پژوهش حاضر باهدف سناریوپردازی آینده پیشرفت تحصیلی دانش آموزان فقیر (ازنظر مالی) با استفاده از آینده پژوهی انجام شد. روش مورداستفاده در این پژوهش برنامه ریزی مبتنی بر سناریو است که در هشت گام طراحی و پیاده شده است. روش گردآوری داده در این پژوهش کیفی و با استفاده از مصاحبه، پنل خبرگی و پیمایش دلفی است. 20 نفر از خبرگان دارای دانش تخصصی و یا تجربه عملی به عنوان اعضای گروه مشارکت کننده در پژوهش به صورت گلوله برفی انتخاب شدند. همچنین، از نرم افزارهای میک مک و سناریو ویزارد برای تجزیه وتحلیل داده ها استفاده شده است. یافته های این پژوهش در دو بخش ارائه شده است. بخش اول شامل شناسایی و دسته بندی مؤلفه های کلیدی، پیش ران ها و عدم قطعیت های مرتبط است. چهار پیشران ایجاد انگیزه به دانش آموزان از سوی معلمان و مدیران، وجود مشاوران متخصص در مدارس مناطق محروم، بهبود زیرساخت های آموزشی در مناطق محروم و پیگیری پیشرفت تحصیلی از سوی معلمان و مدیران، در این بخش تعیین شده و روابط اثرگذاری و اثرپذیری میان مؤلفه ها تحلیل شده است. بخش دوم به شناسایی و توصیف سناریوهای محتمل و سازگار بر اساس پیشران ها و عدم قطعیت های ذی ربط، پرداخته است؛ بنابراین با بهبود انگیزه در دانش آموزان فقیر، اثربخشی مناسب مشاوران تحصیلی در مدارس، توسعه زیرساخت های مدارس در مناطق محروم و همچنین پیگیری پیشرفت تحصیلی دانش آموزان توسط معلمان، می توان انتظار پیشرفت تحصیلی دانش آموزان فقیر را داشت.

امروزه سیاست گزاران حوزه سلامت با مشکل هدایت دانشگاه ها در یک محیط نامطمئن و متغیر روبه رو هستند. سناریوپردازی، یک روش شناخته شده برای اندیشیدن پیرامون آینده های ممکن می باشد. سناریوها توصیف هایی باور کردنی و چالش برانگیز از آینده هایی متفاوت هستند که برای ایجاد آمادگی در مورد آنچه در آینده روی خواهد داد، ارائه می شوند و امکان نگریستن به آینده را فراهم می کنند. سناریوها به ویژه می تواند برای آماده ساختن مدیریت دانشگاه ها در مقابل تحولات ناگهانی به کار گرفته شوند.

جهان اسلام گستره جغرافیایی وسیعی است که شامل منطقه جنوب غرب آسیا، آسیای مرکزی، شمال افریقا و بخشهایی از جنوب و جنوب شرق آسیا می شود. بیشینه ساکنان این محدوده وسیع جغرافیایی، پیروان دین اسلام هستند و بر اساس آموزه قرآنی «امت واحده» یا «امت اسلامی» از سایر مناطق جهان متمایز می شوند. جهان اسلام که در سده های نخستین اسلامی در شکل دولت یکپارچه اسلامی به شکلی همگرا و هم افزا، قدرت و تمدن بزرگ و درخشانی را تجربه کرده بود؛ در سده های اخیر، دچار استعمار، ضعف، انفعال، وابستگی، چند دستگی و افتراق شد و با جریانهای ملی گرایی و قوم گرایی در قالب نظام دولت ـ ملت کاملاً تجزیه و دچار واگرایی و گسیختگی سیاسی ـ فضایی شده است. در دهه های اخیر، برخی اندیشمندان، مصلحان و فعالان سیاسی جهان اسلام بر مبنای نظریه امت واحده به فکر همگرایی و وحدت کشورهای اسلامی بوده اند. مسأله اصلی پژوهش این است که آینده های بدیل و سناریوهای مختلف برای همکاری و همگرایی کشورهای اسلامی چیست؟ پاسخ به این مسأله در چارچوب آینده پژوهی و با روش سناریوپردازی اکتشافی و استفاده از تجمیع آراء نخبگانی انجام شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که چهار سناریو برای کشورهای اسلامی قابل ارائه است که سناریو همگرایی کامل و تشکیل دولت یکپارچه اسلامی به عنوان آینده مطلوب، سناریو همگرایی کشورهای اسلامی در قالب کنفدراسیون اسلامی به عنوان آینده مرجح، سناریو همگرایی و تشکیل اتحادیه کشورهای اسلامی به عنوان آینده محتمل و سناریو ادامه وضع موجود و سازمان همکاری اسلامی به عنوان آینده ممکن خواهد بود.

در این پژوهش با استفاده از دو روش آینده نگاری یعنی تحلیل اثرات متقابل (برگذر) و سناریوپردازی، ابتدا به شناسایی و عوامل راهبردی مؤثر بر آینده صنعت بانکداری پرداخته و سپس سناریوهای عمده پیش روی صنعت بانکداری بررسی و تحلیل می شود. داده های اولیه پژوهش بااستفاده از نرم ا فزار میک مک تجزیه وتحلیل شده اند. در نهایت، نتایج به کارگیری روش تحلیل تأثیرات متقاطع حاکی از آن است که 10 عامل کلیدی سودآوری، منابع و مصارف، دولت و اقتصاد، بهره و ذخیره قانونی، مطالبه های معوق، کفایت سرمایه، تحریم ها، قوانین و مقررات، تسهیلات تکلیفی و فضای اقتصاد از میان عوامل شناسایی شده بیشترین تأثیر و تأثر را بر آینده صنعت بانکداری خواهند داشت. در ادامه این عوامل به عنوان پایه اصلی در سناریونویسی استفاده شد. به منظور سناریونگاری در این مرحله از کارشناسان متخصص نظرخواهی شد و با جمع بندی آن ها 31 وضعیت محتمل برای 10 عامل تعریف شد. وضعیت محتمل برای هر عامل طیفی از وضعیت های نامطلوب تا مطلوب را پوشش می داد. با تحلیل های انجام شده توسط نرم افزار سناریو ویزارد، 5 سناریوی قوی و 9 سناریوی باورکردنی براساس 31 وضعیت محتمل مربوط به 10 پیشران کلیدی استخراج شد.

پژوهش های صورت گرفته در جهان نشان می دهد که تا سال 2050 بیش از 15 درصد مردم جهان، که اغلبشان در خاورمیانه و آفریقا هستند، بحران و کمبود شدید آب را تجربه خواهند کرد. بحران آبی آینده یکی از پتانسیل های مهم بالقوه برای نزاع و چالش های امنیتی بین المللی است که قابلیت تبدیل شدن به بحران بزرگ بین المللی را دارد. ایران به عنوان کشوری با تنش های آبی فراوان و واقع شده در منطقه ی بحرانی خاورمیانه، با دورنمایی نگران کننده روبه رو ست که در صورت نبود مدیریت صحیح و تنظیم سیاست های داخلی و بین المللی مطلوب برای آینده، با بحران های زیست محیطی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و حتی نظامی امنیتی در داخل و خارج از مرزهای سیاسی مواجه خواهد شد. ابعاد و پیامدهای این بحران می تواند استقلال و تمامیت ارضی کشور را به چالش بکشاند. از این رو، شناخت این پیامدها و چگونگی مدیریت آنها امری ضروری است. دقیق ترین و بهترین راه شناخت رخدادهای آینده، سناریونویسی است که در این پژوهش با تکیه بر پیش ران های اصلی مسئله ی آب در ایران یعنی: 1. افزایش جمعیت؛ 2. تقاضای روز افزون برای مصرف؛ و 3. تغییرات آب و هوایی که این پیش ران ها با تکیه بر روش دلفی و پنل خبرگان استخراج شده است می توان از چهار سناریوی محتمل سخن به میان آورد. این چهار سناریو عبارت اند از: الف) ایران ناامن می شود، تشدید بحران؛ ب) رفع بحران؛ ج) به تعویق افتادن بحران در کوتاه مدت؛ د) به تعویق افتادن بحران در بلندمدت. با فرض گرفتن هر یک از این سناریوها می توان یک نقشه ی راه دقیق و راهبردی برای مدیریت صحیح و مواجهه ی منطقی با بحران آب برای سال های آتی تهیه کرد و در دستور کار سازمان ها و نهادهای متولی قرار داد.

هدف: هدف اصلی این پژوهش، آینده پژوهی ورزش دانشگاهی ایران می باشد. روش شناسی: در این پژوهش با استفاده از دو روش آینده پژوهی شامل تحلیل ساختاری و سناریونگاری ابتدا عدم قطعیت های کلیدی ورزش دانشگاهی ایران شناسایی شد و سپس سناریوهای آتی پیش روی ورزش دانشگاهی ایران تدوین گردید. داده های اولیه تحقیق با استفاده از مصاحبه با خبرگان ورزش دانشگاهی و مرور مبانی و پیشینه تحقیق جمع آوری شد و در قالب پرسشنامه خبره سنجی و با استفاده از نرم افزار میک مک تجزیه و تحلیل شدند. تعداد خبرگان تحقیق در این پژوهش 45 نفر از اساتید و متخصصین ورزشی بودند. یافته ها از میان هفده عامل موثر، ده عامل با اهمیت شناسایی گردید و با تجزیه و تحلیل نرم افزار میک مک در نهایت دو عامل کلیدی حمایت های مالی و اقتصادی و سبک زندگی مشخص شد. براساس این عوامل و با استفاده از نرم افزار سناریو ویزارد و ماتریس اثرات متقابل چهار سناریو بدست آمد. این سناریوها شامل سناریوی عصر شادی، دنیای بی تفاوتی، دنیای تنبل ها و دنیای افسرده می باشند. نتیجه گیری در سناریوی عصر شادی که بهترین وضعیت را نشان می دهد حمایت مالی زیاد و سبک زندگی مناسب آینده خوبی را برای ورزش دانشگاهی رقم می زند. سناریوی دنیای افسرده هم بدترین وضعیت را نشان می دهد که در آن حمایت مالی کم، زیرساخت های نامناسب و عدم فرهنگ سازی برای سبک زندگی پویا جوانان و دانشجویان را به سمت ورزش سوق نمی دهد. از طریق شناخت بهترین و مطلوب ترین آینده می توان برنامه های فعلی را به سمت تحقق آن سوق داد.

یکی از روش های آینده پژوهی سناریونویسی است. در این تحقیق تلاش شد عوامل اساسی شکل گیری آینده نظام استاندارد شناسایی و تجزیه وتحلیل و سناریوهای پیش روی نظام استانداردسازی استخراج شود. بدین منظور ابتدا بر اساس مطالعات و پژوهش های کتابخانه ای فهرستی از مهم ترین عوامل و متغیرهایی که در تعیین وضعیت سیستم موثرند شناسایی شد و سپس بر اساس نظر خبرگان عواملی که کمتر از میانگین نمرات را به دست آورده بودند حذف و عوامل منتخب برای مرحله بعدی تحقیق و طراحی پرسشنامه تاثیر متقابل استخراج شد. سپس با تهیه پرسشنامه و به کارگیری روش تحلیل تاثیر متقابل با استفاده از نرم افزار میک مک نتایج نظر خبرگان تحلیل شد و 9 عامل از 24 عامل شناسایی شده به منزله عوامل کلیدی نهایی (ریسک) تعیین شد. نتایج این بخش در قالب پرسشنامه دیگری در اختیار خبرگان قرار گرفت تا عدم قطعیت ها و اهمیت های هر متغیر را تعیین کنند. در نهایت، بر اساس محاسبات انجام شده بر نتایج پرسشنامه عدم قطعیت، سناریوهای آینده نظام استانداردسازی در حوزه فناوری تولید مشخص شد. نتایج نشان داد دو عدم قطعیت «سیاست های تولید در جهت ایجاد بستر رقابتی در صنایع» و «امکان تهیه تجهیزات و ماشین آلات مدرن تولید» بالاترین ضرایب را دارند و ازین رو محورهای سناریوهای این مطالعه را تشکیل می دهند.

هدف: پژوهش حاضر با هدف سناریوپردازی مخاطرات گسترش هوش مصنوعی در فرایندهای مدیریت سرمایه انسانی انجام شده است.روش: این پژوهش از نوع توسعه ای- کاربردی است که با روش توصیفی- علی انجام شده است. جامعه آماری شامل مدیران و استادان یکی از سازمان های نظامی است که از دانش و خبرگی لازم در حوزه هوشمندی فرایندهای مدیریت سرمایه انسانی برخوردار بوده اند که نمونه 30 نفره به روش هدفمند برای گردآوری داده های پرسشنامه انتخاب شدند. روایی پرسشنامه به روش محتوایی و پایایی آن با روش آزمون مجدد و مقایسه همبستگی بین آنان به میزان 0.76 محاسبه شد. داده ها با رویکرد پویایی شناسی سیستم ها و با استفاده از نرم افزار ونسیم تجزیه و تحلیل شد.یافته ها: برای شبیه سازی داده های جمع آوری شده، چهار سناریو به صورتی که تمام عوامل در آن درگیر شوند انتخاب و شبیه سازی گردید. نتایج نشان داد که افزایش مخاطرات ناشی از گسترش هوش مصنوعی در فرایندهای مدیریت سرمایه انسانی (جذب و گزینش، توسعه و تعالی و مدیریت عملکرد) به صورت مجزا به میزان زیادی بهره وری افراد را کاهش داده و کاهش بهره وری افراد موجب افزایش نارضایتی و ترک خدمت سرمایه های انسانی خواهد شد. این پیامدها در سناریوی چهارم (گسترش تؤامان آسیب های هوش مصنوعی در همۀ فرایندها) از شدت بالاتری برخوردار است.نتیجه گیری: به منظور جلوگیری از تحقق سناریوهای بدبینانه شبیه سازی شده در این پژوهش باید اقداماتی در رابطه با توانمندسازی و توسعه مهارت های نرم در سرمایه های انسانی، افزایش تعاملات میان فردی، درنظر گرفتن ملاحظات اخلاقی، حقوقی و امنیتی در استفاده از هوش مصنوعی و کاربست هوش مصنوعی به عنوان دستیار هوشمند در فرایندهای مدیریت سرمایه های انسانی انجام شود.

هدف اصلی این پژوهش، آینده پژوهی صنعت نرم افزارهای کاربردی در ایران می باشد. به منظور تدوین و طراحی سناریوهای پیش روی این صنعت در آینده، مهمترین عامل شناسایی عدم قطعیت های کلیدی است. بدین منظور عدم قطعیت های کلیدی موجود در فضای فناوری نرم افزار در ایران شناسایی شده و با استفاده از روش سناریونویسی به توصیف و تشریح آینده ی این صنعت پرداخته می شود. این کار با انجام دو مرحله مرور ادبیات در مقالات و اخبار فناوری های نوین دنیا و همچنین مصاحبه با خبرگان صورت گرفت. در مرحله اول ابتدا پیشران های موثر بر آینده نرم افزارهای کاربردی در ایران مشخص شد که پس از مصاحبه با خبرگان، در نهایت سه عدم قطعیت برای بررسی تعیین و با استفاده از نرم افزار سناریو ویزارد و ماتریس اثرات متقابل چهار سناریو مشخص گردید. در پایان نیز سناریوها با توجه به خروجی های ارائه شده و پس از صحه گذاری و اعتبارسنجی توسط خبرگان استخراج گردید و به هر کدام پرداخته شد.

زلزله ازجمله حوادث خانمان برانداز شناخته شده در حیات بشر است و ایران نسبت به آن آسیب پذیر است. با توجه به موارد متعدد وقوع زلزله در ایران، لازم است که از سوی دولت و متخصصان، توجه بیشتری به بحث مدیریت بحران زلزله معطوف شود؛ به ویژه تهران که به منزله پایتخت ایران از اهمیت راهبردی برخوردار است و به طور جدی در معرض این تهدید طبیعی قرار دارد. سناریوپردازی به منزله ابزاری برای برنامه ریزی راهبردی در مواجهه با عدم اطمینان های آینده، چند دهه ای است که مورد توجه قرار گرفته است. به همین منظور، با توجه به نارسایی های موجود در مدیریت بحران شهر تهران، بر ضرورت اتخاذ رویکرد سناریوپردازی برای مهار زلزله تهران تاکید می شود. در این پژوهش ضمن مصاحبه عمیق با ده نفر از خبرگان علمی و اجرایی برای تحلیل داده های به دست آمده، تکنیک تحلیل تم استفاده شد و درنهایت پنج تم مهم شامل تم های ضرورت سناریوپردازی، موانع و چالش های سناریوپردازی، راهکار ایجاد زمینه سناریوپردازی، الزامات سناریوپردازی و پیامدهای سناریوپردازی شناسایی شدند. بررسی این تم ها نشان می دهند که توسعه سیستمی یکپارچه، با هدف حمایت از سناریوپردازی، تلاش برای مستندسازی و تسهیم اطلاعات، هماهنگ ساختن مجموعه سازمان هایی که می توانند به بهبود مدیریت بحران کمک کنند و تاکید بر اهمیت تخصص گرایی به منزله عاملی مهم در سناریوپردازی، ضرورت داشته و باید کارهای گسترده و مطالعات عمیقی برای ایجاد ملزومات و زیرساخت های آن برای کاربست در مدیریت بحران کشور و شهر تهران صورت پذیرد. لذا در انتهای پژوهش، مجموعه ای از پیشنهادهای اجرایی ارائه شده اند که به طور عمده معطوف به سناریوپردازی هستند.