فصلنامه مددکاری اجتماعی
سال:1402 | دوره:12 | شماره:4 |تعداد مقالات:6

1پیشگفتار: رفتار خودآسیب رسانی، احساس درماندگی در مراقبان ایجاد می کند. پژوهش ها نشان می دهند که تجارب مراقبان سلامت روان و مددکاران در ارتباط با افرادی که به خود آسیب می رسانند تاثیر مهمی بر بهبودی و نتیجه مراقبت دارد. هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش برنامه تنظیم هیجانی مبتنی بر پذیرش بر دانش و نگرش به خودآسیب رسانی مراجعان در کارشناسان امور اجتماعی بهزیستی یزد بود. روش: دراین پژوهش نیمه آزمایشی ازطرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش را تمام کارشناسان امور اجتماعی بهزیستی استان یزد تشکیل داده اند. سی نفر از کارشناسان امور اجتماعی به صورت دردسترس به عنوان نمونه انتخاب شدند. و به روش تصادفی پانزده نفر در گروه آزمایش و پانزده نفر در گروه کنترل قرار گرفتنند. گروه آزمایش هشت جلسه نود دقیقه ای آموزش بسته تنظیم هیجانی مبتنی بر پذیرش گراتز2010 را دریافت کرد و به گروه کنترل هیچ آموزشی داده نشد. آزمودنی ها به پرسشنامه های مقیاس نگرش به خود آسیب رسانیSHAS و پرسشنامه دانش درباره خودآسیب رسانی بود قبل و بعد از مداخله پاسخ دادند.  یافته ها: نتایج تحلیل کواریانس05/0>P نشان داد آموزش درمان تنظیم هیجانی مبتنی بر پذیرش بر نگرش خود آسیب رسانی و زیر مولفه هایش موثر است، اما بر دانش در مورد خودآسیب رسانی05/0

1پیشگفتار: پدیده نوظهور طلاق صوری نوعی طلاق توافقی است که هدف آن جدایی زوجین نبوده، بلکه به دلایل دیگری و برای کسب منفعت های ناشی از مجرد یا مطلقه بودن صورت می گیرد که درسال های اخیر رو به افزایش بوده است. این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل جامعه شناسی پیامدهای اجتماعی و اقتصادی طلاق صوری و بررسی تجربه زیسته زنان مطلقه صوری مستمری بگیر سازمان تامین اجتماعی با رویکرد نظریه زمینه ای انجام گردیده است. روش: پژوهش به روش کیفی در سال 1401 در شهرستان ملارد انجام گردید. چهارده نفر از زنان مطلقه صوری مستمری بگیر شعبه تامین اجتماعی ملارد به روش نمونه گیری هدفمند و نظری تا اشباع نظری انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها مصاحبه نیمه ساختاریافته و برای تجزیه وتحلیل داده ها از نرم افزارNVIVO10 استفاده گردید.  یافته ها: نتایج پژوهش منجر به شناسایی صد و هفتاد و سه مقوله باز، پنجاه و دو مقوله محوری و ده مقوله انتخابی گردید که درقالب مدل پارادایمی قرارگرفت و پدیده مرکزی «احساس ناامنی اقتصادی و خانوادگی در زنان» مطلقه صوری مستمری بگیر سازمان تامین اجتماعی بود، که در زمینه و میدان مطالعه کشف گردید.  پی آمد: طلاق صوری و دریافت مستمری پیامدهای اقتصادی و اجتماعی برای زنان در برداشته است که از پیامدهای اقتصادی می توان گفت برای زنان بهبود شرایط اقتصادی آنان و بعد مثبت اجتماعی آن نیز افزایش سطح قدرت و تصمیمگیری زنان بوده است، اما طلاق صوری و دریافت مستمری پیامدهای منفی نیز برای زنان داشت که ازجمله می توان به افزایش تعارضات خانوادگی، از دست دادن شغل و فرصت های کسب درآمد و بی بهره شدن از حقوق قانونی خود به عنوان همسر به دلیل طلاق اشاره کرد.

1پیشگفتار: خودزنی غیرخودکشی یکی از رفتارهای شایع است. عوامل متعددی از جمله کارکردهای خانواده با این رفتار مرتبط هستند، اما توجه کمی به عوامل میانجی در این رابطه شده است. ازاین رو هدف پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی نشخوار خشم در رابطه بین کارکرد خانواده و خودزنی غیرخودکشی بود. روش: پژوهش حاضر بنیادی، مقطعی و توصیفی از نوع همبستگی است. دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد نیشابور در سال 1402 جامعه آماری این پژوهش را تشکیل دادند. نمونه آماری شامل دویست و پنجاه و دو نفر بود که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند. شرکت کنندگان به مقیاس فرم کوتاه سنجش عملکرد خانواده، مقیاس نشخوار خشم و سیاهه خود آسیب رسانی آگاهانه و تعمدی پاسخ دادند. برای تحلیل داده ها از روش های آماری همبستگی پیرسون، تحلیل عاملی تاییدی و روش مدل یابی معادلات ساختاری استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که اثر مستقیم کارکرد خانواده بر خودزنی غیرخودکشی معنادار است.(05/0>P) اثر غیرمستقیم کارکرد خانواده بر خودزنی غیرخودکشی از طریق نشخوار خشم معنادار(05/0>P) و همچنین مدل آن از برازش خوبی(98/0=CFI،98/0=NNFI، 98/0=IFI،95/0=GFI،057/0=RMSEA) برخوردار است. پی آمد: نتایج نشان داد که نشخوار خشم نقش غیرمستقیمی در افزایش اثر کارکرد نامطلوب خانواده بر خودزنی غیرخودکشی دارد. توجه به این سازه های روان شناختی در حوزه آسیب شناسی روانی و تدوین برنامه های پیشگیری و مداخله ای در مورد آن ها می تواند مفید باشد.

1پیشگفتار: اعتیاد زندگی فرد را به صورت منفی تحت تاثیر قرار می دهد و به دلیل ماهیت مزمن اعتیاد، بازگشت ممکن است رخ دهد. بنابراین پرورش خصوصیاتی مثبت و سازنده که توانمندی معتادان بهبودیافته ها را افزایش دهد، ضروری است. توانمندی های شخصیتی به عنوان یکی از نظریه های جدید در روانشناسی مثبت می توانند بر توانمندسازی معتادان بهبودیافته نقش داشته باشند. هدف از پژوهش حاضر تدوین برنامه مداخله ای مبتنی بر توانمندی های شخصیت معتادان بهبودیافته و اثربخشی آن بر اجتناب تجربی، شادکامی و صمیمیت زناشویی بود. روش: بخش اول پژوهش حاضر شامل تدوین برنامه مداخله ای و اعتباریابی آن بود که در چند مرحله صورت گرفت و در بخش دوم، به منظور اثربخشی برنامه مداخله ای از روش تک موردی از نوع خط پایه چندگانه ناهم زمان استفاده شد. جامعه پژوهش شامل معتادان مرد متاهل بهبودیافته شهر اهواز بود که پنج بهبودیافته از مواد افیونی و پنج بهبودیافته از مواد محرک به شیوه نمونه گیری داوطلبانه انتخاب شدند و به پرسشنامه اجتناب تجربی، پرسشنامه شادکامی و مقیاس صمیمیت زناشویی پاسخ دادند. داده ها با استفاده از نسبت روایی محتوا، شاخص روایی محتوا، شاخص تغییر پایا، روش معیار دوگانه محافظه کارانه، درصد بهبودی و شاخص های شش گانه کارایی تحلیل شدند.  یافته ها: نتایج نشان داد که برنامه مداخله ای مبتنی بر توانمندی های شخصیتی از اعتبار برخوردار است و موجب کاهش معنی دار اجتناب تجربی و افزایش معنی دار شادکامی و صمیمیت زناشویی(01/0>P) در معتادان بهبودیافته می شود. پی آمد: یافته های پژوهش حاضر تلویحات مهمی برای مشاوران خانواده و توان بخشی دارد و می توان از این برنامه مداخله ای جهت توانمندسازی روان شناختی و زناشویی معتادان بهبودیافته استفاده کرد.

1پیشگفتار: توانمندسازی زنان یکی از راه های دستیابی آنان به برابری جنسیتی است. توانمندسازی به آنان در جهت بهبود شرایط زندگی کمک می کند. در طول دهه های گذشته برنامه های توانمندسازی در سراسر دنیا و همچنین ایران توسط سازمان های دولتی و مردم نهاد پیگیری شده است. در شهر کرمان نیز برنامه هایی در این زمینه در حال اجراست. پژوهش حاضر این بسترها و انگیزه های مشارکت زنان در فرآیند برنامه های توانمندسازی را بررسی می کند.  روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش داده بنیاد اشتراوس و کوربین انجام شده است. مشارکت کنندگان این مطالعه زنانی بودند که در برنامه های توانمندسازی شرکت داشتند و با روش نمونه گیری هدفمند و نظری انتخاب شدند. بر اساس معیار اشباع نظری، پانزده مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته با آنان انجام شد.  یافته ها: دراین مطالعه براساس روش داده بنیاد مقوله های «گسست خانواده، مشقت آموخته، زیست در ناکامی و تنهایی، اراده مندی، جوهره مندی کار، دیگری همدل و تسهیلگر، تنگنای معیشتی» برساخت شدند.  پی آمد: یافته های پژوهش نشان داد که بسترها و انگیزه های مشارکت زنان شهر کرمان در برنامه های توانمندسازی تحت مقوله مرکزی جبر محیطی و ریسک پذیری قرار می گیرد. شرایط زندگی و ویژگی های زنان حاضر در پژوهش، زمینه مناسبی برای حضور موفق زنان در برنامه های توانمندسازی را فراهم نموده است.

1پیشگفتار: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی زوج درمانی به شیوه سایکودرام و زوج درمانی رفتاری تلفیقی بر بهبود سازگاری متقابل زوجین در شهر تهران سال 1398 انجام شد.  روش: در این پژوهش نیمه آزمایشی از طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل استفاده شد. جامعه آماری شامل کلیه زوجین مراجعه کننده به مرکز نمایش درمانی ایران در سال1398 بود. نمونه این پژوهش شامل سی و شش نفر با هجده زوج از مراجعه کنندگان به مرکز نمایش درمانی ایران بود که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه سازگاری متقابل اسپانیر به دست آمد و با آزمون تحلیل کواریانس تک متغیره و چندمتغیره تحلیل شد.  یافته ها: نتایج این مطالعه نشان داد که بین اثربخشی زوج درمانی به شیوه سایکودرام با زوج درمانی رفتاری تلفیقی بر بهبود سازگاری متقابل زوجین تفاوت معنی داری(05/0>P) وجود دارد. پی آمد: از نتایج به دست آمده می توان استنباط نمود که تاثیر زوج درمانی به شیوه سایکودرام در تمامی خرده مقیاس ها شامل رضایت زوجین، همبستگی زوجین، توافق زوجین و ابراز محبت بالاتر از زوج درمانی رفتاری تلفیقی است. بنابراین برای بهبود سازگاری متقابل زوجین می توان از زوج درمانی به شیوه سایکودرام استفاده کرد.