در این مقاله آثار بلند سینمایی بهرام بیضایی با استفاده از رویکرد جامعه شناسی هنر و نشانه شناسی سینما مورد بررسی قرار گرفته است. ادعای اصلی مقاله مبتنی بر امکان پیدا کردن شناخت بهتری از جامعه و گروه های اجتماعی با مراجعه به آثار هنری است. این ادعا با نظریه های گلدمن و دووینیو در حوزه جامعه شناسی هنر توجیه شده است. با استفاده از نقد درون نگر، معنای آثار ادراک شده، سپس با به کارگیری نقد برون نگر و رویکرد جامعه شناسانه، سعی شده است که رابطه میان فیلم و جامعه آشکار گردد. نتیجه کلی اینکه جامعه به تصویر کشیده شده توسط بیضایی جامعه ای است پر تنش و منفعت طلب که با روشنفکران خود میانه خوبی ندارد، و او خود را در این جامعه همچون بیگانه ای مطرود می بیند. در این مقاله بیضایی به عنوان نماینده روشنفکران ملی گرای طبقه متوسط معرفی شده، که در فیلم هایش، جامعه را از دیدگاه این طبقه به تصویر کشیده، معرفی، تحلیل و نقد کرده است.

با عرض سلام خدمت همه بزرگوارانی که در این جلسه سعادت دیدارشان را داشته ام و احساس خوشحالی بی حد خودم را از این همه لطف و عنایت و مهربانی که نصیب بنده شده است خدمتتان تقدیم می کنم...

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

از آن جا که خالق اثر هنری، در فرایند شکل گیری آثار هنری نقشی اساسی دارد و منشا اثر هنری، تجربه درونی هنرمند است و آن اثر، برآمده از احساس، عاطفه، تخیل و تفکر اوست، در این نوشتار، این پرسش مطرح شده است که مهدویت در تجربه هنری هنرمند مسلمان چه حضور و جایگاهی دارد؟در این مقاله، تلاش شده است به این پرسش این گونه پاسخ داده شود که اگر هنرمند شیعی، جایگاه مهدویت را در منظومه فکری و معرفت شناسی شیعه - به ویژه عرفان شیعی - بشناسد، اعتقاد به مهدویت در تجربه هنری او تاثیر خواهد گذارد و سبب خلق آثار فاخر مهدوی خواهد شد. انتظار خلق و آفرینش آثار مهدوی، تنها مبتنی بر سبکی از زندگی و تجربه ای از هنرمند است که مهدویت در آن نقش و حضوری پررنگ داشته باشد و در صورت فقدان دلدادگی درونی و نبود معرفت عمیق در تجربه هنری هنرمند، سفارش اثر هنری به تنهایی موجب خلق آثار فاخر مهدوی نخواهد شد.