ارسطو در آغاز کتاب قیاس (تحلیل اولی) گزاره حملی را به دو قسم مسور و مهمل طبقه بندی می کند. منطق دانان پیشین در دوره اسلامی، طبقه بندی گزاره حملی را در کتاب "عبارت" طرح و آن را به سه قسم شخصی، مسور و مهمل افزایش دادند. منطق دانان پیشین در دوره اسلامی طبقه بندی گزاره حملی را در کتاب عبارت" طرح و آن را به سه قسم شخصی، مسور مهمل افزایش دادند منطق دانان دو بخشی متاخر (از سده هفتم به بعد) طبیعیه را نیز بر آنها افزودند. علامه حلی طبقه بندی پنج گانه ای را ارایه می دهد. امروزه دیدگاه رایج از آن منطق دانان دو بخشی متاخر است. اما دیدگاه علامه حلی نزد اصولیان موثر افتاد. تبیین تطور تاریخی طبقه بندی گزاره حملی و نقد و تحلیل این دیدگاه مساله تحقیق حاضر است. در پرتو نقد ملاک تقسیم بندی و با توجه به اصل ارجاع مهمل به جزیی و طبیعیه به شخصی می توان به تقسیم بندی دو گانه ای رسید. قضیه یا شخصی و در حکم شخصی، یا مسور و در حکم مسور است. همچنین ملاک تقسیم در این طبقه بندی قابل نقد است. در پرتو این نقد روشن می شود که این طبقه بندی فراتر از ملاک موضوع بر تمایز ساختاری استوار است.

هدف از نگارش این مقاله، بررسی کارکرد معرفتی قضایای حقیقیه و خارجیه در صناعت برهان، در سایه تامل در ضوابط و شرایط منطقی این قضایا است. در باب قضایای حقیقیه و خارجیه، دیدگاه های متعددی ارایه شده است که دیدگاه مختار در پژوهش حاضر، بر مبنای تمایز این دو گزاره از حیث نحو? اقتران عقدین استوار است. اگر اقتران عقدالوضع و عقدالحمل در قضیه مسوره به نحو لزومی باشد، قضیه حقیقیه است و اگر این ارتباط به نحو تصادفی باشد، قضیه خارجیه است. اعتقاد نگارنده آن است که شرایط قضایای برهانی را می توان به وضوح، در قالب طبقه بندی قضیه مسوره به حقیقیه و خارجیه تبیین نمود که بر اساس آن روشن می گردد تنها قضیه ای که به لحاظ معرفتی در الگوی علم شناسی قدما قابل استفاده می باشد، گزاره حقیقیه است.

کان الإمام السید موسى الصدر مفکراً بارزاً وزعیماً للشیعة فی لبنان على مدى عقدین من الزمن، وثمّة قیمة کبیرة لأفکاره وأدائه وتجاربه بما ینعکس على حلّ الإشکالیات المختلفة فی مجتمعاتنا المعاصرة. ولا یخفى أنّ المجتمع اللبنانی مجتمع متعدد الثقافات والانتماءات، فیعتنق جلّ أفراده الدین الإسلامی الحنیف والدیانة المسیحیة، وینقسم المسلمون فیه إلى المذهبین الشیعی والسنّی. ولما کان المجتمع اللبنانی إبّان حضور الإمام موسى الصدر یعانی من نزاعات واسعة النطاق متمثلة بالحرب الأهلیة وغیاب الإجماع السیاسی الهادف إلى تحقیق التقدم والتطور والقضاء على جمیع أشکال التخلف والجهل، یتبادر إلى الأذهان السؤال التالی: ما السبیل الذی انتهجه الإمام الصدر المغیب لإحلال السلام والاستقرار فی المجتمع اللبنانی المتنوع ثقافیاً ودینیاً ومذهبیاً؟ لا ریب فی أنّ الإجابة عن هذا السؤال تحظى بأهمیة کبیرة من منطلق أنّ الإمام الصدر اعتبر إشکالیة السلام أکبر المشاکل الإنسانیة فی القرن العشرین. وعلى هذا الأساس وفی ضوء دراستنا لأفکار السید الإمام وآرائه المختلفة توصلنا إلى إمکان رصد مجموعة من العناصر والسبل المهمة الکفیلة بتحقیق السلام والقضاء على النزاعات فی رؤیة هذا الإمام، بحیث تشتمل على أبعاد معرفیة وغیر معرفیة.

سهروردی بر این باور است که در میان محصوره ها، سالبه ها، نیز، مانند موجبه ها، بر وجود موضوع دلالت دارند و از این رو، می توان سالبه های محصوره را به موجبه ها برگرداند و تعداد قیاس ها و قواعد منطقی را کاهش داد. این نظریه را «ایجاب بتی» می نامیم. این نظریه (برخلاف نظریه «ضرورت بتاته» که ممکنه ها را به ضروریه برمی گرداند) از استحکام کافی برخوردار نیست؛ زیرا نه دلایل اقامه شده بر آن قانع کننده است نه پیامدهای آن پذیرفتنی. از سخنان سهروردی چهار دلیل برای نظریه یادشده استنباط می شود: 1. «در سالبه ها، عقدالوضع ایجابی است و بنا به قاعده فرعیه، بر وجود موضوع دلالت دارد»؛ این دلیل تنها در صورت عطفی بودن رابطه عقدالوضع و عقدالحمل پذیرفتنی است و به قضایای کلیه که رابطه عقدین در آنها شرطی است، تعمیم پذیر نیست. 2. «سلب جزء قضیه است و اجزای قضیه را می توان جزء محمول قرار داد». این دلیل، نیز، به دلیل کذب، کبرای آن پذیرفتنی نیست. 3. «سلب ضروری همان ایجاب امتناع است» و 4. «سلب و ایجاب در ممکن مساوی هستند»، این دو دلیل نیز به خلط «سلب جهت» و «جهت سلب» دچار هستند. این از نادرستی ادله؛ اما، از پیامدهای نادرست نظریه «ایجاب بتی»، نیز، می توان به ناسازگاری آن با برخی از قوانین مسلم منطقی، مانند قانون تناقض میان محصورات، اشاره کرد.

چکیده فارسی: جهانی شدن با ابعاد و دامنه گسترده خود و با گذشت بیش از دو دهه، به مدد فناوری های اطلاعاتی توانسته عرصه را برای ورود منابع جدید هویت ساز فراهم آورد. انقلاب اسلامی در ایران بر مبنای ارزش های دینی به پیروزی رسید و تا امروز سه نسل را پشت سرگذاشته است. در حال حاضر پدیده جهانی شدن هویت نسل جدید انقلاب اسلامی را با چالش مواجه نموده است. در پژوهش های پیشین تحقیقی درخور در این باره صورت نگرفته است و این پرسش که جهانی شدن حامل چه تهدیداتی برای نسل جدید انقلاب می باشد. هنوز به پاسخ گویی نیاز دارد. تهدیدات جهانی شدن با توجه ویژگی ها و نیازهای دوره جوانی، هویت این نسل را بسیار مستعد تاثیرپذیری از این پدیده می کند. هدف این پژوهش یافتن برخی تهدیدات و مصونیت بخشی به نسل جدید در برابر چالش های جهانی شدن است. همچنین این مقاله در صدد است با بهره گیری از روش تحلیل گفتمان لاکلا و موفه، تهدیدات جهانی شدن و اثرآن را بر نسل جوان تحلیل نماید. چکیده عربی:العوْلَمة بأبعادها ومدیاتها الواسعة وبعد مضی عقدین من الزمن علی ظهورها، استطاعت من خلال الإستعانة بتقنیة المعلومات فسح المجال أمام دخول عوامل جدیدة لصیاغة الهویة. وأما بالنسبة الی الثورة الإسلامیة فی ایران فقد انتصرت علی أساس قیمٍ دینیة ومرّت حتی الآن بثلاثة أجیال. فی الوقت الحاضر وضعت ظاهرة العوْلَمة هویة الجیل الجدید للثورة الإسلامیة أمام تحدیاتٍ. لم یکن بین البحوث السابقة التی کُتبت فی هذا المجال بحث شافٍ ووافٍ، ولا زال هذا السؤال بحاجة الی جواب وهو: ما هی التهدیدات التی تحملها العوْلَمة بین ثنایاها للجیل الجدید للثورة؟ إن خصایص ومستلزمات مرحلة الشباب، تجعل هویة هذا الجیل مهیّیة للتأثر بهذه الظاهرة بشدّة. الغایة من هذا البحث التعرّف علی بعض هذه المخاطر وایجاد الحصانة لدی جیل الشباب فی مقابل تحدّیات العوْلَمة. کما یرمی هذا البحث أیضاً الی الاستفادة من منهجیة تحلیل خطاب لاکلا وموفه، لتبیین مخاطر العوْلَمة وتأثیرها فی جیل الشباب.

رئالیسم علمی هدف تحقیق علمی را کشف حقیقت می داند؛ در مقابل، ابزارگرایی نظریه ها را صرفا ابزارهایی مفید می داند که برای نظم بخشیدن به داده ها و پیش بینی ساخته شده اند. مهم ترین چالش این دو، نزاع بر سر هویت های مشاهده ناپذیری است که نظریه ها جعل کرده اند. به نظر رئالیست های علمی، این هویت ها واقعا وجود دارند و همان گونه عمل می کنند که نظریه های جعل کننده آنها می گویند؛ اما از نظر ابزارگرایان، اظهار نظرهای دانشمندان در مورد هویت های مشاهده ناپذیر را نمی توان صادق یا کاذب دانست. در علم اقتصاد نیز مباحث ابزارگرایی و رئالیسم جریان دارند؛ اما بر خلاف فلسفه علم، رویکردها مقابل یکدیگر نبوده، به دوره های زمانی متفاوتی تعلق دارند؛ همچنین ابزارگرایی و رئالیسم اقتصاد متفاوت از ابزارگرایی و رئالیسم علمی در فلسفه علم هستند. رئالیسم علمی، برخلاف ابزارگرایی، تا دهه های اخیر، جایی در روش شناسی علم اقتصاد نداشت. از حدود دو دهه پیش، دو برنامه رئالیستی متفاوت با نوشته های دو پرچم دار اصلی آن، اوسکالی ماکی و تونی لاسن، وارد ادبیات روش شناسی اقتصاد شدند. در این مقاله چالش های موجود در این زمینه بررسی می شود. چکیده عربی: یری اتجاه الواقعیه العلمیه بأن المعرفه بالعالم الخارجی امر ممکن و یری بأن هدف البحث العلمی هو التوصل الی فهم الحقیقه. و فی مقابل ذلک تعتبر الفلسفه الذرائعیه- باعتبارها اهم نسخه غیرواقعیه للفلسفه الواقعیه العملیه- النظریات مجرد وسائل مفیده یضعها العلماء بهدف تحقیق اهداف علمیه مثل تنظیم النتائج و التکهنات. و من اهم التحدیات التی یواجها الا تجاهین المذکورین الصراع حول الهویات الغیر المرئیه و الذی یثار من قبل بعض النظریات کنظریات الاکترون و نظریات الکوارک. یری اتباع الواقعیه العلمیه بأن لهذه النظریات وجودا حقیقا و انها تعمل بما تحلیه علیها النظریات المبتدعه. اما بالنسبه لانصار الفلسفه الذرائعیه فانهم یرون بان تعبیر المفکرین عن وجهات نظرهم حول الهویات الغیر مرئیه لایمکن ان یکون صادقا و لاکاذبا.یتضمن علم الاقتصاد مواضیع تتعلق بالواقعیه و بالذرائعیه ولکن- و علی عکس فلسفه العلم- فانه لیس هناک اسالیب متناقصه و تتعلق بفترات زمینه مختلفه، اضافه الی ان الذرائعیه و الواقعیه فی الاقتصاد تختلف عن الذرائعیه و الواقعیه العلمیه فی الفلسفه.تعتبر الذائعیه فی منهجیه علم الاقتصاد ان المطلوب من اختیارایه نظریه اقتصادیه معرفه مدی نجاح تلک النظریه فی قدرتها علی التکهن.لم تکن الفلسفه الواقعیه تحتل مکانا طیله العقود الاخیره فی منهجیه الاقتصاد. و قد انظمَّ أخیرا ای قبل عقدین الی ادبیات منهج الاقتصاد برنامجان یعتمد کل منها الفلسفه الواقعیه فی منهجیه الاقتصاد و کان ذلک علی ید کل من اوسکالی ماکی و تونی لاسن.