علوم باغبانی ایران
سال:1400 | دوره:52 | شماره:1 |تعداد مقالات:20

محرک­های غیر زیستی سالیسیلیک اسید (SA) و متیل جاسمونات (MJ) می توانند سبب افزایش تولید متابولیت­های ثانویه گیاهان شوند. در این پژوهش، اثر SA و MJ بر وزن تر، میزان فلاونوئید، فنل کل و رنگدانه­های کالوس پروانش در دو آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی مطالعه شد. فاکتور اول در هر آزمایش غلظت­ محرک غیر­زیستی SA یا MJ در چهار سطح صفر، 50، 100 و 200 میکرومولار و فاکتور دوم، مدت زمان استفاده از غلظت­های مختلف محرک­ها در دو سطح  5 و 10 روز بود که هر دو آزمایش با سه تکرار انجام شدند. بر اساس نتایج اثر متقابل زمان و SA بر کلیه صفات، به­غیر از وزن تر کالوس و آنتوسیانین، معنی دار شد و اثر متقابل زمان و MJ بر میزان فنل کل، کلروفیل و کاروتنوئید معنی دار گردید (01/0P<). بیشترین میزان فنل کل (123/55 میلی­گرم در گرم وزن تر) مربوط به تیمار 100 میکرو­مولار MJ در 5 روز بود و بیشترین میزان فلاونوئید (467/21 میلی­گرم در گرم وزن تر) در تیمار 50 میکرو­مولار SA در 5 روز به دست آمد. بنابراین، غلظت­های 50 و 100 میکرومولار محرک­های غیر­زیستی SA و MJ در 5 روز می توانند برای افزایش میزان فلاونوئید و فنل کل کالوس پروانش مورد استفاده قرار گیرند.

کاربرد باکتریهای محرک رشد موجب تحریک متابولیسم و فرایند های متابولیکی در جهت افزایش کارایی گیاهان می-شوند. این مطالعه با هدف بررسی اثر هیدروپرایمینگ بذر و تلقیح باکتری های محرک رشد سویه های فلورسنس و پوتیدا به خاک به عنوان محرک زیستی بر برخی صفات فیزیولوژیکی گیاه دارویی بادرنجبویه (Melissa officinalis) انجام شد. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در شرایط گلخانه و آزمایشگاه گروه گیاهان دارویی دانشگاه اراک انجام شد. فاکتور اول هیدروپرایمینگ در زمان های مختلف (12، 24، 48 و 72 ساعت)، و فاکتور دوم دو سویه باکتری (فلورسنس و پوتیدا)، شاهد (بدون تلقیح) بود. نتایج نشان داد که هیدروپرایمینگ بذر در زمان های مختلف و باکتری های محرک رشد موجب افزایش رنگیزه-های فتوسنتزی، فنل، فلاونوئیدکل، درصد و عملکرد اسانس شد. همچنین هیدروپرایمینگ به مدت 48 ساعت به همراه باکتری پوتیدا، منجر به افزایش چشمگیر میزان فلاونوئید شد و در مدت 12 ساعت به همراه باکتری فلورسنس اثر معنی داری بر مقدار فنل داشت. با توجه به نتایج مثبت و افزایشی باکتری ها بر شاخص های مورد بررسی گیاه دارویی بادرنجبویه، می توان گفت باکتری های بکار رفته در این تحقیق می توانند به عنوان یک جایگزین مناسب برای کود شیمیایی ضمن کاهش مصرف کودهای شیمیایی، تضمین کننده تولید گیاهان دارویی عاری از مواد شیمیایی باشند.

به منظور بررسی تأثیر ورمی کمپوست و دو نوع بیوچار (بیوچار خرما و پسته) بر عملکرد و کارایی مصرف آب بادنجان در شرایط مزرعه. آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا گردید. عامل اول ورمی کمپوست در دو سطح (صفر، 1500 گرم در مترمربع) و عامل دوم بیوچار در سه سطح (صفر، 500 گرم بیوچار خرما و 500 گرم بیوچار پسته در متر مربع) بود. نتایج نشان داد بیشترین وزن تر و خشک اندام هوایی و ریشه در ترکیب تیماری کاربرد ورمی کمپوست و بیوچار خرما به دست آمد. بیشترین مقدار کلروفیل a و b مربوط به تیمار کاربرد ورمی کمپوست بود. همچنین نتایج نشان داد اثر بیوچار و اثر متقابل ورمی کمپوست و بیوچار بر تعداد میوه در بوته معنی دار بود. بیشترین تعداد میوه در بوته (63/13) در تیمار کاربرد ورمی کمپوست و بیوچار خرما به دست آمد. کاربرد ورمی کمپوست باعث دست یابی به بیشترین وزن متوسط میوه شد. بیشترین عملکرد کل (7233 گرم در بوته) و کارایی مصرف آب (16/11 کیلوگرم بر متر مکعب) در ترکیب تیماری مصرف ورمی کمپوست و بیوچار خرما مشاهده شد.

به منظور بررسی اثر زئولیت بر ویژگی های کمی و کیفی گیاه دارویی کارلا تحت تیمارهای کم آبیاری، آزمایشی به­صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه پژوهشکده کشاورزی دانشگاه زابل در سال 1397- 1396 اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل تنش کم آبی در سه سطح (90، 70 و 50 درصد ظرفیت زراعی) و زئولیت در چهار سطح (صفر، 20، 30 و 40 گرم در هر کیلوگرم خاک گلدان) اعمال گردید. نتایج نشان داد کاربرد زئولیت سبب افزایش وزن تر و خشک میوه، قطر میوه و تعداد میوه در بوته شد و کم آبیاری اثر کاهشی بر صفات ذکرشده داشت. کاربرد زئولیت در تمامی سطوح کم آبیاری سبب افزایش طول بوته، طول میوه، عملکرد میوه، کلروفیل a، b و کارتنویید، ویتامین C و آلکالویید گردید، به طوری­که بیشترین مقدار این صفات در تیمار 40 گرم زئولیت در کیلوگرم خاک حاصل شدند. با توجه به نتایج به دست آمده می­توان کاربرد زئولیت را درکاهش اثرات نامطلوب کم آبیاری بر صفات کمی و کیفی گیاه دارویی کارلا، مثبت ارزیابی کرد.

به منظور ارزیابی تأثیر گاما آمینو بوتیریک اسید و اسپرمین بر برخی از ویژگی­های مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی گل محمدی، آزمایشی بر پایه­ی طرح کاملا تصادفی در بهار و تابستان 1396 در دانشگاه زنجان در سه تکرار انجام گرفت. تیمار­های آزمایش شامل سه غلظت محلول پاشی گاما آمینو بوتیریک اسید (یک، پنج و 10 میلی مولار) و سه غلظت اسپرمین ( نیم، یک و 5/1 میلی مولار) بودند. صفات مورد ارزیابی شامل صفات مورفولوژیکی (ارتفاع گیاه، تعداد گل، تعداد شاخه گل­دهنده، قطر سایه انداز گیاه، متوسط تعداد گل در شاخه، وزن خشک گلبرگ) و صفات فیزیولوژیکی (کلروفیل کل، کلروفیلa، کلروفیل b، کاروتنوئید، فلاونوئید برگ و گلبرگ و فعالیت آنزیم پراکسیداز) بودند. نتایج نشان داد همه صفات، به جزء ارتفاع گیاه، قطر سایه انداز گیاه و شمار شاخه­های گل­دهنده در مقایسه با شاهد دارای تفاوت معنی دار بودند. بر اساس نتایج غلظت پنج میلی مولار گاما آمینو بوتیریک اسید و غلظت یک میلی مولار اسپرمین باعث بهبود صفات مورفوفیزیولوژیکی در مرحله زایشی شدند.

رزمارینیک­اسید ترکیب دارویی مهم و دارای فعالیت­های بیولوژیکی متعددی همچون آنتی­اکسیدانی، آنتی­موتاژن، ضد باکتری، ضد التهاب، ضد حساسیت و ضد آلزایمر می­باشد. در این پژوهش کالوس زایی و میزان تجمع رزمارینیک اسید در گیاه مریم گلی (کالوس، گیاهچه سترون و برگ گیاه مادری) بررسی شد. برای این منظور ریزنمونه­های برگی در محیط کشتMS  با ترکیبات هورمونی شامل 2,4-D (mgL-1 صفر، 5/0، 1، 2 و 5) و دو نوع سیتوکینین BA و Kin با غلظت­های ( mgL-15/0، 1 و 2) کشت گردید و درصد کالوس زایی، وزن تر، بافت و رنگ کالوس ارزیابی شدند. بیشترین درصد کالوس زایی (100%) در 3 تیمار حاوی mgL-1 2,4-D 5/0 و BAmgL-1 2،mgL-1 2,4-D  1 و mgL-1 BA 1،2,4-D  mgL-12 و  mgL-1 Kin2 مشاهده شد. هم چنین بالاترین وزن تر کالوس ( g3/1) در محیط کشت MS دارای 2,4-DmgL-11 و mgL-1 BA 1 به دست آمد. میزان رزمارینیک­اسید کالوس­ها هم مقدار  mg gDW-15/1 بود که به طور معنی­داری دو برابر بیشتر از مقدار رزمارینیک­اسید برگ های گیاه بود. بنابراین کشت کالوس مریم گلی مزرعه روی در محیط کشت MS دارای 2,4-DmgL-1 1 و mgL-1 BA 1 را می توان به عنوان روشی جایگزین و سودمند جهت تولید رزمارینیک اسید به کار برد.

طی برنامه­های اصلاحی انجام شده روی درخت به، دو رقم معرفی­شده ویدوجا و بهتا، و سه ژنوتیپ امیدبخش اصفهان-2، اصفهان-3 و اصفهان-5 گزینش شده است. در این تحقیق به تعیین نشانگرهای مورفولوژیک و مولکولی اختصاصی درتمایزآنها پرداخته شد. ارزیابی مورفولوژیک براساس 38 صفت توصیف گر آزمون­های تمایز، یکنواختی و پایداری (DUS) و ارزیابی مولکولی براساس نشانگر SSR، با استفاده از 15 جفت آغازگر سیب و گلابی انجام شد. تجزیه خوشه­ای روی صفات مورفولوژیک و الگوی باندی حاصل از نشانگر SSR، بیانگر تمایز کلیه رقم ها و ژنوتیپ های مورد بررسی از یکدیگر بود. در میان صفات توصیف گر، صفات قدرت و عادت رشد، رنگ شاخه و نحوه اتصال جوانه­ها، اندازه و مواج­بودن حاشیه برگ، رنگ شکوفه و خصوصیات میوه به عنوان کلیدی­ترین صفات در تمایز رقم ها بود. رقم اصفهان براساس عادت رشد درخت و شاخه و فرم میوه، رقم ویدوجا براساس فرم درخت، مواج بودن حاشیه برگ و رنگ شکوفه و زمان­گلدهی و اصفهان-2، اصفهان-3، بهتا و اصفهان-5، به ترتیب براساس صفات فرم میوه، فاصله جوانه از شاخه، گردن میوه و رنگ سبزقهوه­ای شاخه متمایز بودند. در نشانگرهای مولکولی تعداد 10 آلل چند شکلو متوسط آلل 3/3 به ازای هر مکان ژنی مشاهده شد. بیش­ترین تعداد باند و شاخص PIC با استفاده از آغازگرهای CH05d04، CH04a12 و CH02b10 به دست آمد. آغازگرهای CH04a12، CH05d04 و Ch02b10 بیش­ترین قدرت تمایز رقم ها و ژنوتیپ های امیدبخش را را داشتند، به صورتی که جمعاً آغازگرهای NH015a، CH04a12 و NB103a همراه با یکی از جفت آغازگرهای CH01d08، CH05d04 و یا NH011b قادر به تمایز همگی رقم های مورد بررسی بودند.

انبارمانی محصولات باغبانی با تیمارهای قبل و پس از برداشت مرتبط است. به همین منظور، آزمایشی در دو مرحله انجام گرفت. مرحله اول، سالیسیلیک­اسید با غلظت های صفر، 2 و 4 میلی مولار و کلات آهن با غلظت های صفر، 1/0 و 1 گرم بر لیتر، سه بار در زمان­های 30، 60 و 90 روز پس از تمام گل بر درختان آلو رقم خاکی محلول پاشی گردید. مرحله دوم در سردخانه با دو دمای 1 و 4 درجه سانتی گراد صورت گرفت. آزمایش به صورت فاکتوریل- اسپلیت­پلات در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی با 3 تکرار انجام شد. صفات کیفی شامل سفتی بافت، ویتامین C، اسید قابل تیتراسیون، مواد جامد محلول و میزان آنتوسیانین­ها اندازه گیری شد. نتایج نشان داد سالیسیلیک­اسید به تنهایی بر شاخص های اسید قابل تیتراسیون، مواد جامد محلول، ویتامین C و آنتوسیانین ها در سطح یک درصد و سفتی در سطح پنج درصد تأثیر داشت. همچنین محلول پاشی آهن به تنهایی بر آنتوسیانین ها در سطح یک درصد اثر معنی دار گذاشت. علاوه بر این، تمامی شاخص های مورد بررسی در هر دو دما در طول مدت نگهداری دچار تغییرات معنی داری شدند. تیمار با سالیسیلیک­اسید موجب حفظ مواد جامد محلول، ویتامینC ، آنتوسیانین، سفتی بافت و افزایش اسید قابل تیتراسیون گردید که غلظت 2 میلی­مولار بیش از غلظت 4 میلی­مولار مؤثر واقع شد. همچنین، تیمار با آهن 1/0 گرم بر لیتر سبب بهبود کیفیت میوه شد. درمجموع، دمای 1 درجه سانتی گراد بیش از 4 درجه سانتی گراد و به ترتیب تا 60 و 40 روز موجب حفظ کیفیت و بازارپسندی میوه شد.

به منظور افزایش عملکرد و کاهش تناوب باردهی نارنگی ساتسوما، آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی به مدت هفت سال بر درختان نارنگی ساتسوما انجام شد. تیمارها شامل شاهد، محلولپاشی زمستانی اوره (قبل از تمایز جوانه های گل)، محلولپاشی اوره در زمان گلدهی (باز شدن حداقل 50 درصد گل ها) و محلولپاشی تابستانی اوره (پس از ریزش تابستانه میوه چه ها) بودند. نتایج نشان داد تفاوت میانگین عملکرد بین سال پرمحصول و کم محصول در سالهای اول و دوم آزمایش بسیار زیاد بود، به طوری که عملکرد از 19/94 کیلوگرم به ازای هر درخت در سال پرمحصول به 69/13 کیلوگرم در کم محصول رسید که حدود 80 کیلوگرم تفاوت داشتند. اما تفاوت عملکرد بین سالهای پرمحصول و کم محصول بعدی (سالهای سوم و چهارم آزمایش) به حدود 40 کیلوگرم رسید که تقریباً نصف تفاوت عملکرد در تناوب اول (سالهای اول و دوم آزمایش) بود. بنابراین، محلولپاشی اوره به تدریج موجب تعدیل تناوب باردهی در سالهای آزمایش شده است. بین تیمارهای مختلف محلولپاشی اوره از نظر عملکرد تجمعی، تفاوت معنی داری وجود داشت، به طوری که بیشترین عملکرد تجمعی از تیمارهای شاهد و محلول پاشی در زمان گلدهی حاصل شد. همچنین تأثیر تیمارهای مختلف محلولپاشی اوره بر شاخص تناوب باردهی از نظر آماری معنیدار بود. درختان در تیمار شاهد، بیشترین شاخص تناوب باردهی را داشتند و تیمارهای محلول­پاشی زمستانی و محلول پاشی در زمان گلدهی از کمترین شاخص تناوبباردهی برخوردار بودند. همه تیمارهای محلولپاشی اوره وزن متوسط میوهها را نسبت به شاهد افزایش دادند. بنابراین براساس نتایج این آزمایش جهت تعدیل تناوب باردهی، محلول پاشی زمستانه و بهاری اوره توصیه می شود.

به منظور بررسی اثر باکتری­های تأمین کننده­ی نیتروژن و فسفر بر ویژگی­های نشاء گوجه فرنگی، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در اسفند و فروردین ماه سال 1395-1394 در گلخانه دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان انجام شد. عامل اول، تیمار کود بیولوژیک در پنج سطح (بدون مصرف، آزوسپریلیوم بذرمال، سودوموناس بذرمال، آزوسپریلیوم خاک مصرف، سودوموناس خاک مصرف) و عامل دوم، آبیاری در دو سطح (چهار نوبت در روز و دو نوبت در روز) بود. در این پژوهش از باکتری­های آزوسپریلیوم براسیلنس سویه (of) و سودوموناس فلورسنس سویه (p-169) استفاده شد. نتایج نشان داد استفاده از کودهای بیولوژیک آزوسپریلیوم براسیلنس و سودوموناس فلورسنس به صورت خاک مصرف، توانست نسبت به تیمار بدون مصرف باکتری، بسیاری از خصوصیات مطلوب رشد مانند درصد جوانه­زنی، طول ساقه، وزن خشک اندام­هوایی، وزن تر ریشه، کاهش زمان تا ظهور برگ ششم و افزایش آنتوسیانین بافت (به ترتیب به میزان 67/1، 9/2، 05/19، 25/9، 38/3 و 42/18 درصد نسبت به شاهد) را بهبود دهد. بنابراین می­توان تیمارهای آزوسپریلیوم براسیلنس و سودوموناس فلورسنس خاک مصرف را تحت شرایط رژیم آبیاری معمولی در جهت بهبود کیفیت، کوتاه کردن دوره پرورش، کاهش خسارت تنش آبی و افزایش تحمل به تنش ناشی از انتقال از خزانه به زمین اصلی در تولید نشاء گوجه فرنگی توصیه نمود.

گل آذین خرما (Phoenix dactylifera L.) در پوششی بنام اسپات قرار دارد که حاوی اسانس است. در این مطالعه تأثیر منطقه رویش (بم و جیرفت) بر میزان و اجزای اسانس اسپات رقم های خرما (پیارم، زاهدی، مضافتی و هلیله ای) ارزیابی شد. استخراج اسانس به روش تقطیر با آب و آنالیز آن توسط دستگاه های GC و GC/MS انجام شد. نتایج نشان داد اثر رقم بر ویژگی‎های ریخت‎شناسی بیش از اثر مکان بود و رقم های مضافتی (06/55 سانتی‎‎متر) و هلیله‎ای (80/48 سانتی‎متر) بیشترین طول اسپات نشان دادند. بیشترین عرض اسپات در رقم های مضافتی (52/11 سانتی‎متر) و پیارم (83/10 سانتی‎متر) ثبت شد و رقم زاهدی بیشترین تعداد اسپات در نخل (83/14 عدد) را داشت. از طرف دیگر، وزن تر و خشک اسپات و عملکرد ماده خشک اسپات در بم (به‎ترتیب 30/235 و 66/67 گرم در اسپات و 906/747 گرم در نخل) به‎ترتیب معادل 38، 48 و 41 درصد بیش از جیرفت شد. میزان اسانس هر اصله نخل در منطقه بم (246/1 گرم) 26/2 برابر جیرفت (551/0 گرم) شد. رقم مضافتی بیشترین وزن تر، خشک و عملکرد ماده‎خشک اسپات را داشت. بیشترین درصد اسانس (168/0-148/0 درصد) نیز به دو رقم زاهدی و پیارم تعلق داشت. اسانس هر چهار رقم در هر دو مکان رویش حاوی 3و4 ـ دی متوکسی تولوئن (2/71-7/58 درصد)، پاراـ متیل انیسول (0/30-2/4 درصد)، 2و6 ـ دی متوکسی تولوئن (8/16-6/8 درصد)، ان ـ نونانال (1/4-6/0 درصد) و اورتوـ وانیلین (6/2-5/0 درصد) بودند. رقم های مورد مطالعه از لحاظ اثرپذیری از مکان رویش به دو دسته تقسیم شدند. رقم های هلیله‎ای و مضافتی از ثبات نسبی بیشتری برخوردار بودند.

در این پژوهش بهینه­سازی دو فاکتور موثر بر تولید سبزی برگی اسفناج، کود نیتروژن و فاصله بوته روی ردیف کاشت براساس اهداف چهار سناریوی اقتصادی، سلامت غذایی ، بازارپسندی و حد مطلوب تولید اسفناج رقم "Harrier" با کمک تکنیک آماری سطح پاسخ انجام گرفت. متغیرهای مستقل شامل فاصله بوته روی ردیف کاشت (7، 11 و 15 سانتی متر) و سطوح کود نیتروژنی (صفر، 200 و 400 کیلوگرم اوره بر هکتار) در قالب طرح مرکب مرکزی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه تهران بررسی­شدند. صفات وزن تر برگ، زیست توده، شاخص سطح برگ، کارایی مصرف نیتروژن، غلظت نیترات و کلروفیل کل به عنوان متغیرهای وابسته مورد مطالعه قرارگرفتند. برازش دادها با معادله چند جمله­ای درجه دو و بهینه سازی پاسخ­ها با نرم افزار Mnitab16 انجام شد. نتایج نشان داد افزایش فاصله بوته روی ردیف تنها بر محتوای کلروفیل اثر مثبت گذاشت. سطوح بالای کود نیتروژن بر تمام متغیرهای وابسته مورد مطالعه، بجز کارایی مصرف نیتروژن، اثر افزایشی داشت. ترکیب بهینه تیمارهای متغیر مستقل و شاخص مطلوبیت برای هریک از سناریوهای اقتصادی، سلامت غذایی، بازارپسندی و حد مطلوب به ترتیب برای فاصله بوته روی ردیف 7، 48/7، 24/7 و 7 سانتی متر، کود نیتروژن 9/189، 6/60، 9/189 و 5/149 کیلوگرم بر هکتار و شاخص مطلوبیت 97/0، 77/0، 89/0 و 82/0 به دست آمد. بر اساس نتایج شاخص مطلوبیت، مدل سناریوی اقتصادی را در مقایسه با سناریوهای دیگر در تعیین بهینه منابع متغیر مستقل با توان بالاتری شبیه سازی می­کند.

مطالعه حاضر به‏منظور بررسی تنوع در ویژگی های آنتی اکسیدانی، ترکیبات فنلی، صفات کمی میوه و میزان رنگدانه های ژنوتیپ های وحشی تمشک سیاه ایران انجام‏گرفت. برای این منظور، چهار ژنوتیپ تمشک سیاه شامل بابلسر، نمک آبرود، بندرگز و ناهارخوران متعلق به گونه Rubus sanctus که از شمال ایران جمع آوری شده بودند و در کلکسیون تمشک سیاه دانشگاه شیراز نگهداری می شدند، انتخاب و در قالب آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار و در دو سال  متوالی مورد بررسی قرار گرفتند. سپس در سه مرحله مختلف رسیدگی میوه (سبز، قرمز، سیاه) از ژنوتیپ های مورد نظر نمونه تهیه‏شد. بر‏اساس نتایج تفاوت معنی داری بین ژنوتیپ های مطالعه‏شده از لحاظ صفات IC50 (50/25-65/46درصد)، فنل کل (53/350-67/224میلی گرم در 100 گرم ماده خشک)، فلاونوئید (37/812 - 71/531 میلی گرم در 100 گرم ماده خشک)، فلاونون (55/75-47/18 میلی گرم در 100 گرم ماده خشک)، آنتوسیانین (57/281- 23/92 میلی گرم در 100 گرم ماده تازه) به همراه دیگر صفات وجود داشت. علاوه بر این، میزان ترکیبات فنلی و آنتی اکسیدان میوه سیاه رنگ در مقایسه با دیگر مراحل رسیدگی بیشترین مقدار بود. همچنین ارتباط مثبت و معنی داری بین میزان آنتی اکسیدان و ترکیبات فنلی مشاهده شد. ژنوتیپ بابلسر با دارا بودن بیشترین میزان فنل (53/350 میلی گرم در 100 گرم ماده خشک)،  آنتوسیانین (57/281 میلی گرم در 100 گرم ماده تازه)، فلاونون (55/75 میلی گرم در 100 گرم ماده خشک)، فلاونوئید (37/812 میلی گرم در 100 گرم ماده خشک) و کمترین میزان IC50 (25/46 درصد) به عنوان بهترین ژنوتیپ از لحاظ ارزش غذایی مشخص گردید.

گل محمدی گیاهی چندساله و مقاوم به خشکی می­باشد. به منظور بررسی تأثیر سیلیکات پتاسیم بر خصوصیات کمی و اسانس گل محمدی در شرایط تنش کمبود آب، آزمایشی به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه مؤسسه زائر کریمه استان قم در سال 1397 انجام شد. کرت اصلی تنش کمبود آب در چهار سطح (100 (بدون تنش)،  75، 50 و 25 درصد نیاز آبی گیاه) و کرت فرعی محلول پاشی سیلیکات پتاسیم در هفت سطح (شاهد (عدم محلول پاشی)، محلول پاشی با غلظت 2/0 و 4/0 درصد در بهار و تابستان به تنهایی و به صورت توأم) بودند. نتایج نشان داد تنش کمبود آب درصد اسانس را افزایش داد. آبیاری معادل 25، 50 و 75 درصد نیاز آبی گیاه، کارایی مصرف آب را نسبت به تیمار شاهد به ترتیب 28/1، 90/1 و 03/3 برابر افزایش داد. محلول پاشی با غلظت­های متفاوت سیلیکات پتاسیم در شرایط مطلوب رطوبتی و در شرایط تنش، میزان سیلیس برگ را افزایش داد. بیشترین عملکرد اسانس از تیمار محلول پاشی 2/0 درصد سیلیکات پتاسیم در بهار توأم با تابستان در شرایط آبیاری 25 درصد و همچنین از تیمار محلول پاشی 4/0 درصد سیلیکات پتاسیم در بهار توأم با تابستان در شرایط آبیاری معادل 50 درصد نیاز آبی گیاه حاصل شد. نتایج نشان داد با محلول پاشی سیلیکات پتاسیم در شرایط تنش کمبود به میزان 50 و 25 درصد نیاز آبی گیاه می­توان کمیت و کیفیت گل محمدی را افزایش داد.

پیاز یک محصول مهم باغبانی است که هر ساله مقدار زیادی از آن در اثر بیماری پوسیدگی فوزاریومی از بین می رود. در این بررسی آزمون بیماری­زایی هشت جدایه فوزاریوم بر سوخ های پیاز رقم تگزاس­ارلی­گرانو در آزمایشگاه انجام شد که چهار جدایه HR1، HR97، HR42، HR21 بیشترین میزان بیماری­زایی را نشان­دادند. همچنین آزمون دامنه میزبانی چهار جدایه بیماری زا در گلخانه انجام شد که جدایه­های HR1، HR42،  HR21به جنس Allium محدود شدند. نواحی tef این جدایه ها توالی یابی و بر اساس مقایسه با توالی های بانک ژن صحت تشخیص Fusarium oxyosporum f.sp cepae تأیید شد. در گام بعدی آزمایش غربالگری برای برخی از رقم های مختلف پیاز ایرانی همراه با دو رقم خارجی تگزاس­ارلی گرانو و یلو سویت اسپانیش برای بیماری پوسیدگی فوزاریومی انجام شد. نتایج نشان داد، رقم قرمز آذرشهر به این بیماری حساس و رقم سفید کاشان متحمل بود. میزان بیان رونوشت­هایCOI1 (Coronatine Insensitive1)  وERF1  (Ethylene Response Factor1) در رقم های حساس و مقاوم پس از تلقیح با جدایه قارچ فوزاریوم بررسی شدند. نتایج نشان دادند میزان بیان COI1 در رقم­های حساس و متحمل تفاوتی با یکدیگر نداشتند، اما بیان ERF1 در زمان 24 ساعت پس از تلقیح در رقم قرمز آذرشهر افزایش بیان را نشان داد، درحالی که در رقم سفید کاشان میزان بیان این رونوشت کاهش یافت. بر اساس نتایج، به نظر می­رسد ERF1 در مکانیسم مقاومت گیاهان پیاز آلوده به بیماری پوسیدگی فوزاریومی نقش کلیدی داشته باشد.

خشکی از مهمترین عوامل محدودکننده رشد گیاهان در سرتاسر جهان و شایع ترین تنش محیطی بوده و اسیدآبسیزیک (ABA) نقش مهمی در راه اندازی و هماهنگی بسیاری از فرآیندهای فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی در کاهش تنش اکسیداتیو دارد. به منظور مطالعه اثر محلول پاشی اسیدآبسیزیک بر عملکرد، فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی و محتوای پرولین اسطوخودوس (Lavendula angustifolia cv. Organic Munestead) تحت تنش کم آبیاری، آزمایشی گلدانی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار به اجرا درآمد. تیمارهای آزمایش در چهار سطح رژیم های آبیاری (شامل 100-90، 80-70، 60-50 و 40-30 درصد ظرفیت زراعی (FC)) و سه سطح محلول پاشی ABA (شامل صفر، 15 و 30 میکرومولار در لیتر) لحاظ گردید. صفات در مرحله گلدهی اندازه گیری شدند. کم آبیاری در بیشترین سطح، منجربه افزایش91/0درصدی پرولین و کاهش 88/29 درصدی کارتنوئید برگ نسبت به شاهد گردید. ABA نیز بر تمامی صفات موردبررسی، بجز کارتنوئید، اثر معنی دار داشت. بیشترین فعالیت CAT، POD و SOD در 30 میکرومولار در لیتر ABA در شرایط رژیم آبیاری 40-30 درصد FC حاصل شد، درحالی که بیشترین میزان فعالیت آنتی اکسیدانی کل (54/70 میلی گرم بر گرم وزن خشک) از کاربرد 15 میکرومولار در لیتر ABA در 60-50 درصد FC و پرولین (51/2 میلی گرم بر گرم وزن خشک) از محلول پاشی 15 میکرومولار ABA در 40-30 درصد FC مشاهده شد. بیشترین میزان وزن تازه و خشک اندام هوایی و وزن خشک ریشه از عدم کاربرد  ABAدر 100-90 درصد FC حاصل شد. می توان بیان داشت که ABA در شرایط تنش کم آبیاری با افرایش فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی، باعث کاهش اثرات منفی تنش کم آبیاری در اسطوخودوس شد.

در این پژوهش تحمل به سرمای هفت رقم تجاری انگور شامل خلیلی، بی دانه قرمز، فخری، ریش بابا، تامسون سیدلس، یاقوتی و روبی سیدلس طی فصل رشد ارزیابی شد و رابطه بین برخی پاسخ­های بیوشیمیایی و فیزیولوژیکی این رقم ها با تحمل به سرما بررسی شد. به همین منظور نهال­های یک ساله گلدانی این رقم ها در معرض تیمارهای دمایی 25، چهار، صفر و منفی چهار درجه سلسیوس قرار گرفتند. بالاترین تحمل به سرما در منفی چهار درجه سلسیوس مربوط به رقم خلیلی و به دنبال آن فخری و بیدانه قرمز بود و کمترین تحمل در روبی سیدلس و تامسون سیدلس مشاهده شد. بین تحمل به سرمای زمستانه قبلاً گزارش شده برای این رقم ها با تحمل به سرمای منفی چهار درجه سلسیوس طی فصل رشد رابطه قوی، ولی با تحمل به سرمای چهار درجه سلسیوس رابطه نسبتاً ضعیف­تری وجود داشت. کاهش دما باعث افزایش غلظت کربوهیدرات­های محلول، پرولین، پروتئین محلول و پراکسید هیدروژن و کاهش کلروفیل و محتوای نسبی آب برگ در همه رقم ها شد. رقم های متحمل به سرما شامل خلیلی، فخری و بی دانه قرمز بالاترین محتوای نسبی آب، کربوهیدرات­های محلول، پروتئین محلول و کلروفیل کل و کمترین غلظت پراکسید هیدروژن و پرولین را داشتند، درحالی که بالاترین غلظت پرولین و پراکسید هیدروژن در رقم های حساس روبی سیدلس، تامسون سیدلس و یاقوتی دیده­شد. بالاترین همبستگی بین پایداری غشاهای سلولی و پاسخ­های بیوشیمیایی و فیزیولوژیکی بررسی شده در تیمارهای سرمایی منفی چهار و صفر درجه سلسیوس مشاهده شد که نشان می­دهد گیاهان پس از کاهش دما تا یک حد بحرانی سیستم­ محافظتی خود را فعال می­کنند.

تاکسول به­عنوان یک دارو با منشأ گیاهی در درمان سرطان های مختلف استفاده می گردد. گیاه فندق (Corylus avellana L.) به­عنوان یک منبع جایگزین برای تأمین تاکسول مطرح شده و توجه زیادی را بخود معطوف کرده است. در این مطالعه، تأثیر دو الیسیتور متیل جاسمونات و اسید سالیسیلیک بر روی گیاهچه های حاصل از کشت درون­شیشه­ای فندق رقم سگورب مورد بررسی قرار گرفت. فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی PAL، کاتالاز، PPO، SOD و نیز محتوی پراکسید هیدورژن مورد مطالعه قرار گرفت. همچنین این تحقیق، با هدف ارزیابی بیان ژن های txs، dbat و bapt  بیوسنتز و تولید تاکسان ها انجام شد. بررسی میزان فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی و محتوی پراکسید هیدروژن حاکی از تأثیر معنی دار الیسیتورها در افزایش محتوی H2O2 و افزایش فعالیت آنزیم­های مورد مطالعه در تیمارهای مؤثر بر افزایش متابولیت­ها بود. ژن های txs و dbat در فندق رقم سگورب بیان نشدند. بیشترین میزان بیان ژن bapt به­ترتیب در تیمار با اسید سالیسیلیک در غلظت 1/0 میلی­مولار در روز دوم و در تیمار با متیل جاسمونات در غلظت 1/0 میلی­مولار در روز چهارم بود و بالاترین مقدار تاکسان ها به­ترتیب در تیمار با متیل جاسمونات 1/0 میلی­مولار و اسید سالیسیلیک 2/0 و 1/0 میلی­مولار به دست آمد، به طوری که نسبت به شاهد هشت برابر افزایش نشان داد. در کل، میزان تاکسان­ها از روز دوم تا روز 16 نسبت به شاهد بیشتر بود. بیشترین مقدار 10-deacetyltaxol و تاکسول مربوط به روز چهارم بعد از اعمال الیسیتور بود. در مجموع، هر دو الیسیتور متیل­جاسمونات و اسید سالیسیلیک باعث افزایش بیان نسبی ژنbapt  شدند.

کاهش کیفیت و ارزش غذایی پس ازبرداشت، عمر انبار مانی میوه زغال اخته را محدود می کند. در این پژوهش اثر تیمار آب گرم (42 درجه سانتی­گراد به مدت 10، 20 و 30 دقیقه) بر حفظ کیفیت غذایی و در نهایت افزایش عمر انبارمانی میوه های زغال اخته طی نگهداری در 1±4 درجه سانتی­گراد به مدت 21 روز، ارزیابی گردید. نتایج نشان داد تیمار میوه های زغال اخته با آب گرم 42 درجه سانتی­گراد به مدت 20 دقیقه موجب تعویق فرآیند پیری و حفظ ارزش غذایی گردید که همراه با افزایش مقدار اسید آسکوربیک بود. تیمار آب گرم از افزایش فعالیت آنزیم پلی­فنل اکسیداز در میوه­های تیمار شده نسبت به شاهد ممانعت کرد. علاوه­براین تیمار میوه های زغال اخته با آب گرم 42 درجه سانتی­گراد به مدت 20 دقیقه باعث افزایش مقادیر اسید آسکوربیک و فعالیت آنزیم های جاروب کننده گونه های فعال اکسیژن از قبیل سوپر اکسید دیسموتاز، کاتالاز، آسکوربات پراکسیداز، پراکسیداز، گلوتاتیون پراکسیداز، گلوتاتیون-اس-ترانسفراز و گلوتاتیون ردوکتاز گردید. همچنین کاهش فعالیت آنزیم لیپوکسی ژناز موجب جلوگیری از تجمع پراکسید هیدروژن شد و همه این تغییرات منجر به افزایش تراوایی غشا گردید که به وسیله نشت یونی و تجمع مالون دی آلدئید کمتر نمایان شد. نهایتاً تیمار گرمایی 42 درجه سانتی­گراد به مدت 20 دقیقه می تواند به عنوان راهکاری مفید جهت تامین میوه های زغال اخته دارای مولکول های زیست فعال بیشتر همراه با حفظ انسجام غشا و عمر انبارمانی طولانی تر معرفی گردد.

از رویشگاه­های طبیعی ازگیل در ایران، استان آذربایجان شرقی منطقه ارسباران می­باشد. به منظور بررسی تأثیر سدیم نیترو پروساید در 4 غلظت صفر، 3، 5 و 8 میکرومولار بر صفات کمی و کیفی میوه ازگیل طی 5 زمان (صفر، 15، 30، 45 و 60 روز) نگهداری در انبار سرد با دمای 1±1 درجه سانتی­گراد و رطوبت نسبی 95-85 درصد، پژوهشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار انجام شد. بر اساس نتایج بیشترین و کمترین درصد کاهش وزن میوه در طول دوره انبارداری به ترتیب در شاهد (24/2 درصد) و 5 میکرومولار (36/1درصد) به دست آمد. شاخص های مرتبط با رنگ میوه شامل L*, Hue, Chroma و میزان سفتی میوه در غلظت 5 میکرومولار سدیم نیترو پروساید نسبت به شاهد بهتر حفظ شدند. سدیم نیترو پروساید در غلظت 3 میکرومولار توانست میزان فنل کل، فلاونوئید کل، تانن کل را در حد بالایی حفظ کند و از افزایش فعالیت آنزیم پلی فنل اکسیداز(PPO) در طول دوره انبارداری نسبت به شاهد جلوگیری کند. همچنین میزان ظرفیت آنتی اکسیدانی کل به روش دی پی پی اچ (DPPH) و فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی کاتالاز (CAT) و گایاگول پراکسیداز (GPX) در غلظت 8 میکرومولار سدیم نیترو پروساید نسبت به شاهد بیشتر بود. بنابراین به نظر می رسد سدیم نیترو پروساید با حفظ تمامیت غشاء، حفظ ترکیبات فنلی و کاهش فعالیت آنزیم PPO باعث افزایش کیفیت پس از برداشت میوه ازگیل شده است. بطور کلی می­توان گفت که غلظت 3 میکرومولار سدیم نیترو پروساید در طی انباداری توانست از کاهش بیش از حد صفات مرتبط با کیفیت میوه ازگیل جلوگیری کند.