آبزیان زینتی
سال:1403 | دوره:11 | شماره:1 |تعداد مقالات:6

1 این تحقیق در فاصله بهمن ماه 1401 لغایت تیر ماه 1402 در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان بر ماهیان قرمز ((Carassius auratus, Linnaeus, 1758  انجام شد. به منظور تهیه پماد 20 درصد از عصاره برگ زیتون، 20 گرم عصاره برگ زیتون با 100گرم از امولسیون کننده اوسرین مخلوط گردید. تعداد 30 قطعه ماهی قرمز با وزن 30-25 گرم در دو آکواریوم گروه شاهد و تیمار به حجم 1×1×2 مترمکعب آب با دمای 25 درجه سانتی گراد و 2/7 pH= با شرایط هوادهی و تغذیه ای مناسب قرار گرفتند. پس از ایجاد زخم در ماهیان، گروه شاهد هیچ درمانی انجام نگرفت ولی در گروه تیمار روزی یک بار از پماد 20 درصد عصاره برگ زیتون برای زخم ها استفاده گردید و این کار روزانه به مدت 30 روز ادامه پیدا کرد. در فواصل بین روزهای 5، 10، 15، 20، 25 و 30، روند بهبودی سطح زخم ها با استفاده از کولیس اندازه گیری گردید. نتایج نشان داد در فاصله 10-5 روز بعد از استفاده از پماد عصاره روی زخم ماهیان گروه تیمار، التیام و بهبودی زخم تقریباً 3 برابر سریع تر از ماهیان گروه شاهد بود (5 0/0>P). پس از ایجاد کردن زخم در فاصله 20-15 روز، روند التیام و بهبود زخم در ماهیان گروه تیمار سرعت بسیار بالاتری گرفت و تقریباً میانگین بهبودی در ماهیان گروه تیمار 7 برابر التیام زخم در ماهیان گروه شاهد بود (05/0>P). نتایج این تحقیق نشان داد که عصاره برگ زیتون در ترمیم و التیام زخم در سطح خارجی بدن ماهیان زینتی همانند سایر مهره داران مانند انسان و موش تأثیر مناسبی دارد.

1تکثیر و پرورش موفقیت آمیز ماهیان زینتی دریایی به میزان قابل توجهی به شکار، هضم و جذب مقادیر مکفی غذای زنده وابسته است. مهم ترین عامل محدود کننده در تولید ماهیان زینتی دریایی، نیاز به غذای زنده با اندازه مناسب به عنوان خوراک آغازین است. این موضوع به دلیل اندازه کوچک دهان در بسیاری از گونه ها با ارزش تجاری بالاست. بنابراین، نیاز به غذای زنده با اندازه مناسب از ضروریات اساسی در تولید ماهیان زینتی دریایی محسوب می گردد. در همین راستا، توسعه و پیشرفت در به کارگیری غذای زنده جدید برای گسترش این صنعت مورد نیاز است. متداول ترین غذای زنده استفاده گردیده در پرورش لارو ماهیان زینتی دریایی روتیفر و آرتمیاست. این طعمه ها از نظر اندازه به خصوص جنبه تغذیه ای ایده ال نیستند. پیشرفت های قابل توجهی در پرورش لارو ماهیان زینتی دریایی به وسیله فراهم آوری کوپه پودها و مژه داران جهت تغذیه آنها قابل دستیابی است. در حال حاضر، گونه های مختلف کوپه پودها می توانند با موفقیت تکثیر گردند. مشارکت کوپه پودها در برنامه تغذیه ای لاروها، به عنوان خوراک انحصاری یا مکمل طعمه های سنتی نظیر روتیفر و آرتمیا به سبب کیفیت تغذیه ای بالای آنها و دامنه گسترد ه تر تنوع اندازهی قابل دسترس کوپه پودها برای مراحل مختلف تکامل لاروی سودمند است. مژه داران به سبب دارا بودن اندازه کوچک، یک منبع غذایی مناسب جهت استفاده در تغذیه لارو ماهیان دریایی زینتی با اندازه دهان بسیار کوچک هستند. آنها از ویژگی های یک غذای زنده موثر مانند تولید مثل سریع، تحمل کشت های متراکم، مصرف انواع مواد غذایی و امکان غنی سازی برخوردارند.

1صنعت آبزی پروری به طور فزاینده ای با چالش سموم قارچی و ترکیبات مضر در خوراک آبزیان روبروست. این سموم که به طور عمده مایکوتوکسین[1] نامیده می شوند، می توانند طیف وسیعی از اثرات منفی را بر سلامت و عملکرد آبزیان ایجاد نمایند. برخی از این مشکلات شامل: کاهش رشد، ضعیف شدن سیستم ایمنی، آسیب به کبد و کلیه آبزیان و در نهایت مرگ ومیر آنها است. آلودگی با مایکوتوکسین ها در غذای آبزیان نه تنها سلامت آنها را به خطر می اندازد بلکه مصرف آبزیان آلوده ممکن است راهی برای ورود مایکوتوکسین ها به زنجیره غذایی انسان باشد و امنیت غذایی و سلامت عمومی را تهدید کند. مهم ترین مایکوتوکسین های موجود در محصولات کشاورزی و خوراک ماهی ها شامل: آفلاتوکسین ها[2]، فومونیزین ها[3]، اکراتوکسین ها[4]، تریکوتسن ها[5] و زئارالنون[6] هستند. برای استفاده از محصولات زراعی در تولید آبزیان، باید تلاش کرد تا آلودگی آن به قارچ ها و مایکوتوکسین ها کنترل شود. توکسین بایندرها به عنوان راه حلی نوآورانه برای مقابله با این تهدیدات پا به عرصه گذاشته اند و نقشی حیاتی در ارتقاء سلامت آبزیان، رشد، کاهش تلفات، کیفیت گوشت، کاهش هزینه های پرورش و پایداری در آبزی پروری ایفاء می کنند.   [1] Mycotoxin [2] Aflatoxin [3] Fumonisins [4] Ochratoxins [5] Trichothecenes [6] Zearalenone

1تهیه خوراک عمده ترین بخش هزینه جاری تولید آبزیان به شیوه متراکم محسوب می شود. حشرات را می توان به صورت کامل و زنده یا به صورت لارو خشک شده برای تغذیه آبزیان زینتی استفاده نمود. معمولاً حشرات با استفاده از پسماندهای غذایی و مواد ارزان قیمت پرورش داده می شوند. همچنین می توان از آنها به عنوان منابع تأمین کننده روغن، پروتیئن و سایر ترکیبات با ارزش غذایی مانند کیتین در خوراک آبزیان بهره برد. حشراتی که در مقیاس صنعتی پرورش داده می شوند باید دارای ویژگی هایی مانند چرخه زندگی کوتاه، ضریب تبدیل خوراک پایین، امکان پرورش در مقیاس های بزرگ و تراکم بالا با منابع غذایی کم ارزش باشند. الگوی اسیدهای آمینه حشرات برای تغذیه آبزیان مناسب است و از محتوای پروتئینی کافی برای این منظور برخوردارند. از حشرات مورد استفاده می توان به مگس سرباز سیاه، میل ورم و مگس خانگی اشاره نمود. با این حال، مناسب ترین گونه حشره خشکی زی قابل استفاده برای تغذیه ماهیان زینتی، مگس سرباز سیاه است، زیرا دوره رشد آن در مقایسه با سایر گونه ها کوتاه تر است و به دلیل عدم تغذیه در زمان بلوغ، ناقل بیماری نیست.

1شقایق ماهی ها، ماهیان زیبا و منحصربه فرد از راسته اووالنتاریا (Ovalentaria)، خانواده دوشیزه ماهیان (Pomacentridae) و زیرخانواده دوشیزه ماهیان (Pomacentrinae) هستند که با 30 گونه مختلف در آب های نواحی استوایی و نیمه استوایی جهان پراکنش دارند. شقایق ماهیان به دلیل بسیاری از ویژگی های زیستی از جمله برخورداری از جثه کوچک، تمایل به قلمروهای کوچک، دوشکلی جنسی، هرمافرودیتیسم متوالی، فرکانس تولیدمثلی بالا، جذابیت بصری، سهولت در تخم ریزی و منطبق شدن با محیط اسارت، به سرعت به یکی از محبوب ترین ماهیان زینتی دریایی تبدیل شدند که این برای مقاصد اکولوژیک، مباحث علمی و اهداف تجاری بسیار ارزشمند است. آنها نخستین ماهیان مناطق مرجانی بودند که در محیط اسارت با موفقیت تکثیر شدند، هرچند در مقیاس تجاری پرورش آنها همواره با چالش هایی همراه بوده و موفقیت در این خصوص، منوط به رعایت قواعد فنی تولید، به ویژه افزایش نرخ بقاء نوزادان است. توسعه روش های تکثیر و پرورش مناسب در مقیاس تحقیقات آزمایشگاهی، برای دانشمندان علاقه مند به استفاده از شقایق ماهیان به عنوان یک ارگانیسم مدل بسیار ارزشمند است. از این رو، در این مطالعه به قواعد زیست فناوری تولید این ماهیان شامل سیستم پرورش مولدین، مولدسازی و نگهداشت مولدین، رژیم غذایی، بستر تخم گذاری، سیستم های معمول پرورش لارو، روش پرورش بدون مراقبت مولدین و سایر نکات کاربردی ذیربط براساس آخرین یافته های علمی پرداخته شد.

1امروزه ضایعات تولیدی سخت پوستان طی فعالیت های آبزی پروری به عنوان یک مشکل مهم محیط زیستی مطرح است. با توجه به رویکرد آبزی پروری پایدار و با توجه به این مهم که ضایعات صنایع بخش آبزی پروری، زائدات نیستند، تمرکز به امر فرآوری این محصولات می تواند منجر به تولید ترکیبات ارزشمندی همچون کیتین و کیتوسان، پلاستیک زیستی، آنزیم ، کاروتنوئیدها و آرد میگو شود. کیتین و کیتوسان به عنوان یک ترکیب محرک ایمنی در جیره غذایی گونه های آبزی از جمله ماهیان زینتی استفاده می شود. آرد میگو به عنوان یکی از اجزاء مهم جیره غذایی گونه های سخت پوست، بخشی از پروتئین مورد نیاز را تأمین می کند.