پستانداران کوچک بخصوص جوندگان در فرایندهای بوم شناختی سیمای سرزمین و زنجیره غذایی نقش بسیار مهم و مؤثر کارکردی منحصربفردی در اکوسیستم ایفاء می نمایند. علاوه بر نقش جوندگان ول آبزی پراکنش گسترده ای دارد و در بخش-هایی از محدوده پراکنش خود بعنوان آفت محسوب می شود. دره شراء زیستگاه مناسبی برای پستانداران آبزی بویژه ول آبزی می باشد. این مطالعه از سال 1397 تا سال 1400 در دره شراء حدفاصل بین پل دوآب تا پل جوشیروان در حریم 5/2 کیلومتری رودخانه شراء با استفاده از مدل Maxentبا 8 متغیر شیب، ارتفاع، عمق آب، نزدیکی به رودخانه، شاخص پوشش گیاهی(NDVI)، فاصله از جاده، کاربری اراضی و فاصله از روستا انجام شد. نتایج نشان می دهد دره شراء منتهی الیه جنوب شرقی زیستگاه ول آبزی در ایران می باشد. اعتبار مدل مطلوبیت زیستگاه مکسنت معادل (994/0) است که نشانگر عملکرد بسیار عالی می باشد. مهم ترین متغییرهای موثر بر مطلوبیت زیستگاه ول آبزی فاصله از رودخانه است و متغیرهای شیب و فاصله از جاده در رتبه های بعدی قرار دارند. نتایج این مطالعه نشان می دهد ول آبزی بعنوان یک گونه کلیدی برای دره شراء محسوب می شود، که با تخریب زیستگاه این گونه در دره شراء، بلایا و مخاطرات طبیعی تشدید می گردد. بنابراین تامین و حفاظت نیازهای زیستگاهی این گونه باعث احیاء و حفاظت از رودخانه شراء خواهد شد.

با توجه به پیچیدگی مسائل هیدرولیکی و رسوبی در رودخانه­ها امکان حل معادلات به روش تحلیلی ممکن نیست، لذا از روش­های عددی استفاده می­شود. در پژوهش حاضر از مـدلHEC-RAS 5.0.3 ، به ­منظور شبیه ­سازی جریان رسوبات رودخانه خنداب استفاده شد. بدین منظور با استفاده از نقشه توپوگرافی مسیر، DEM و TIN  از مسیر رودخانه شراء با مقیاس 1:2000، در بسته الحاقی HEC-GeoRAS در نـرم­افزار ArcMap، تعداد 200 مقطع در طول km 5 رودخانه تهیه شد. اطلاعات مربوطه جهت معرفی هندسه رودخانه به مدل معرفی شد. دبی با دوره بازگشت 25، 50 و yr 100 محاسبه و برای شبیه­سازی هیدرولیکی رودخانه مورد استفاده قرار گرفت. شرایط جریان شبه غیرماندگار، شرایط مرزی و دانه­بندی مواد بستر رودخانه به مدل معرفی شد. با استفاده از رابطه­های برآورد انتقال رسوب، ظرفیت انتقال رسوب رودخانه محاسبه شد. نتایج نشان داد، رابطه میر- پیتر و مولر با 26% خطا نسبت به روابط دیگر به مقادیر رسوبات مشاهداتی نزدیک­تر می­باشد. همچنین، بررسی وضعیت فرسایش و رسوب گذاری رودخانه با استفاده از معیارهای هولشتروم و شیلدز نشان می­دهد که قسمتی از مقاطع این رودخانه در وضعیت فرسایشی و قسمتی در حال رسوب گذاری قرار دارد.

1خاستگاه آرا در انتخابات مجلس شورای اسلامی گوناگونی بالایی دارد. در بسیاری از حوزه های انتخابیه کشور الگویی توزیع فضایی آرا تابع گرایش ها و علائق محلی رای دهندگان است. مشخصه ای که معمولا در حوزه های انتخابیه مراکز استانی کمتر رخ می دهد و بیشتر تابع فرایندهای سطح کلان و مقیاس ملی هستند. در این دست حوزه ها بین گرایش منتخب ریاست جمهوری و گرایش نمایندگان به مجلس راه یافته هماهنگی دیده می شود. حوزه انتخابیه اراک، کمیجان و خنداب از ان دست حوزه هایی که خاستگاه آرا نمایندگان هماهنگی بالایی با روندهای سطح ملی دارد. مقاله حاضر بر این فرضیه استوار است که این گرایش سیاسی رئیس جمهوری برگزیده و کلان روندهای ملی است که به گرایش سیاسی منتخبان مردم در مجلس شورای اسلامی جهت و معنا می دهد. درونداد‎های (داده ها و اطلاعات) مورد نیاز پژوهش به روش کتابخانه‎ای گرداوری شده و روش شناسی حاکم بر متن ماهیت توصیفی- تحلیلی دارد. نتیجه پژوهش نشان داد که احزاب و جریان‎های سیاسی متاثر از تعاملی که با کلان روندهای پایتخت و مقیاس ملی دارند به نتیجه انتخابات و گرایش سیاسی منتخبان حوزه های انتخابیه اراک، کمیجان و خنداب جهت و معنا می دهند.

رشد جمعیت در قرن بیستم موجب مطرح شدن مقوله سلامت شد. تحقق سلامت مستلزم محیط سالم و بسترهای مناسب اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و زیست محیطی است. شناخت ماهیت و ابعاد سلامت و عوامل تاثیرگذار بر آن، از یک سو، و اقدام برای ارتقای آن در نواحی روستایی، از سوی دیگر، اهمیت بسیار زیادی دارد و می تواند نقشی مهم در پایداری این نواحی داشته باشد. هدف پژوهش حاضر سنجش و تحلیل سطح سلامت خانوارهای ساکن در نواحی روستایی شهرستان خنداب است. روش تحقیق مورد استفاده توصیفی و تحلیلی است. در این راستا، با توجه به ابعاد و شاخص های سلامت، داده های مورد نیاز با استفاده از روش میدانی (پرسشنامه) جمع آوری و با استفاده از رگرسیون چندمتغیره گام به گام تحلیل شد. نتایج تحقیق نشان می دهد که وضع سلامت در ناحیه مورد مطالعه با میانگین 3.24 در وضعیت مطلوب قرار دارد. برای شناسایی عوامل موثر بر سلامت، هفت متغیر در قالب عوامل تاثیرگذار وارد معادله شدند که در مجموع، 73.7 درصد از واریانس سلامت خانوارها را تبیین می کنند.

در این پژوهش با استفاده از روش های فازی-گاما، تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و بر اساس وزن دهی به لایه های اکتشافی توسط نظر کارشناسان علوم زمین، مدل سازی پتانسیل معدنی عناصر سرب و روی در محدوده ورقة خٌنداب (بخشی از پهنه متالوژنی ملایر-اصفهان) صورت گرفت. لایة زمین شیمی مربوط به عناصر سرب و روی با استفاده از روش شاخص سینگولاریتی (SI) که در شناسایی بی هنجاری ضعیف و پنهان دقت بالایی دارد تهیه شد. تمام لایه ها و زیرلایه های اکتشافی شامل سنگ شناسی، زمین شیمی، چگالی کانسارها و نشانه های معدنی سرب و روی، چگالی گسل ها و دگرسانی های سیلیسی و کربناته با استفاده از روش فازی-گاما وزن دهی و در دامنة 0 تا 1 قرار گرفتند و لایه های فازی سازی با مقدار گامای (γ ) 95/0 با یکدیگر تلفیق و نقشه های پتانسیل یابی عناصر سرب و روی در منطقه مورد مطالعه حاصل شد. سپس با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و با تشکیل دادن ماتریس مناسب برای لایه های اکتشافی، لایه ها وزن دهی شدند و نقشة پتانسیل یابی عناصر مورد نظر به دست آمد. نتایج حاصل نشان داد روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) در مقایسه با روش فازی-گاما بی هنجاری های بیشتری را مشخص کرده و بی هنجاری های به دست آمده از این روش انطباق بیشتری با ذخایرسرب و روی موجود در منطقه نشان می دهند.

رودخانه ها سیستم های پویایی هستند که مرزهای جانبی و مشخصات ریخت شناسی آن ها در طول زمان و به طور پیوسته در حال تغییر است. خصوصیات ریخت شناسی رودخانه ها به واسطه ویژگی پویای آن، همواره دچار تغییر هستند. این گونه تغییرات می تواند بر سازه های بناشده در حاشیه رودخانه ها، زمین های کشاورزی و غیره آثار منفی بگذارد. در این پژوهش، ریخت شناسی قسمتی از رودخانه قره چای در استان مرکزی شهرستان خنداب از بالای روستای شاوه تا پایین روستای فاراب، به طول 12 کیلومتر بررسی شده است. عکس های هوایی سال 1347 و تصاویر ماهواره ای استخراج شده از سنجنده لندست سال 1400 در محیط نرم افزار ArcGIS10. 2 رقومی شده است. در مرحله بعد در محیط نرم افزاری Auto Cad متغیرهای هندسی رودخانه مانند طول موج، طول دره، ضریب خمیدگی، زاویه مرکزی و شعاع دایره مماس بر قوس ها، برای بررسی تغییرات با روش برازش دایره های مماس بر قوس رودخانه اندازه گیری شده است. با نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل های آماری بر روی متغیرهای هندسی صورت گرفته است. نتایج مطالعه این متغیرها و مقایسه آن ها در دو بازه زمانی مورد بررسی نشان می دهد در این محدوده تعداد 23 پیچان رود از سال 1347 تا سال 1400 وجود داشته است. تعداد پیچان رودها از سال 1347 تا سال 1400 تغییر نکرده است. الگوی کلی رودخانه از سال 1347 تا 1400 تغییر عمده ای نداشته است و الگوی رودخانه همواره از نوع سینوسی است. فقط در بعضی مسیرها پیچ رودخانه به سمت راست یا چپ کشیده شده یا عرض رودخانه تغییر کرده است. محاسبه مقادیر متغیرهای هندسی بازه مورد مطالعه در دو دوره و مقایسه آن ها با یکدیگر نشان داد که تغییرات عمده ای در پروفیل طولی و مقدار پارامترها دیده نمی شود، شکل و پلان رودخانه تغییرات زیادی نداشته است. تغییرات، حالت بهنجار دارد که گویای روند منظم و مشخص در عوامل تاثیرگذار بر فعالیت های ریخت شناسی رودخانه است.

در این مطالعه از روش آمار کلاسیک، شاخص سینگولاریتی، سنجش از دور، نمودار شواهد وزنی (WofE) و تجزیه و تحلیل ساختاری برای جداسازی آنومالی-های ژئوشیمیایی از زمینه برای فلزات سرب و روی در منطقه مورد مطالعه بکار گرفته شد. روش آمار کلاسیک (Mean+nSTEV) نشان داد که مقدار آستانه برای فلزات سرب و روی به ترتیب 75/30 ppm و 18/153 ppm است. در نقشه های بدست آمده از روش شاخص سینگولاریتی آنومالی های ضعیف و پنهان بهتر نمایش داده شده و همپوشانی بهتری با سنگ آهک که به عنوان سنگ میزبان در ذخایر سرب و روی (نوع MVT)، تراکم گسل ها و دگرسانی های موجود در منطقه مورد مطالعه، نشان می دهد. علاوه بر این، آنومالی های بدست آمده از این روش همپوشانی بالایی با معادن سرب و روی موجود در منطقه نشان می-دهند. بطور کلی در این مطالعه مشخص گردید که عیار فلز سرب در جنوب و شمال شرق و عیار فلز روی در شمال شرق و مرکز محدوده بیشترین میزان آنومالی را از خود نشان می دهند که در این مناطق احتمال وجود مناطق کانساری از نوع MVT بسیار بالا است. از طرفی آنومالی های بدست آمده با واحدهای آهک کرتاسه و گسلش منطقه که در کانه زایی سرب و روی ارتباط مستقیمی دارد، انطباق بالایی را نشان می دهند.

لوبیا از مهم ترین حبوبات و در عین حال هفتمین محصول عمده غذایی جهان محسوب می­شود. این محصول توسط آفات مختلف از جمله غلاف­خوار مورد حمله قرار می­گیرد. با توجه به خسارت بالای این آفت، بررسی پراکنش و میزان خسارت این آفت در مزارع آلوده استان ضروری به نظر می­رسد. به منظور بررسی پراکنش و تعیین خسارت کرم غلاف خوار لوبیا در مناطق مهم لوبیاکاری خمین به مدت دو سال 1401-1399، پنج منطقه لوبیا کاری (اراک، خمین، شازند، میلاجرد و خنداب) که تراکم آفت در آن­ها نسبتاً بالاست انتخاب شدند و از هر منطقه 5 مزرعه و جمعا 25 مزرعه لوبیا پس از سبزشدن در سه زمان اواسط گلدهی، تشکیل غلاف و قبل از برداشت مورد بررسی و آماربرداری جهت شمارش لاروها قرار گرفتند. به منظور تعیین درصد آلودگی نیز پس از رسیدن محصول و قبل از برداشت از هر مزرعه 20بوته را انتخاب و کلیه غلاف­ های سالم و خسارت دیده در اثر آفت مشخص و شمارش شده و درصد آلودگی مزرعه برآورد شد. مقایسات میانگین با آزمون توکی انجام شد. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که در دو سال اجرای پروژه مناطق خمین و خنداب به ترتیب بیشترین و کمترین درصد آلودگی را نشان دادند. بیشترین جمعیت لارو غلاف­خوار لوبیا در مرحله اواسط گلدهی ثبت شد. لذا توصیه می­ شود کنترل شیمیایی در این مرحله انجام گردد. با توجه به این که از بین توده­های مورد بررسی به ترتیب چیتی، قرمز و سفید به این آفت حساسیت بیشتری نشان دادند، جهت کاهش درصد آلودگی، توده­های لوبیاسفید و قرمز نسبت به چیتی جهت کشت در مناطق مذکور ارجحیت دارند.

کنجد یکی از گیاهان مهم روغنی، صنعتی و دارویی است که به خصوص در سالیان اخیر، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است و در سطح وسیعی از مناطق گرمسیر و نیمه گرمسیر کشت می شود. در تحقیق حاضر، 15 ژنوتیپ کنجد برای شناسایی ژنوتیپ های برتر از نظر عملکرد و پایداری در چهار منطقه شامل اراک، بیرجند، کرج و شیراز طی دو سال مورد بررسی قرار گرفتند در تجزیه واریانس مرکب، اثرات مستقیم مکان، ژنوتیپ و همچنین اثر متقابل ژنوتیپ × مکان غیرمعنی دار بود دو مؤلفه اصلی اول و دوم در تجزیه بای پلات، به ترتیب 06/84 و 40/8 (مجموع 46/92) درصد از تغییرات ناشی از تاثیر محیط بر روی ژنوتیپ ها را توجیه نمودند. بر اساس نمودارهای ترسیم شده و از نظر عملکرد دانه، ژنوتیپ ها در محیط های اراک، بیرجند و شیراز دارای همبستگی بالایی با یکدیگر بودند. ژنوتیپ های برتر در مکان های اراک، بیرجند و شیراز به ترتیب داراب 14، صفی آباد 1، محلی اهواز و محلی اصفهان بودند. همچنین در کرج، ژنوتیپ های محلی فارس، محلی خنداب و داراب 1 برتر ارزیابی شدند. در مجموع دو ژنوتیپ صفی آباد 1 و محلی خنداب، برترین ژنوتیپ ها از لحاظ عملکرد و پایداری بالابودند. در مقابل، دو ژنوتیپ TS-3 و Yellow White علاوه بر عملکرد پائین، بیشترین تاثیر را از محیط خود پذیرفته بودند. ژنوتیپ ها در محیط شیراز و بیرجند، به ترتیب حداقل و حداکثر تاثیرپذیری از محیط را داشتند. در نهایت، مناطق مورد بررسی این آزمایش، به دو ابر محیط اراک، بیرجند و شیراز و ابر محیط کرج تقسیم شدند.

هدف پژوهش حاضر، شبیه سازی رواناب سطحی رودخانه قره چای بود که با استفاده از مدل هیدرولوژیکی SWAT اقدام به مدلسازی شد. در این راستا ابتدا با استفاده از نرم افزار GIS نسخه 10. 4، DEM و آبراهه ها و مشخصات شبکه رودخانه ای حوزه استخراج گشت. آمار مورد استفاده از ایستگاه های پل دوآب خنداب، جوشیروان، و ساروق، مربوط به سال 2003 تا 2016 حوضه قره چای در نظر گرفته شد. برای محاسبه روش تلفات حوضه از روش شماره منحنی خاک (CN) استفاده شد. واسنجی و اعتبارسنجی مدل با نرم افزار SWAT-CUP با الگوریتم SUFI-2 انجام گرفت. برای ارزیابی توانایی مدل در شبیه سازی دبی رواناب از شاخص های با شاخص های نش ساتکلیف، R2، p-factor و r-factor استفاده شد. از آمار 8 ساله اندازه گیری شده (2004-2011)، بارندگی، دما و دبی روزانه برای واسنجی مدل استفاده شد. و اعتبارسنجی مدل با باقی مانده داده ها (2012-2016) انجام شد. نتیجه اعتبارسنجی مدل با شاخص های نش ساتکلیف، R2، p-factor و r-factor برای ایستگاه خنداب به ترتیب عبارت بود از 0. 65، 0. 66، 0. 35، 0. 07؛ و برای ایستگاه پل دوآب نیز نتایج شاخص ها به ترتیب: 0. 57، 0. 72، 0. 07، 0. 05 بود. ارزیابی مدل توانایی مدل SWAT را در شبیه سازی رواناب سطحی رودخانه قره چای تایید می کند. در نهایت مقایسه ظاهری هیدروگراف های شبیه سازی و مشاهداتی ماهانه نشان داد که مدل، زمان وقوع مقادیر دبی اوج و دبی های پایه را به خوبی مدل سازی نموده است اما مقادیر دبی اوج را بیشتر از مقادیر واقعی برآورد نموده است.