اطلاع رسانی پزشکی نوین
سال:1402 | دوره:9 | شماره:2 |تعداد مقالات:9

1در عصر امروز و باتوجه به پیشرفت های حوزه تکنولوژی، دارا بودن افراد از یادآورهای دارو، به ویژه میان بیماران مزمنی که مصرف روزانه دارو برای آن ها واجب است، بسیار مفید است. نرم افزارهای یادآور دارو، باتوجه به وجود تلفن های هوشمند، می توانند گزینه مناسبی جهت یادآوری مصرف دارو اعم از حیاتی، روزانه و حتی دوره ای باشند. طبق تحقیقات انجام شده میان بزرگسالان در گروه های سنی دسته بندی شده، سالمندان بیشترین درصد فراموشی مصرف دارو را دارا بوده و از این رو سالمندان به عنوان جامعه هدف اولیه انتخاب شدند.

1هدف مدیریت دانش می تواند یک مزیت رقابتی پایدار در یک محیط پویا ایجاد کند. پژوهش حاضر با هدف ارائه مدلی برای بهبود خدمات اطلاع رسانی در کتابخانه های دانشگاه های علوم پزشکی ایران بر اساس مؤلفه های مدیریت دانش (فناوری اطلاعات، فرهنگ و راهبردها) انجام شده است. روش ها تحقیق حاضر از نوع توصیفی تحلیلی به روش پیمایشی با رویکرد کاربردی و با جامعه آماری 630 نفر از مدیران کتابخانه های مرکزی و اقماری دانشگاه های علوم پزشکی کشور در بازه زمانی1400 تا 1401 بود. حجم نمونه با متد کوکران 373 نفر و به روش تصادفی ساده بود. ابزار پژوهش پرسش نامه خودساخته محقق با تلفیقی از پرسش نامه استاندارد سازمان بهره وری آسیایی و پرسش نامه لایب کوال بود. جهت تحلیل داده ها، از آمار توصیفی فراوانی، درصد فراوانی، میانگین و آمار استنباطی تحلیل رگرسیونی خطی چندگانه، تحلیل مسیر، تحلیل عامل تأییدی در نرم افزار آموس نسخه 24 استفاده شد. یافته ها نتایج نشان داد مؤلفه فناوری مدیریت دانش با ضریب بتای 0/26، قوی ترین رابطه همبستگی را با کیفیت خدمات اطلاع رسانی داشت. متغیر فرهنگ سازمانی با مقدار بتای 0/23 در مرتبه دوم و متغیر استراتژی، با مقدار بتای 0/22 قرار داشت.   نتیجه گیری نتایج تحقیق نشان داد در بین مؤلفه های مدیریت دانش، به ترتیب اولویت فناوری اطلاعات، فرهنگ سازمانی و استراتژی های سازمانی بر ارتقا و بهینه سازی خدمات اطلاعاتی کتابخانه ها تأثیرگذار هستند. بنابراین مدیران کتابخانه ها جهت ارائه بهترین خدمات اطلاع رسانی، بایستی توجه خاص به ارتقای فناوری اطلاعات درکتابخانه ها داشته و سپس با رویکرد ارتقای فرهنگ سازمانی به اصلاح فرایندها و استراتژی های ساختاری بپردازند.

1هدف اشتراک گذاری اطلاعات نقش مهمی در توسعه استراتژیک دانشگاه ها دارد اشتراک گذاری اطلاعات نقش مهمی در توسعه استراتژیک دانشگاه ها دارد و سرمایه گذاری است که توسط کتابخانه های دانشگاهی انجام می شود. هدف این مطالعه علم سنجی ارائه یک نقشه علمی از اشتراک گذاری اطلاعات کتابخانه در پایگاه داده وب آو ساینس از سال 1990 تا 2022 است. روش ها ﭘﮋوﻫﺶ ﻛﺎرﺑﺮدی حاضر از نوع کمی است که ﺑﺎ روش ﻋﻠﻢ سنجی اﻧﺠﺎم ﺷﺪه است. ابزار گرد آوری داده ها پایگاه اطلاع رسانی وب آوساینس و جامعه آماری آن کلیه مدارک موجود در زمینه اشتراک گذاری اطلاعات از سال 1990 تا 2022 است. با استفاده از کلیدواژه های مرتبط 924 مدرک تا پایان سال 2022 میلادی، استخراج و تحلیل های علم سنجی و مصورسازی با استفاده از نرم افزارهای اکسل و VOS Viewer نسخه 1/6/19 انجام شد. یافته ها نتایج نشان داد که انتشار مقالات و مدارک مرتبط دارای روندی صعودی است. به طوری که از 1 مدرک در سال 1990 به 1056 مدرک در سال 2022 رسیده است. مقالات در صدر بیشترین نوع مدارک هستند، بیشترین تعداد مدارک به زبان انگلیسی و کشور آمریکا بزرگ ترین تولیدکننده مدارک است. پرکارترین نویسنده در این زمینه، عبداله ابریزاح با دارا بودن 5 تألیف است، مجله Evidence based library and information practice با چاپ 53 عنوان مدرک، مجله هسته و اصلی در اشتراک گذاری اطلاعات کتابخانه های دانشگاهی است. نتیجه گیری این مطالعه یک چشم انداز کلی از اشتراک گذاری اطلاعات کتابخانه های دانشگاهی در پایگاه وب آوساینس ارائه کرده است که می تواند برای مخاطبان و پژوهشگران راهنما و یک نقشه راه باشد.

1هدف کرونا ویروس جدید به عنوان یک بیماری حاد تنفسی در سال 2019 میلادی در بسیاری از کشور های جهان گسترش یافت. بهترین راه مبارزه با این بیماری قطع زنجیره انتقال آن است. رفتار دانشجویان به عنوان قشر فرهنگی الگوی اقشار مختلف جامعه است. بنابراین این مطالعه با هدف تعیین میزان آگاهی، نگرش و عملکرد دانشجویان در رابطه با کروناویروس جدید انجام شد. روش ها این مطالعه مقطعی بر روی 252 نفر از دانشجویان در سال 1400به روش نمونه برداری تصادفی ساده انجام شد. ابزار جمع آوری اطلاعات، پرسش نامه 40 سؤالی محقق ساخته دارای روایی و پایایی معتبر بود. به منظور بررسی اطلاعات، داده ها پس از ورود به SPSS نسخه 26و با استفاده از آزمون های آماری توصیفی و استنباطی تحلیل شدند. یافته ها شرکت کنندگان در این مطالعه 189 نفر (75 درصد) دختر و 63 نفر(25 درصد) پسر بودند. میانگین نمره آگاهی دانشجویان برابر با2/33±20/07 (با محدوده صفر تا 24)، نگرش 6/58±55/25 (با محدوده 14 تا 70) و عملکرد برابر با 1/37±9/96 ( با محدوده صفر تا 11) نشان دهنده آگاهی، نگرش و عملکرد دانشجویان در سطح مطلوب بود. در این مطالعه، عملکرد دانشجویان دختر بالاتر از پسران ارزیابی شد و تفاوت معناداری ( P=0/551) بین آگاهی و نگرش با سطح تحصیلات وجود نداشت. نتیجه گیری نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که آگاهی، نگرش و عملکرد دانشجویان در مورد راه های پیشگیری و انتقال کرونا در حد مطلوب است. بنابراین اجرای برنامه آموزشی در خصوص رفتارهای بهداشتی از طریق پمفلت، پوستر و رسانه های ارتباط جمعی(تلویزیون و رادیو) و همچنین داشتن استراتژی های آمادگی برای مقابله و کنترل بیماری ها می تواند روشی مؤثر در افزایش آگاهی، نگرش و عملکرد افراد در پیشگیری از شیوع گسترده بیماری باشد.

1هدف کمردرد یکی از شایع ترین دردهای اسکلتی عضلانی در سالمندان است که با افزایش خطر سقوط و کاهش کیفیت زندگی آن ها همراه است. استفاده از واقعیت مجازی یکی از روش های نوین توان بخشی بر پایه فعالیت بدنی است. هدف از مطالعه حاضر تعیین تأثیر 8 هفته تمرینات واقعیت مجازی بر کیفیت زندگی و خطر سقوط مردان سالمند مبتلا به کمردرد مزمن غیراختصاصی است.   روش ها از بین سالمندان مرد مبتلا به کمردرد مزمن شهر همدان 27 نفر با توجه به معیارهای ورود مطالعه به صورت هدفمند انتخاب و در قالب 2 گروه تمرینات واقعیت مجازی (13 نفر) و کنترل (14 نفر) در مطالعه نیمه آزمایشی حاضر که در سال 1399-1400 انجام شد، شرکت کردند. گروه تمرینات واقعیت مجازی طی یک دوره 8 هفته ای، 3 جلسه در هفته و هر جلسه 30 الی 45 دقیقه تمرینات را انجام دادند و گروه کنترل طی این مدت تحت هیچ گونه مداخله درمانی قرار نگرفتند. خطر سقوط و کیفیت زندگی قبل و بعد از مداخله به وسیله دستگاه بایودکس و پرسش نامه کیفیت زندگی فرم کوتاه 36 سؤالی ارزیابی شدند. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیل کوواریانس یک طرفه در نرم افزار SPSS نسخه 24 استفاده شد. سطح معنی داری 05/0 تعیین شد. یافته ها نتایج آزمون تجزیه و تحلیل کوواریانس یک راهه نشان داد با در نظر گرفتن نمرات پیش آزمون، تمرینات واقعیت مجازی موجب کاهش خطر سقوط (0/001=P و 35/712=F) و افزایش کیفیت زندگی (0/001=P و 32/829=F) سالمندان در گروه آزمایش شد. در گروه کنترل تفاوت معنی داری پس از 8 هفته در هیچ یک از متغیرها مشاهده نشد (0/05

1هدف توانمندسازی روان شناختی می تواند بر سلامت و تعهد سازمانی تأثیر گذارد و بهره وری پرستاران را افزایش دهد. این تحقیق با هدف ارزیابی توانمند سازی روان شناختی و ارتباط آن با سلامت و تعهد سازمانی در پرستاران انجام شد. روش ها پژوهش حاضر یک مطالعه توصیفی مقطعی از نوع همبستگی بود که در سال 1400 بر روی پرستاران شاغل در یک بیمارستان وابسته به سازمان تأمین اجتماعی در جنوب شرق ایران انجام شد. 225 نفر از پرستاران به روش سرشماری وارد مطالعه شدند. داده ها با استفاده از فرم مشخصات جمعیت شناختی، پرسش نامه های توانمندسازی روان شناختی، سلامت سازمانی هوی وفلیدمن و تعهد سازمانی آلن و مایر جمع آوری شدند. جهت بررسی ارتباط بین متغیرها از شاخص های مرکزی و پراکندگی، آزمون های تی مستقل و آنالیز واریانس یک طرفه، رگرسیون چند متغیره و ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 24 انجام شد. یافته ها میانگین نمره توانمندسازی روان شناختی در حد متوسط (8/24±59/82)، سلامت سازمانی در حد بالا (18/56±151/10) و تعهد سازمانی پرستاران در حد متوسط (8/05±76/41) بود. ارتباط مستقیم معنی داری بین توانمندی روان شناختی با سلامت (r=0/6) و تعهد سازمانی ( r=0/45) مشاهده شد (0/001= P). نتیجه گیری بین توانمند سازی روان شناختی و سلامت وتعهد سازمانی ارتباط معنی داری وجود داشت. انجام مداخلاتی در زمینه توانمند سازی روان شناختی جهت ارتقای سلامت و تعهد سازمانی در پرستاران توصیه می شود.

1هدف ارزیابی مستمر مستندسازی پرونده پزشکی متضمن کیفیت مراقبت است. هدف از این مطالعه ارزیابی وضعیت مستندسازی پرستاری قبل و بعد از ارائه بازخورد به پرستاران در بخش اورژانس بود. روش ها پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه تجربی بود که در سال 1401 در اورژانس بیمارستان امام رضا (ع) در شهر مشهد انجام شد. ابتدا ابزار ارزیابی مستندسازی پرستاری اورژانس از طریق بررسی متون به دست آمد و روان سنجی شد. سپس 150 پرونده به صورت تصادفی انتخاب و با ابزار بررسی شدند. نتایج بررسی به همراه راهنمای مستندسازی صحیح به صورت ویدئویی به کادر پرستاری بازخورد داده شد. 1 ماه بعد از مداخله، 150 پرونده به صورت مجدد بررسی و نتایج با یکدیگر مقایسه شدند. داده ها با نرم افزار SPSS نسخه 22 و آزمون های تی مستقل، اسکوئر و دقیق فیشر تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها 22 شاخص وارد روان سنجی ابزار شدند و 18 شاخص امتیاز نسبت روایی محتوا و شاخص روایی محتوا بالای 0/56 و 0/79 به دست آوردند. ضریب آلفای کرونباخ با 0/85 تأیید شد. میانگین امتیاز وضعیت مستندسازی پرستاری قبل از مداخله 2/1± 27/9 و بعد از مداخله 1/6± 29/1 از امتیاز کلی 36 بود که افزایش معناداری (0/001>P) داشت. بیشترین درصد موارد ناقص و سفید مستندسازی مربوط به شاخص های فرم تریاژ و رعایت اصول اصلاح یا اضافه کردن بود. نتیجه گیری وضعیت مستندسازی شاخص های پرستاری در پرونده های بخش اورژانس بعد از مداخله بهبود معنا دار پیدا کرد. توصیه می شود ارزیابی و ارائه بازخورد به پرستاران در خصوص مستندسازی به طور مستمر پیگیری شود.

1هدف تغییرات ناشی از تحولات فناوری در بخش مدیریت اطلاعات سلامت باعث افزایش اهمیت این بخش و همچنین پیدایش نیازهای آموزشی جدید برای کارکنان این بخش شده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی نیازسنجی آموزشی کارکنان بخش مدیریت اطلاعات سلامت بیمارستان های آموزشی درمانی شهرستان فردوس است. روش ها پژوهش حاضر از نوع مطالعات توصیفی بود که در سال 1400 در بیمارستان های آموزشی درمانی شهرستان فردوس انجام شد. جامعه پژوهش کارکنان مدیریت اطلاعات سلامت بیمارستان های آموزشی درمانی شهرستان فردوس بودند. جهت نمونه‏گیری از روش سرشماری استفاده شد و جامعه پژوهش به عنوان نمونه پژوهش در نظر گرفته شد. ابزار گردآوری داده ها، پرسش نامه زارعی و همکاران بود. داده های پرسش نامه‏ها، پس از گردآوری، در نرم افزار SPSS نسخه 19 تحلیل شدند. یافته ها 30 نفر از کارکنان در این پژوهش شرکت کردند. از دید کارکنان، میانگین نیاز به آموزش در زمینه های کامپیوتر و فناوری اطلاعات 65 درصد، در زمینه گردآوری داده‏ها 70 درصد، در زمینه طبقه‏بندی اطلاعات سلامت 70 درصد، در زمینه اجرای فعالیت های آماری سلامت 65 درصد و در زمینه ایمنی و سلامت شغلی 60 درصد بود، که نشان دهنده نیاز زیاد (2/1 تا 3) به آموزش در این 5 بخش است. نتیجه گیری نتایج مطالعه حاضر نشان داد نیازهای آموزشی کارکنان در سطح زیاد است. بهترین گزینه برای ارتقای مهارت های کارکنان، برگزاری دوره های آموزشی است. به منظور افزایش کارایی این دوره‏ها پیشنهاد می شود دوره های آموزشی متناسب با سطح نیاز مهارتی کارکنان برگزار شوند.

1هدف بسیاری از کشورها از فناوری اطلاعات به عنوان یکی از سازوکارهای حکومتی جهت مقابله با کرونا استفاده کرده اند. با استفاده از کاربردهای پیشرفته فناوری اطلاعات می توان در مورد شیوع بیماری، وضعیت موجود و روند آن پیش بینی کرد و خطرات آن را کاهش داد. این مقاله با انگیزه پیشرفت و کاربردهای اخیر هوش مصنوعی و کلان داده ها و با تأکید بر اهمیت آن ها در پاسخ گویی به شیوع کووید-19 و جلوگیری از اثرات شدید این بیماری انجام شده است. روش ها در این مطالعه پایگاه ها و بانک های اطلاعاتی معتبر ازجمله پابمد، پایگاه مرگز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، گوگل اسکالر و ساینس دایرکت، با استفاده از کلیدواژه های Corona Virus، COVID 19، Artificial Intelligence و Big Data مورد جست وجو قرار گرفتند. تاریخ تألیف مقالات مورد جست وجو در سال 2020 بود. معیارهای ورود به پژوهش دسترسی رایگان به مقالات و زبان انتشار فارسی یا انگلیسی بود. از مجموع 150 مقاله درنهایت 9 مقاله وارد مطالعه شد. یافته ها در این مطالعه مشخص شد که برای پیش بینی و تشخیص بیماری کووید-19 راهکارهایی مبتنی بر هوش مصنوعی و کلان داده وجود دارد، ازجمله مدل هایی از شبکه عصبی پیچیده و فناوری یادگیری عمیق برای تشخیص این بیماری و همچنین تجزیه وتحلیل اطلاعات حاصل از کلان داده و فناوری یادگیری ماشین برای پیش بینی و تشخیص بیماری مورد بررسی قرار گرفت. نتیجه گیری بسیاری از راهکارهای موردبحث جهت پیش بینی و تشخیص بیماری قابلیت بالایی جهت پیاده سازی و الگوبرداری دارد، اما برای استفاده از ظرفیت کامل این فناوری ها نیاز به رفع مشکلاتی ازجمله فقدان مجموعه داده های استاندارد، امنیت و کیفیت داده هاست که استفاده از داده های مراکز معتبر و تجهیزات ارتباطی پیشرفته می تواند به این امر کمک کند.