به روش رگرسیون خود توضیحی با وقفه های گسترده (ARDL) مبتنی بر داده های سری زمانی سال های (1393-1358) مورد ارزیابی قرار می گیرد. نتایج به دست آمده از برآورد الگو نشان می دهد که در بلندمدت متغیرهای نرخ ارز واقعی به عنوان شاخص رقابت پذیری در اقتصاد جهانی، درآمدهای ارزی حاصل از صادرات نفت تاثیر مثبت و متغیرهای شاخص بی ثباتی اقتصادی، شاخص بی ثباتی مالی و سهم هزینه های مصرفی دولت از تولید ناخالص داخلی (با دو وقفه در کوتاه مدت) اثر منفی بر بهره وری کل عوامل تولید دارند.

در این مطالعه همگرایی بهره وری کل عوامل تولید (TFP) کشاورزی برای محصول گندم در میان شش استان بزرگ (خراسان، تهران، فارس، کرمان، خوزستان، اصفهان) برای سال های 1383-1368 مورد بررسی قرار گرفت. از شاخص تورنکویست - تیل برای محاسبه رشد بهره وری کل عوامل تولید، از معیار انحراف معیار برای بررسی رفتار کوتاه مدت و از انواع تست های ریشه واحد در داده های پانل، برای بررسی رفتار بلندمدت تفاوت بهره وری میان استان ها استفاده شد. نتایج نشان داد که رشد بهره وری در استان های مورد مطالعه نوسانات زیادی داشته و در کوتاه مدت همگرا نبوده اند اما در بلندمدت از تفاوت بهره وری میان استان ها کاسته شده و همگرایی رخ می دهد بنابراین می توان از سیاست گذاری تقریبا یکسان در بلند مدت برای محصول گندم استفاده نمود.

هدف این مقاله ارزیابی اثر سرریز فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) بر رشد بهره وری کل عوامل در کشورهای در حال توسعه با استفاده از داده های پنل در دوره 1996-2006 است. نتایج نشان می دهد رشد تولید ناخالص داخلی حقیقی بیشترین اثر را بر رشد بهره وری کل عوامل تولید دارد. اثر سرمایه گذاری داخلی و سرریز فاوا مثبت و معنادار است. رشد سرمایه انسانی اثر مثبت داشته ولی از نظر آماری معنادار نیست. همچنین سرمایه گذاری داخلی در زمینه فاوا در جذب اثرهای سرریز خارجی موثر است. سرمایه انسانی توانمند، از عوامل موثر جذب سرریز فاوا است هر چند معناداری این اثر از نظر آماری مبهم است. یافته ها نشان می دهد کشورهای در حال توسعه از اثرهای سرریز بیشتر از سرمایه گذاری داخلی فاوا نفع می برند.

بررسی تاثیر تورم در تغییرات نرخ رشد بهره وری کل عوامل تولیدی اقتصاد، موضوعی است که در دهه های اخیر توجه بسیاری از پژوهشگران را به خود جلب کرده است. این موضوع به ویژه در اقتصاد ایران که در سال های گذشته همواره با تورم های بالا روبه رو بوده است، اهمیتی ویژه دارد. تعیین جهت و میزان تاثیر این دو متغیر بر یکدیگر، بی تردید می تواند در اتخاذ سیاست های کارآمد سودمند واقع باشد. این مقاله، با هدف کشف اطلاعات نهفته در سری های زمانی این دو متغیر، رابطه میان آن ها را با استفاده از تجزیه موجک تحلیل می کند و بر آن است تا افزون بر مطالعه سری های اصلی، رابطه میان سری های تجزیه شده را نیز بررسی کند. این مقاله با بهره گیری از روشی نو در تحلیل سری های زمانی تورم و رشد بهره وری کل، به کشف روابطی منجر گردیده است که پیش تر مورد توجه محققان نبوده است. نتایج به دست آمده از بررسی سری های زمانی نرخ تورم و نرخ رشد بهره وری کل عوامل در دوره زمانی سال های 1339 تا 1385 نشان می دهد که گرچه رابطه آماری معناداری میان سری های اصلی برقرار نیست؛ اما، میان سری های تجزیه شده متغیرها در سطوح اول و دوم، رابطه ای منفی و معنادار وجود دارد. افزون بر این نتایج آزمون علیت گرنجر وجود رابطه علی میان سری های تجزیه شده در فرکانس های مختلف را تایید می کند.

سیاست های حمایتی در بخش کشاورزی ضرورتی اجتناب ناپذیر بوده که تحقق آن منافع تمامی قشرها و بخش های اقتصادی جامعه را تحت تاثیر قرار می دهد. این سیاست ها، از جمله مهم ترین راهبردهای اقتصادی در بخش کشاورزی کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه به شمار می آیند. در مطالعه حاضر، آثار سیاست های حمایتی از بخش کشاورزی بر بهره وری کل عوامل تولید بخش در سال‏های 87-1367 در چارچوب مدل خود توضیح با وقفه های گسترده (ARDL) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که شاخص حمایت از تولیدکننده بخش کشاورزی در کوتاه مدت اثر منفی و در بلند مدت، اثر مثبت و معنی داری بر بهره وری کل عوامل تولید دارد. لذا با توجه به اثرات مثبت این سیاست در بلندمدت، لازم است تا برنامه ریزی های سیاستی در زمینه انتخاب نوع حمایت های اتخاذ شده برای افق بلندمدت صورت گیرد. همچنین مدیریت درست در اعمال انواع حمایت ها در کوتاه مدت نیز از ضروریات به شمار می رود. از جمله این برنامه ها می توان به برنامه های حمایت از بیمه های کشاورزی به منظور افزایش ریسک پذیری کشاورزان، تعیین قیمت تضمینی مناسب برای برخی از محصولات، ایجاد بورس کالایی و همچنین جلوگیری از واردات بی رویه محصولات کشاورزی با استفاده تعیین تعرفه مناسب، اشاره کرد.

فرضیه هم گرایی معتقد است که اقتصادی با بهره وری پایین تر دارای نیروی بالقوه ای جهت رشد سریع تر می باشد. به عبارت دیگر این اقتصاد امکان آن را دارد که از طریق جذب، قبول و به کارگیری تکنولوژی های موجود، رشد اقتصادی سریع تری را تجربه کند.در این مطالعه رابطه بین بهره وری کل عوامل تولید بخش صنعت و هم گرایی منطقه ای در استان های ایران در دوره 1369 تا 1381 مورد بررسی قرار گرفته است. سوال اصلی این مطالعه آنست که آیا شکاف بین سطوح بهره وری کل عوامل تولید بخش صنعت و زیربخش های آن در بین استان های کشور، عاملی تعیین کننده برای تشویق هم گرایی و نیل اقتصادی است یا خیر؟ از شاخص دیویژیا، به منظور محاسبه بهره وری کل عوامل تولید استفاده و توسط مدل نیل اقتصادی برنارد و جونز و با استفاده از روش داده های تابلویی به آزمون فرضیه هم گرایی پرداخته شده است. نتایج آزمون ها نشان می دهد که همه صنایع در بین استان ها (شامل کل بخش صنعت و زیربخش های آن) شواهدی دال بر هم گرایی در این دوره نشان می دهند. هم چنین با استفاده از انحراف معیار بهره وری کل عوامل تولید، هیچ گونه شاهدی دال بر هم گرایی سیگما یافت نشد.