یکی از موانع اصلی دستیابی به عملکرد بالا در تولید برنج، تنش خشکی بویژه در مرحله گلدهی است. ممانعت از رشد طولی دمگل از مهم ترین دلایل این اثر است که منجر به باقی ماندن خوشه در درون غلاف برگ پرچمی و عقیم ماندن سنبلچه های خارج نشده می گردد. این پژوهش به مطالعه الگوی رشد طولی دمگل در گیاه برنج تحت آبیاری کافی و تنش خشکی می پردازد و سپس تاثیر هورمونهای گیاهی (آبسیزیک اسید، جیبرلیک اسید و اکسین) را بر طویل شدن دمگلهای جداشده مورد بررسی قرار می دهد. اثر بازدارندگی تنش خشکی بر رشد طول دمگل از زمان لوله شدن برگها مشاهده شده و تا زمان برطرف شدن تنش ادامه می یابد. با آبیاری مجدد، دمگل رشد طولی خود را از سر می گیرد. اما دوره رشد دمگل محدود بوده، مجالی برای جبران فرصت از دست رفته نیست و دمگل نمی تواند طول نهایی لازم را حاصل نماید. رشد طولی دمگل یک جهش یافتهIR64  با دمگل طویل به نام eui-10 نیز با تنش خشکی متوقف می شود، اما از آنجا که نرخ رشد طولی دمگل آن بیش از IR64 است با آبیاری مجدد، تمامی خوشه از غلاف برگ پرچمی خارج می گردد. برای مطالعه اثر مستقیم و متقابل هورمونهای گیاهی بر رشد طول دمگل، سازگانی ساده و کارآمد مورد استفاده قرار گرفت. به این منظور، دمگلها از پنجه های در حال خروج خوشه جدا و در محلول های مورد نظر قرار داده شد. حضور هورمون اکسین (IAA) تاثیر معنی داری بر رشد طولی دمگلهای جداشده نداشت در حالی که اثر محرک جیبرلیک اسید (GA3) مشهود بود و با افزایش غلظت آن افزایش می یافت. افزودن آبسیزیک اسید، موجب خنثی نمودن اثر جیبرلیک اسید و توقف رشد دمگلها شد. اثر محرک جیبرلیک اسید و بازدارنده آبسیزیک اسید بر رشد طولی دمگلهای جداشده در موروبرکن بعنوان نماینده ای از ارقام جاپونیکا، IR64 بعنوان نماینده ای از ارقام ایندیکا، و eui-10 در سطح احتمال 0.1 درصد معنی دار بود. این داده ها نشان دهنده نقش احتمالی تنظیم هورمونی رشد طولی دمگل در پاسخ به تنش خشکی می باشد.

کرک های خورجینک و دمگل 37 گونه از جنس Alyssum در ایران مورد بررسی قرار گرفت. شکل کرکها از ستاره ای تا ساده و درختی تغییر می کند. فرم ستاره ای معمول ترین شکل است. Alyssum Section بیشترین تنوع را در کرک هایش دارد. بعضی از گونه ها دارای دو نوع کرک بر روی سیلیکول هایشان هستند. شکل کرک در گونه هایی مانند A. hirsutum و A. heterotrichome آنها را از سایر گونه ها متمایز می نماید. در مجموع، شکل کرک ها در گونه های جنس Alyssum بعنوان یک ابزار تاکسونومیکی در بعضی موارد می تواند مورد استفاده قرار گیرد. متن کامل این مقاله به زبان انگلیسی می باشد، لطفا برای مشاهده متن کامل مقاله به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.  لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.

ساختار تشریحی دمگل آذین 35 جمعیت متعلق به 18 آرایه از .Scrophularia L تحت بررسی قرار گرفت.از بین 37 صفت کیفی و کمی تحت بررسی در دمگل آذین، صفاتی نظیر وجود پارانشیم نردبانی و تعداد لایه های آن، وجود فیبرآبکش، وجود غلاف آوندی، وجود کلانشیم مماسی در قسمت باله ها و تعداد لایه های آن، ابعاد مقطع عرضی، ضخامت دستجات آوندی، ابعاد پارانشیم مغز، ضخامت آوند چوب، ضخامت بخش پارانشیمی و ضخامت کلانشیم مماسی در قسمت باله ها ارزش آرایه شناسی بالاتری در جدایی آرایه ها دارند. درنهایت، مقایسه نتایج این مطالعه با طبقه بندی 1981) Grau) حاکی از آن است که از بین 12 گروهی که او ارائه کرده است، 3 گروه به واسطه صفات تشریحی تایید شده و در بقیه موارد هم خوانی قابل توجهی بین دو مطالعه مشاهده نمی شود.

در این تحقیق، ویژگی های تشریحی دمگل آذین و اپیدرمی برگچه در 8 جمعیت از گونهTrigonella disperma  در ایران مطالعه گردید. برخی صفات مطالعه شده از این قرار است: تعداد لایه کلانشیم، پارانشیم، فیبر اسکلرانشیم، تعداد دستجات آوندی، تراکم و اندازه روزنه در دو سطح برگچه، نوع روزنه، شکل سلول های اپیدرمی و غیره. جمعیت های مطالعه شده تنوع درخور توجهی را در صفات مطالعه شده نشان دادند. نتایج به دست آمده، به منظور نشان دادن تنوع مذکور با استفاده از نرم افزار MVSP ver3.1 آنالیز شدند که با توجه به گروه های فنتیکی، وجود تنوع درون گونه ای تایید شد.

سرده پتروسفالوس از تیره آقطیان دارای 30 گونه در مناطق معتدله نیمکره شمالی جهان بوده که 14 گونه آن شامل 5 گونه انحصاری در ایران گزارش شده است. در این مطالعه، صفات تشریحی شامل 35 صفت مربوط به برگ و 30 صفت مربوط به دمگل با استفاده از میکروسکوپ نوری، بر روی 15 آرایه از 11 گونه سرده پتروسفالوس مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که در بین گونه های مورد مطالعه دو تیپ کلی از نظر میان برگ، شش نوع کرک در برگ و پنج نوع کرک در دمگل وجود دارد. بلور اگزالات کلسیم در دمگل و برگ اکثریت گونه ها به غیر از P. plumosus و P. brevis دیده شد. مقطع دمگل، به صورت شش ضلعی، دایره ای و یا بیضوی شکل بود و استوانه آوندی دمگل از حالت کاملا صاف تا کاملا سینوسی متغیر بود. گونه P. wendelboi که از نظر ریخت شناسی تفاوت زیادی با گونه های دیگر دارد، از نظر صفات تشریحی برگ و دمگل نیز به خوبی از سایر گونه ها جدا شده است. گونه های P. kurdicus، P. ghahremanii و دو نمونه P. szovitsii علاوه بر دارابودن مقطع دمگل شش ضلعی، از نظر ریخت شناسی مشابه یکدیگر هستند، به طوری که صفات نام برده برای سایر گونه ها جداکننده نیستند. به طور کلی می توان نتیجه گیری کرد که صفات تشریحی برگ و دمگل برای برخی از گونه های مورد بررسی ارزش آرایه شناسی دارند.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

به منظور بررسی دوره های کوتاه مدت تنش گرما بر محتوای کربوهیدرات محلول دم گل آذین و اندازه دانه گیاه گندم در مزرعه آزمایش حاضر در سال زراعی 94-1393 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان به صورت بلوک-های نواری در سه تکرار اجرا گردید. تیمارهای آزمایشی شامل چهار ژنوتیپ گندم بهاره بود. تنش گرما (حداکثر 35 سانتی گراد) با نصب اتاقک های تولید تنش حرارتی بر روی کرت ها اعمال گردید. بوته های گندم به مدت سه روز متوالی در مرحله ظهور سنبله (H1)، و یا در ابتدای تشکیل دانه (H2)، در معرض تنش گرما قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد اختلافات معنی داری در سطوح تنش گرما و صفات ژنوتیپ ها وجود دارد. تنش گرما (H1 یا H2 ) باعث کاهش معنی دار وزن تک دانه و تعداد دانه در سنبله گردید. وزن تک دانه در بین ژنوتیپ های تحت تنش دو هفته پس از گرده افشانی بین 4. 5 تا 17 درصد کاهش یافت. بر اساس تعداد دانه در سنبله و وزن هزار دانه ژنوتیپ های اترک، چمران و اروند متحمل به گرما شناخته شدند. تنش گرما (میانگین H1 و H2) حداکثر محتوای کربوهیدرات محلول دم گل آذین را 26 درصد و میزان انتقال آن را 15 درصد کاهش داد. کاهش معنی دار کربوهیدرات محلول دم گل آذین از 21 روز پس از گرده افشانی شروع شد. کاهش در وزن تک دانه و در بین ژنوتیپ ها به طور منفی با حداکثر محتوای کربوهیدرات محلول دم گل آذین ارتباط داشت. در همه ژنوتیپ ها انتقال بیشتر کربوهیدرات در شرایط تنش با افزایش اندازه دانه همراه بود. در این آزمایش همبستگی معنی داری بین تعداد دانه در سنبله با وزن تک دانه و میزان کربوهیدرات انتقال یافته به دست نیامد. نتایج حاکی از آن بود که ژنوتیپ های چمران و اترک با ذخایر کربوهیدرات ساقه بالاتر و انتقال بیشتر آن در رشد و نمو دانه تحت شرایط تنش گرما برتری دارند.

جنس تمشک، از تیره Rosaceae، حدود 750 گونه در دنیا دارد که هشت گونه و پنج دورگه آن از ایران گزارش شده است. در پژوهش حاضر، صفات تشریحی ساقه، برگچه، دمبرگ، گوشوارک و دمگل در هفت گونه از جنس تمشک Rubus متعلق به زیرجنس Rubus شامل: R.caesius، R. discolor، R. dolichocarpus، R. hirtus، R. hyrcanus، R.persicus و R. sanctus بررسی شد. نمونه های گیاهی جمع آوری شده در محلول تثبیت کننده قرار گرفته، سپس برش های متعددی از آنها تهیه شد که پس از رنگ آمیزی با رنگ های سبز متیل و کارمن و تهیه اسلاید، با میکروسکوپ نوری مطالعه شد. در ساختار تشریحی، تعداد پنج صفت کیفی، شامل: شکل سطح مقطع عرضی، نوع کرک های پوششی و غده ای، حضور یا عدم حضور غده های پایک دار چوبی، پراکنش بلور اگزالات کلسیم و ضخامت کوتیکول در بین گونه ها در اندام های مختلف مطالعه شده و پنج صفت کمی، از قبیل: تعداد دستجات آوندی، تعداد لایه های کلانشیم (در ساقه و دمبرگ)، تعداد لایه های پارانشیم نرده ای و پارانشیم اسفنجی (در برگچه) و حضور یا عدم حضور پارانشیم نرده ای در گوشوارک با ارزش است و می تواند برای تشخیص گونه ها استفاده شود.

ارقام دورگه برنج، عملکردی بیش از بهترین ارقام خویش آمیخته داشته و در شرایط نامناسبی همانند شوری و خشکی کارایی بهتری دارند. یکی از موانع عمده برای دستیابی به عملکرد بالا در تولید بذر برنج دورگه، خروج ناقص خوشه برنج در لاین نر عقیم سیتوپلاسمی است. گلچه هایی که خارج نشده و درون غلاف برگ پرچمی باقی بمانند عقیم می گردند. مطالعه طول غلاف برگ پرچمی، دمگل و خوشه از دو روز پیش از ظهور خوشه تا پنج روز پس از آن روشن ساخت که تنها عامل متغیر در این دوره طول دمگل است. بررسی روند رشد دمگل بین لاین IR80151A (لاین نر عقیم) و IR80151B (لاین نگاهدارنده) در این دوره، حاکی از کندی قابل توجه رشد طولی دمگل لاین A نسبت به B پس از ظهور خوشه بود. نقش جیبرلیک اسید بر رشد طولی دمگل با معنی دار بودن اثر آن بر افزایش طول دمگل های جدا شده اثبات گردید. طول غلاف برگ پرچمی و خوشه با افشانه جیبرلیک اسید بر گیاهان در مزرعه تغییری نکرد، اما اثر آن بر طول نهایی دمگل معنی دار بود، به طوری که طول نهایی دمگل در لاین A با افشانه GA3 تقریبا معادل لاین B در حالت شاهد (بدون افشانه GA3) گردید. همچنین مطالعه الگوی رشد دمگل در یک جهش یافته IR64 با میانگره بالایی طویل به نام eui-10 نشان داد که نرخ رشد طولی دمگل در این جهش یافته ها، بویژه پس از ظهور خوشه، بسیار بیشتر از IR64 بوده و طول نهایی دمگل آن به حدود دو برابر حد معمول می رسد. به نظر می رسد که انتقال این صفت به لاین نر عقیم می تواند راه حل ژنتیکی مناسبی برای رفع مشکل عدم خروج خوشه در تولید برنج دورگه باشد.

در این مطالعه، ساختار تشریحی رگبرگ میانی برگ قاعده ای و دمگل در 15 گونه از جنس خشخاش ارایه می شود. این گونه ها شامل Papaver argemone، P. bracteatum، P. chelidoniifolium، P. cylindricum، P. decaisnei، P. dubium، P. fugax، P. gaubae، P. glaucum، P. hybridum، P. macrostomum،P. orientale، P. pavoninum، P. persicum، P. tenuifolium. هستند. از بین 27 صفت مورد بررسی (18 صفت برای ناحیه رگبرگ میانی و نه صفت برای دمگل) پنج صفت در ناحیه رگبرگ میانی شامل شکل رگبرگ میانی، وجود کلانشیم فوقانی، وجود سلول های اسکلرانشیمی در مجاورت دستجات آوندی، تعداد دستجات آوند فرعی و میزان مشخص بودن رشد دستجات آوند فرعی، و پنج صفت برای دمگل شامل شکل دمگل، تزیینات سطح اپیدرم، وجود کلانشیم در پوست، نوع بافت استحکامی نزدیک دستجات آوندی و تعداد ردیف های دستجات آوندی برای جداسازی گونه های یکساله، دوساله و چند ساله مناسب هستند.