مقدمه:شایع ترین عارضه زونا، دردهای عصبی بعد از آن (Postherpetic Neuralgia یا PHN) می باشد که طی آن فرد مبتلا هفته ها یا حتی سال ها بعد از ابتلا به بیماری از درد ناراحت کننده ای رنج می برد. از درمان های دارویی مختلفی برای تسکین این درد استفاده شده است اما چون افراد مبتلا اغلب بالاتر از 60 سال سن دارند و به بیماری های متعددی نیز مبتلا هستند، دچار عوارض دارویی می گردند. تزریق زیر جلدی سم بوتولینوم از جمله درمان های جدیدی است که به تازگی برای کنترل درد این بیماران مطرح شده، عوارض آن نیز کم می باشد. از آن جایی که مطالعات در این باره بیشتر به صورت گزارش موردی است، در این مطالعه بر آن شدیم تا اثر تزریق زیر جلدی سم بوتولینوم را بر روی تعدادی از بیماران مبتلا به دردهای عصبی بعد از زونا بررسی کنیم.روش ها:این مطالعه به صورت مداخله ای با نمونه گیری آسان بر روی 15 بیمار مبتلا به نورالژی بعد از زونا انجام شد. بعد از گرفتن رضایت نامه، اطلاعاتی شامل سن، جنس، تعیین محل ضایعه و درماتوم درگیر، تعیین مدت زمان ابتلا و تعیین شدت درد بر اساس VAS در فرمی ثبت شد. سپس سم بوتولینوم به صورت زیر جلدی به میزان 15 واحد به ازای هر 10 سانتی متر مربع درگیری تزریق گردید. در روز دوم، هفته دوم و هفته چهارم پس از تزریق بیماران پی گیری شدند و درد آن ها بر اساس معیار Visual analog score (VAS) اندازه گیری شد. داده ها با استفاده از آزمون Repeated measure ANOVA در نرم افزار SPSS16 تجزیه و تحلیل گردید.یافته ها: از 15 بیمار بررسی شده، 6 نفر مرد و 9 نفر زن بودند. میانگین سنی آنان 4.5±60 سال و میانگین مدت درگیری 6.5 ماه بود. میانگین VAS در روز دوم 6.4، در هفته دوم 7.2 و در هفته چهارم 7.6 بود. به طور کلی، درد بیماران در هفته چهارم بعد از تزریق کاهش نشان داد ولی از نظر آماری این کاهش معنی دار نبود (0.06=P).نتیجه گیری: به نظر می رسد که تزریق زیر جلدی سم بوتولینوم درد بیماران مبتلا به دردهای عصبی بعد از زونا را کاهش می دهد. اگرچه این کاهش درد در هفته های بعدی تزریق کم می شود ولی باز هم نسبت به قبل از تزریق، درد را برای بیماران قابل تحمل تر می سازد. امکان دارد تکرار تزریق در کنترل درد بیشتر موثر باشد.

مقدمه: تری جمینال نورالژیا، شایع ترین نورالژی مغزی می باشد. بروز آن به صورت درد شوک مانند است و شانس ابتلاء شاخه ی مندیبولار بیشتر می باشد. طب سوزنی با ورود سوزن های استریل ظریف و یکبار مصرف به نقاط خاصی از بدن باعث تسکین درد می شود. اکثر روش ها در کوتاه مدت مؤثر هستند. این مطالعه با هدف تعیین اثر درمانی طب سوزنی بیماران مبتلا به تری جمینال نورالژیا تحت درمان دارویی انجام گرفته است. مواد وروش ها: این مطالعه از نوع مداخله ای است و نمونه های مطالعه شامل 16 نفر از مراجعان به بیمارستان الزهرا(س) اصفهان در سال 1399 می باشد که به دو گروه 8 نفره تقسیم شدند. بیماران حاضر در مطالعه تحت درمان با داروی کاربامازپین قرار گرفتند. در پایان این دوره درد بیماران اندازه گیری و باهم مقایسه گردید. در گروه شاهد، دارودرمانی ادامه پیدا کرد، درحالی که در گروه مداخله علاوه بر درمان دارویی از درمان طب سوزنی هم استفاده شد. در نهایت داده ها با آزمون های آنالیز واریانس یک طرفه و Paired T-test با سطح معنی داری 0/05 آنالیز شد. یافته ها: شاخص درد در چند زمان در گروه مداخله دارای تفاوت معنی دار است، در گروه شاهد نیز این تفاوت معنی دار بود، طبق آزمون T مستقل نشان داده شد که در هفته ی اول و دوم بین دو گروه تفاوت معنی داری وجود ندارد، درحالی که بین سایر هفته ها تفاوت معنی دار است. نتیجه گیری: طب سوزنی به صورت درمان مکمل در کنار دارودرمانی برای درمان نورالژی تری ژمینال استفاده می شود و بطور مؤثری سبب کاهش میزان شدت و مدت درد بیماران می گردد.

مقدمه: تاکنون تنها یک مورد عارضه نورالژی عصب سه قلو به دنبال مصرف بروموکریپتین و بدون وجود اختلال ساختمانی گزارش گردیده است. در این مطالعه به معرفی مورد دیگری که در بیمارستان گلستان اهواز دیده شد پرداختیم.گزارش مورد: بیمار مردی 55 ساله بود که به دنبال مصرف چهار روزه قرص بروموکریپتین جهت درمان آفازی پس از سکته مغزی، دچار حملات نورالژی سمت راست صورت شده بود و به دنبال افزایش دوز دارو نورالژی وی تشدید شد.یافته ها: تمامی آزمایشات سرمی (مانند پرولاکتین) و تصویر برداری مغزی طبیعی بود. با کاهش تدریجی دوز بروموکریپتین درد بیمار به شدت کاهش یافت و در نهایت بر طرف گردید. با توجه به یافته های بالینی، آزمایشگاهی و شرح حال بیمار آن چه برای این بیمار مطرح گردید نورالژی عصب سه قلو به عنوان یک عارضه نادر از بروموکریپتین بود.نتیجه گیری: با توجه به این که این دومین گزارش در دنیا می باشد نیاز به تحقیقات بیشتر در زمینه نقش دوپامین در بروز این شکل از نورالژی ضروری به نظر می رسد.

سابقه و هدف: نورالژی تری ژمینال شناخته شده ترین نورالژی صورت است و درد شدید ناشی از آن تأثیر به سزایی در کیفیت زندگی افراد درگیر دارد. مداخلات مطرح شامل درمان دارویی، Microvascular decompression و نیز مداخلاتی که به شاخه های انتهایی عصب آسیب وارد می کنند؛ هیچ یک عاری از عوارض جانبی نیستند؛ از این رو دست یابی به درمانی با حداقل عوارض و تهاجم کم تر هم چنان مورد بررسی است. هدف از مطالعه حاضر بررسی اثر تزریق محلول حاوی استرپتومایسین و لیدوکائین بر نورالژی تری ژمینال مقاوم به کاربامازپین بوده است. مواد و روش ها: این مطالعه با طراحیRetrospective case series و با ارزیابی آماری پرونده 40 بیمار با سابقه درمان دارویی ناموفق نورالژی تری ژمینال با کاربامازپین که تحت تزریق لیدوکائین/استرپتومایسین و متعاقباً بررسی وضعیت درد قرار گرفته بودند، انجام گرفت. تعداد 5 تزریق محلول لیدوکائین/استرپتومایسین، با فواصل یک هفته و در محل شروع درد انجام شد و میزان درد در فواصل 1 هفته، 1 ماه و 6 ماه بعد از تزریق مورد ارزیابی قرار گرفت. میزان درد در چهار زمان اندازه گیری شده با هم مقایسه گردید. یافته ها: میزان درد پس از یک هفته، یک ماه و شش ماه پس از آخرین تزریق، نسبت به قبل از مداخله، کاهش معنی داری نشان داد (001/0< P). درمان در گروهی که سابقه ابتلای آن ها به نورالژی، کم تر از 5 سال بود نسبت به بیماران با سابقه ابتلای بیش از 5 سال موفق تر بود. استنتاج: به نظر می رسد تزریق استرپتومایسین و لیدوکائین همراه باهم، ضمن داشتن موفقیت در کاهش درد ناشی از نورالژی تری ژمینال، عوارض ناچیزی دارد. مطالعات کنترل شده جهت تأیید و تجویز این روش در درمان نورالژی تری ژمینال ضروری است.

زمینه و هدف: شایع ترین کمردرد در افراد میانسال کمردرد مکانیکی است که در راس آن هرنی دیسکال قرار دارد. کمردرد مکانیکی یکی از معضلات اجتماع بشری از جمله در کشورهای در حال توسعه می باشد. این عارضه قدرت کارایی افراد را کاهش می دهد لذا کم هزینه ترین راه تشخیص معاینه دقیق فیزیکی است.روش بررسی: در این مطالعه مقطعی توصیفی از شصت مرد میانسال 45- 25 ساله که همگی از کارگران حرفه ای ساختمانی بوده و از کمردرد مکانیکی شکایت داشتند شرح حال گرفته شد و مورد معاینه فیزیکی قرار گرفتند و با تشخیص هرنی دیسکال L5-S1 و L4-L5 برای همه آنها MRI لومبوساکرال درخواست شد و یافته های فیزیکی با MRI مقایسه گردید.یافته ها: در معاینه فیزیکی کارگران مورد مطالعه هرنی دیسکال ما بین مهره های L4-L5 و L5-S1 با Stage های مختلف تشخیص داده شد که در مقایسه با MRI تشخیص مضاعف آنها تایید گردید، در این مطالعه ارتباط یافته های فیزیکی و MRI بر اساس X2 معنی دار بود (P<0.05) که قابل توجه است.نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد برای تشخیص نورالژی سیاتیک دیسکال معاینات دقیق فیزیکی کفایت می کند. حتی می توان هرنی دیسکال را Staging کرد و هیچ لزومی به انجام MRI برای تشخیص وجود ندارد. درخواست MRI هزینه سنگینی را برای بیمار تحمیل می کند که لزومی ندارد. توصیه می کنیم همکاران به شکایت بیمار توجه خاصی عنایت بفرمایند و اگر معاینات فیزیکی با دقت و با حوصله انجام شود، تشخیص قطعی خواهد بود.

زونا بیماری عفونی است که در اثر فعالیت مجدد ویروس آبله مرغان در یک درماتوم عصبی ایجاد می شود. بیماری با سوزش، درد وتورم در درماتوم گرفتار شروع شده و معمولا پس از 48 تا 72 ساعت راش های ماکولوپاپولر ظاهر شده که به سرعت تبدیل به وزیکول می شود و تابلوی بیماری معمولا به قدری مشخص است که تشخیص بالینی آن را آسان می سازد. با افزایش سن شانس ابتلای افراد به این بیماری افزایش می یابد. نقش واکسن آبله مرغان در پیشگیری از زونا به طور کامل ثابت نشده است و هنوز تحت بررسی می باشد. دلایلی وجود دارد که داروهای ضد ویروسی و احتمالا مقادیر کم داروهای ضد افسردگی تری سیکلیک، از نورالژی به دنبال زونا پیشگیری می کنند. همچنین دلایل محکمی وجود دارد که داروهای ضد ویروسی دردرمان زونا و به خصوص افراد بالای 50 سال و موارد شدید آن موثر است.

سابقه و هدف: نورالژی تری ژمو (TN) یکی از علایم بیماری MS می باشد که در %1.9 افراد مبتلا دیده می شود و در %0.3 از موارد می تواند علامت شروع بیماری باشد. چون مطالعه مستندی در این زمینه در کشور ما وجود ندارد، این مطالعه با هدف تعیین فراوانی T.N در بیماران مبتلا به MS صورت گرفت.مواد و روشها: در مطالعه توصیفی حاضر از میان بیماران MS مراجعه کننده به انجمن MS ایران 125 نفر به صورت تصادفی انتخاب شدند. با مصاحبه حضوری اطلاعاتی شامل سن شروع بیماری، اولین علامت بیماری، زمان و پزشک تشخیص دهنده بیماری، همچنین تظاهرات ماگزیلوفاسیال بیماری بدست آمد. توسط پرونده آنان اطلاعات تکمیلی استخراج گردید. نتایج بوسیله نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. برای تعیین ارتباط بین شیوع TN با سن از آزمون T داده های مستقل استفاده شد.یافته ها: بیماران مورد مطالعه شامل 72 زن و 53 مرد با متوسط سن شروع بیماری 26.5 سالگی بودند. شایع ترین علامت شروع بیماری اختلالات بینایی بود (36%). در رابطه با تظاهرات ماگزیلوفاسیال، %11.2 بیماران %40.8, TN بیماران نورپاتی حسی تری ژمو و 20% بیماران فلج صورتی داشتند. وقوع نورالژی تری ژمینال در 50% موارد 2 طرفه بوده و در 2 بیمار اولین علامت بیماری بود. شاخه ماگزیلاری و مندیبولار عصب به ترتیب بیشترین درگیری را داشتند. TN در زنان مبتلا به MS شایع تر بود و بیماران گروه TN متوسط پایین تری داشتند (P<0.001).نتیجه گیری: دندانپزشکان باید آشنایی کافی با این نوع درد صورتی داشته باشند تا از درمان های غیر ضروری اجتناب کنند و در مواجهه با بیمار جوان مبتلا به TN بیماری MS را در ذهن داشته باشند تا با بروز آن به عنوان اولین علامت بیماری MS شروع به موقع درمان را ارتقا دهند.

سابقه و هدف: نورالژی تریژمینال یک بیماری شناخته شده و نسبتا شایع می باشد که در شکل تیپیک آن معیارهای تشخیصی متعددی وجود دارد. پاسخ به درمان دارویی بخصوص کاربامازپین در تایید تشخیص این بیماری نقش بسزایی دارد و معمولا در موارد عدم تحمل و یا پاسخ نسبی به درمان دارویی، اقدام جراحی صورت می گیرد. در این مطالعه نتایج درمانی و عوارض پس از عمل جراحی بیمارانی که با تشخیص نورالژی تریژمینال طی یک دوره ده ساله تحت عمل جراحی میکروواسکولار دکامپرسیون قرار گرفته اند، بررسی و با دیگر مطالعات مقایسه شده است. مواد و روش ها: این مطالعه بصورت گذشته نگر با مراجعه به پرونده های بیمارانی که طی سالهای 83-1374 در بیمارستان شهدای تجریش با تشخیص نورالژی تریژمینال تحت عمل جراحی میکروواسکولار دکامپرسیون قرار گرفته اند، انجام شد. یافته ها: در طی این دوره، 35 بیمار با تشخیص نورالژی تریژمینال تحت عمل جراحی میکروواسکولار دکامپرسیون قرار گرفتند. میانگین سنی بیماران 55 سال و نسبت زن به مرد 3 به 4 بود. شایعترین ریشه های در گیر ترکیب دو شاخه ماگزیلاری و ماندیبولار عصب زوج 5 در بیش از نیمی از بیماران بود. درمان دارویی قبلی در 32 بیمار و درمان جراحی در 6 بیمار انجام شده بود. شایعترین یافته پاتولوژیک حین عمل جراحی فشار شریان مخچه ای فوقانی بر روی عصب بود. پاسخ فوری به درمان در 83% بیماران مشاهده گردید. 8 بیمار دچار عوارض بعد از عمل شدند که نیمی از آنها مربوط به عوارض دارویی و بقیه موارد مربوط به عوارض نورولوژیک بود. مرگ در 2 بیمار متعاقب عوارض (آمبولی ریه و آریتمی قلبی) مشاهده شد. پیگیری در 25 بیمار (میانگین14 ماه و طیف 46-1 ماه) انجام شد. در بیماران پیگیری شده میزان رضایت از عمل جراحی طی مدت پیگیری در 72% موارد عالی بوده است. 4 بیمار طی مدت پیگیری دچار عود علایم شدند که تحت درمان دارویی واقع شدند. نتیجه گیری: عمل جراحی میکروواسکولار دکامپرسیون با توجه به برطرف نمودن پاتولوژی اولیه احتمالی، نتایج جراحی عالی، عوارض کم و اغلب گذرا و میزان عود پایین در مقایسه با دیگر روش های درمانی، همچنان بعنوان روش انتخابی درمان نورالژی تریژمینال مطرح می باشد.

زمینه و هدف: برخی از بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس (Multiple Sclerosis: MS) دچار درد نورالژی تری ژمینال (Trigeminal neuralgia: TN) نیز می باشند که در صورت تشخیص غلط از طرف دندانپزشک ممکن است منجر به خارج ساختن دندان سالم بیمار شود. به همین جهت هدف از این مطالعه بررسی فراوانی TN در بیماران مبتلا به MS مراجعه کننده به انجمن MS ایران در سال 83-1384 می باشد. روش بررسی: مطالعه به صورت توصیفی - مقطعی بر روی 179 بیمار با تشخیص قطعی MS (بر اساس روش MRI) که به صورت تصادفی ساده از میان مراجعان به انجمن MS ایران شرکت کننده در کلاس های آموزشی انجمن انتخاب شده بودند انجام شد. داده ها بر اساس پرسشنامه، مصاحبه و معاینه بالینی بدست آمد. بیماران در مورد سوالات مطالعه پرسش و جواب های آنان در پرسشنامه ثبت و مورد بررسی قرار گرفتند. داده های بدست آمده توسط آزمون t student و Fisher exact بررسی شدند. یافته ها: مطالعه نشان داد %7.8 از بیماران MS به طور قطعی و %2.8 نیز به صورت مشکوک به TN مبتلا بودند. ابتلای %2.8 آنان به TN به صورت مشکوک گزارش شد. %76.5 کل بیماران مورد بررسی زن و %23.5 آنان نیز مرد بودند. %1.1 از کل بیماران مبتلا به TN مرد و %9.5 آنان زن بودند که تفاوت معنی داری بین دو گروه وجود نداشت. سن مبتلایان به TN برابر 32.6,6.4 سال و غیرمبتلایان به TN برابر 35.6,8.2 و مدت ابتلا به بیماری MS در بیماران مبتلا به TN برابر 7.6,5.5 و در بیماران غیرمبتلا به TN برابر 7.6,5.8 بود. از نظر درماتوم مبتلا به NT، فک بالا با %36.8 بیشترین فراوانی را داشته و اطراف چشم با %31.6 و فک پایین با %21.1 در رتبه های بعدی قرار داشتند. بروز TN در درماتوم مبتلا در %10.5 در طرف راست و در %47.4 در طرف چپ و نیز در %42.1 به صورت دوطرفه بود. همچنین در میان مبتلایان به TN، هفت نفر معادل %36.8 دارای Trigger zone بودند. نتیجه گیری: در مجموع %10.6 از بیماران به TN مبتلا بوده و تفاوت معنی داری بین بروز آن در بیماران مبتلا از نظر سن، جنس، اولین علامت بیماری MS و مدت زمان شروع بیماری بدست نیامد. البته بیمارانی که از داروی بکلوفن استفاده می کردند کمتر از سایرین در معرض ابتلا به TN بودند.

مقدمه: تغییر در مورفولوژی دندریت ها و عملکرد مدارهای عصبی در نورون های درک کننده درد در شاخ خلفی نخاع در نهایت منجر به درد نوروپاتیک می شود. افزایش در بیان Rac1 با افزایش اندازه و تراکم خار های دندریتی و افزایش تحریک پذیری درد در بیماری MS همراه است. هدف از پژوهش حاضر بررسی تاثیر چهار فعالیت بدنی در محیظ غنی شده بر Rac1 و تغییرات ساختاری نورون های WDR در شاخ خلفی نخاع و حساسیت به درد در دوره مزمن بیماری انسفالومیلیت خود ایمن تجربی (EAE)، مدل حیوانی مورد استفاده برای مطالعه ایمونوپاتوژنز بیماری مالتیپل اسکلروزیس، می باشد. مواد و روش ها: 30 سر موش C57BL6 ماده به صورت تصادفی به سه گروه 10 تایی تقسیم شدند. گروه اول، با پپتید MOG35-55 القا شدند (گروه EAE)، گروه دوم، تزریق سالین داشتند (گروه کنترل سالم)، و گروه سوم، پس از القا با MOG35-55 در قفس محیط غنی شده قرار گرفتند (گروه زندگی در محیط غنی شده+ EAE). در روز 30 پس از القا (دوره مزمن بیماری EAE) حساسیت به درد با آزمون فرمالین انجام شد و سپس موش ها با تزریق کتامین و زایلازین بیهوش و بافت نخاع برداشته شد. سطوح پروتئین Rac1 با روش ایمونوهیستوشیمی و طول و تراکم خار های دندریت با روش گلژی کاکس اندازه گیری شد. یافته ها: یافته های پژوهش ما نشان داد که زندگی در محیط غنی شده در مقایسه با گروه EAE سطوح پروتئین Rac1، طول و تراکم خارهای دندریت نورون ها را در شاخ خلفی نخاع و حساسیت به درد را به طور معنی داری کاهش داد. نتیجه گیری: تغییر محیط و سبک زندگی به محیطی شاد و غنی شده و سبک زندگی فعال می تواند با جلوگیری از تغییرات ساختاری نورون های درک کننده درد در شاخ خلفی نخاع حساسیت به درد را در بیماری MS کاهش دهد.