لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

هدف یکی از چالش های اساسی مراکز ارائه خدمات سلامت، محاسبه بهای تمام شده خدمات ارائه شده است. خدمات توان بخشی نقش قابل توجهی در بازیابی توانایی عملکردی افراد و بازگرداندن افراد آسیب دیده به جامعه برای ایفای نقش فردی و اجتماعی خود دارد. بنابراین آگاهی از بهای تمام شده خدمات توان بخشی، می تواند در تخصیص بهینه منابع و اصلاح بودجه کارساز باشد. مطالعه حاضر سعی دارد با محاسبه بهای تمام شده خدمات توان بخشی در مرکز خدمات توان بخشی نظام مافی با استفاده از روشی نوینی، مدیران ذی ربط را در اتخاذ تصمیمات مناسب یاری کند. روش بررسی مطالعه حاضر توصیفی، مقطعی و گذشته نگر بوده و بهای تمام شده برای 9 کد استاندارد خدمت توان بخشی ارائه شده در مرکز خدمات توان بخشی نظام مافی در سال 1398 (شامل خدمات سرپایی گفتاردرمانی، کاردرمانی، فیزیوتراپی و شنوایی شناسی) را با استفاده از روش هزینه یابی زمان محور برمبنای عملکرد محاسبه کرده است. به منظور استخراج، تعیین معادلات زمان و محاسبه بهای تمام شده، ابتدا توالی فعالیت های انجام گرفته در یک کد خدمت احصا شد. سپس منابع مورد نیاز برای انجام هر فعالیت شناسایی و منبع هزینه ای برای هر فعالیت مشخص شد. در مرحله بعد محرک یا عامل هزینه برای هر منبع مشخص و میزان به کارگیری از آن ها در هر فعالیت تعیین شد. با توجه به اهمیت هزینه های پرسنلی، این مرحله با جزئیات و حساسیت بیشتری که بر مبنای زمان مورد نیاز برای ارائه هر فعالیت است محاسبه شده است. برای این منظور با در نظر گرفتن زمان حضور سالانه پرسنل و هزینه های حقوق و دستمزد ایشان، بهای هر دقیقه از جبران خدمات محاسبه شد. در نهایت هزینه های هر واحد از عامل تولید محاسبه شد و به منابع هزینه ای، جلوه ای پولی داده شده و مجموع آن به ازای هر کد خدمت محاسبه شد. یافته ها بررسی ساختار هزینه در مرکز نظام مافی نشان می دهد هزینه های مالی اجاره (47/9 درصد)، مواد و لوازم مصرف شدنی (11/6 درصد) و خدمات قراردادی (10/5 درصد) بالاترین سهم را در هزینه های این مؤسسه داشته اند. نتایج نشان می دهد بهای تمام شده خدمات توان بخشی سرپایی در مرکز نظام مافی (به استثنای یک کد خدمت گفتاردرمانی) بیشتر از تعرفه های مصوب برای خدمات مذکور بوده است. در میان سهم هزینه های مختلف از بهای تمام شده خدمات، هزینه پرسنل تخصصی در خدمات فیزیوتراپی و هزینه های ساختمان در خدمات کاردرمانی، گفتاردرمانی و شنوایی سنجی، بالاترین سهم را به خود اختصاص داده اند. هزینه تمام شده پرسنل ستادی در مرکز نظام مافی در حدود 3/904 ریال به ازای هر دقیقه فعالیت برآورد شده که نشان می دهد هزینه هر دقیقه از پرسنل ستادی، رقمی بیشتر از نیروی کار تخصصی کاردرمانی اطفال (2/046 ریال)، کاردرمانی (1/929 ریال)، گفتاردرمانی (1/899 ریال) و شنوایی سنجی (1/974 ریال) در این مرکز بوده است. با توجه به اینکه به طور متوسط، در حدود 24/5 درصد از کل هزینه های خدمات توان بخشی مربوط به هزینه های سربار بوده است، یکی از مهم ترین علل شکاف بین بهای تمام شده و تعرفه ها را می توان بالا بودن هزینه های سربار این خدمات دانست. نتیجه گیری محاسبه بهای تمام شده خدمات توان بخشی سرپایی در مرکز توان بخشی نظام مافی نشان می دهد تفاوت قابل توجهی میان بهای تمام شده برخی از خدمات و تعرفه های مصوب آن وجود دارد. به دلیل ظرفیت پایین ارائه خدمت در مرکز نظام مافی، هزینه های سربار آن، به تورم بهای تمام شده خدمات در این مرکز منجر شده است. بنابراین ادغام مؤسسات کوچک و ارتقاع سیستم ارجاع توان خواهان از مراکز درمانی، می تواند باعث سرشکن شدن هزینه ها و کاهش بهای تمام شده شود. با در نظر گرفتن این نکته که بیشتر خدمات توان بخشی تحت پوشش بیمه های اجتماعی ایران نیست و تعرفه های فعلی نیز برای خانواده های نیازمند به خدمات توان بخشی مقرون به صرفه نیست، تمهیدات ملی در این حوزه را باید از ضرورت های نظام سلامت دانست. به علاوه استفاده از روش هزینه یابی زمان محور در مراکز ارائه خدمات توان بخشی می تواند راه حلی برای شناسایی منابع اصلی هزینه ها و کنترل تورم قیمت در بخش سلامت باشد.

اهداف: با توجه به سرعت رشد جمعیت سالمند کشور و به دنبال آن افزایش هزینه های خدمات سلامت، آگاهی از وضعیت و الگوی نیاز و بهره مندی سالمندان از خدمات سلامت در حوزه بستری و سرپایی برای تخصیص منابع، ضروری به نظر می رسد. مطالعه حاضر با هدف بررسی الگوی نیاز و بهره مندی سالمندان کشور از خدمات سرپایی سلامت و رضایت آن ها از خدمات و عوامل مرتبط با آن انجام شد. مواد و روش ها: پژوهش حاضر از نوع مطالعات کمی ثانویه بوده و با استفاده از داده های اولیه «مطالعه ملی بهره مندی از خدمات سلامت» که در سال 1394 تهیه شده بود، انجام شد. جامعه آماری این مطالعه سالمندان 60 سال و بالاتر کشور با حجم نمونه معادل 8205 نفر است که به روش نمونه گیری طبقه بندی تصادفی از استان ها، شهرها و روستاهای کشور انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها پرسش نامه بود و اطلاعات مربوط به نیاز افراد به خدمات سرپایی در دو هفته گذشته و مراجعه و دریافت خدمات را توسط آن ها گردآوری می کرد. در این مطالعه از آنالیز رگرسیون لجستیک چندسطحی برای بررسی عوامل مرتبط با نیاز، بهره مندی و رضایت از بهره مندی از خدمات سرپایی استفاده شد. یافته ها: تعداد 3172 نفر (39 درصد) از سالمندان مطالعه شده در این پژوهش اظهار نیاز به خدمات سرپایی داشتند که 66 درصد آن ها برای دریافت خدمات مراجعه کرده و از بین مراجعه کنندگان 98 درصد (2060 نفر) از خدمات سرپایی بهره مند شده بودند. زنان، مسن ترها، روستاییان، غیرمتاهلین و بی سوادها بیشتر به خدمات سرپایی اظهار نیاز کرده بودند اما میزان مراجعه آن ها برای دریافت این خدمات مساوی و یا کمتر از گروه مقابل نبود. نداشتن بیمه پایه و مکمل و نداشتن اتومبیل شخصی تاثیر معنی داری بر روی کاهش مراجعه سالمندان برای دریافت خدمات سرپایی داشت. مهم ترین علل عدم مراجعه سالمندان دارای نیاز، هزینه زیاد خدمات، خوددرمانی و نداشتن بیمه بیان شد. بیشترین رضایت سالمندان مربوط به رفتار پزشک و پرسنل معالج و کمترین رضایت مربوط به میزان هزینه خدمات سرپایی بود. نتیجه گیری: در حالی که لازم است بهره مندی از خدمات سلامت بر اساس نیاز به این خدمات انجام شود، مطالعه حاضر نشان داد که گروه های با وضعیت اقتصادی اجتماعی بالاتر از بهره مندی بالاتری برخوردارند؛ بنابراین بی عدالتی آشکاری در دسترسی به خدمات سلامت در گروه سالمندان دیده می شود. علل بهره مند نبودن از خدمات سرپایی و نارضایتی از این خدمات باید مورد توجه جدی سیاست گذاران سلامت قرار گیرد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

زمینه و هدف: سنجش کیفیت خدمات، یکی از الزامات اساسی توسعه خدمات سرپایی بیمارستانی می باشد. با توجه به اینکه ابزار مناسب و معتبری برای سنجش کیفیت خدمات سرپایی بیمارستانی وجود ندارد، لذا مطالعه حاضر با هدف تعیین ابعاد و گویه های کیفیت خدمات سرپایی بیمارستانی در ایران انجام شد.روش بررسی: به منظور تعیین ابعاد و گویه های کیفیت خدمات سرپایی بیمارستانی، یک مطالعه مقطعی در سال 1394 بر روی 550 نفر از بیماران سرپایی مراجعه کننده به بیمارستان های آموزشی شهر اهواز انجام شد. جهت تعیین اعتبار محتوایی ابزار، از تکنیک دلفی (3 راند) با مشارکت 8 نفر از متخصصان حوزه کیفیت استفاده شد. روایی ساختاری ابزار از طریق تحلیل عامل اکتشافی و تاییدی مورد سنجش قرار گرفت. پایایی ابزار با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تعیین شد. تحلیل داده ها با نرم افزارهای Excel، Spss و Lisrel انجام شد.یافته ها: نتایج این مطالعه نشان داد که بر اساس شاخص 0.94=CVI، روایی محتوایی گویه های اولیه ابزار تایید شد. نتایج تحلیل عامل اکتشافی نشان داد که ساختار ابزار شامل 11 بعد (انتخاب ارایه کننده خدمت، ارتباط و تعامل، داشتن اختیار، استمرار خدمات، کیفیت تسهیلات و امکانات اولیه، احترام، توجه فوری و به مو قع، ایمنی، پیشگیری، دسترسی و اعتماد) و 36 گویه بود. مدل به دست آمده بر اساس برازش نیکویی، دارای قابلیت پایایی در سنجش کیفیت خدمات بود (0.007=RMSEA).نتیجه گیری: بر اساس نتایج این مطالعه، ابزار سروکوال سرپایی بیمارستانی با 11 بعد و 36 گویه، یک ابزار روا و پایا جهت سنجش کیفیت خدمات سرپایی بیمارستانی در ایران است.

پرداخت های مستقیم از جیب به عنوان یکی از منابع تامین مالی در نظام سلامت است که امروزه خانوارهای زیادی را با هزینه های کمرشکن سلامت مواجه کرده است. هدف از این مطالعه برآورد هزینه های پرداخت از جیب خدمات سرپایی تشخیصی در بیمارستان های آموزشی قزوین بود. مطالعه حاضر به صورت مقطعی بر روی 800 نفر مراجعه کننده به خدمات تشخیصی سرپایی با استفاده از مصاحبه ساختاری و بررسی اسناد انجام شد. درصد هزینه های پرداخت از جیب از روش تقسیم هزینه های پرداخت از جیب بر مجموع هزینه های پرداختی (پرداخت از جیب + سازمان بیمه گر) به ارائه دهنده خدمت به دست آمد. تحلیل داده های جمع آوری شده با استفاده از آمار توصیفی و تحلیلی بود. 76 درصد مراجعه کنندگان دارای پوشش بیمه ای بود. و یا شرایط استفاده از بیمه را داشتند. بین سن مراجعه کنندگان و پرداخت از جیب رابطه معنی دار نبود. بین جنس مراجعه کنندگان و پرداخت از جیب درخدمات آزمایشگاهی در بیمارستان شهید رجایی رابطه معنی دار بود (0.035=P). هم چنین بین جنس مراجعه کنندگان و خدمات تصویر برداری در بیمارستان بوعلی سینا رابطه معنی دار برقرار بود (0.042=P). درصد هزینه های مستقیم پرداخت از جیب مراجعه کنندگان آزمایشگاه به ترتیب در بیمارستان های شهید رجایی، بوعلی سینا، قدس و کوثر معادل 52 درصد، 45 درصد، 46 درصد و 42 درصد بود و در بخش تصویر برداری این بیمارستان ها به ترتیب 50 درصد، 41 درصد، 41 درصد و 46 درصد بود. پرداخت های مستقیم از جیب عمدتا نزولی هستند و کاهش این هزینه ها با استفاده از افزایش پوشش و عمق بیمه ارتقای سلامت افراد و عدالت را در بر خواهد داشت.

زمینه و اهداف: باید برای استفاده از امکانات مالی و انسانی در جهت رفع نیازهای بهداشتی درمانی منطقه، تأمین و توزیع متعادل امکانات میزان بیماردهی سرپایی و بستری تعیین گردد، لذا این تحقیق در جهت دستیابی به اطلاعات فوق برنامه ریزی گردید. روش بررسی: این مطالعه توصیفی مقطعی در منطقه شمال غرب تبریز با جمعیتی بالغ بر 230000 نفر انجام و 1017 خانوار با روش نمونه گیری تصادفی سیستماتیک انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه توسط پزشکان و پرسشنامه عمومی جمع آوری گردیده، با نرم افزار EPI 6 تجزیه و تحلیل شد. یافته ها: 16.4% افراد احساس کسالت کرده و 10% کل افراد مورد مطالعه (64.5% زن و 35.5% مرد) جهت درمان طبی اقدام نموده اند. در جمعیت مورد مطالعه میانگین مراجعه سالانه 2.6 بار به ازای هر نفر بوده است. بستری شدگان (61.3%) زن و (38.7%) مرد بوده و 57% افراد در بیمارستانهای خصوصی بستری شده اند. میزان بستری در یک سال 49 در هزار نفر و متوسط طول مدت بستری 4.3 روز بوده است. نتیجه گیری: در مقایسه با تحقیقات مشابه در سایر مناطق ایران و دیگر کشورها، در منطقه بررسی شده بار مراجعه پایین تر بوده و بستری به ازای هر هزار نفر نیز کمتر اتفاق افتاده است که بایستی دلایل آن مورد بررسی قرار گیرد.

مقدمه: امروزه اندازه گیری و شناسایی ابعاد مختلف کیفیت خدمات جهت تخصیص موثر منابع و تضمین سطح بالاتری از رضایت بیماران در دستور کار مدیران مراقبت بهداشتی قرارگرفته است. مطالعه حاضر باهدف ارزیابی کیفیت خدمات از دیدگاه بیماران و مدیران در مراکز سرپایی تحت پوشش بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی ایران انجام شد. روش ها: مطالعه حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی و به صورت مقطعی در سال 1398 انجام شد. تعداد 435 نفر بیمار و 15 نفر مدیر با روش تصادفی نظام مند در این مطالعه شرکت داشتند. داده های مطالعه با استفاده از پرسش نامه دارای روایی و پایایی تایید شده سروکوال جمع آوری شدند. برای تحلیل داده ها از آزمون های کای دو و یو-من-ویتنی استفاده شد. تمام تحلیل های آماری با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 25 انجام شد. یافته ها: میانگین نمره انتظارات بیماران (76/4) بالاتر از مدیران (58/4) است، درحالی که سطح ادراکات بیماران (20/3) از خدمات پایین تر از ادراکات مدیران (73/3) گزارش شد. شکاف بین انتظارات و ادراکات از دیدگاه بیماران در تمام ابعاد معنی دار شد، به طوری که بعد پاسخگویی (70/1-) بیشترین اختلاف میانگین نمره را داشت. از دیدگاه مدیران نیز اختلاف بین انتظارات و ادراکات در همه ابعاد به جز بعد پاسخگویی معنی دار گزارش شد و بعد محسوسات (73/1-) بیشترین اختلاف نمره را داشت. نتیجه گیری: نتایج مطالعه نشان داد که بین انتظارات و ادراکات از دیدگاه بیماران و مدیران در تمام ابعاد کیفیت خدمات شکاف منفی وجود دارد. بنابراین، مدیران بیمارستان باید حداکثر تلاش خود را در جهت کاهش شکاف بین انتظارات و ادراکات با ارایه به موقع خدمات و بهبود مهارت های ارتباطی کارکنان به کارگیرند.

مقدمه: نظام پرداخت به پزشکان متخصص می تواند اثرات محسوسی بر هزینه های سلامتی کشور و نیز ارائه مراقبت های پزشکی در سطحی عادلانه، کافی و باکیفیت داشته باشد. این مطالعه با هدف طراحی شیوه نامه اجرایی نظام پرداخت جهت ارائه خدمات تخصصی در نظام ارجاع الکترونیک انجام شد. مواد و روش کار: این مطالعه کیفی در سال 1400 انجام شد. مشارکت کنندگان شامل مدیران بیمارستان ها، مدیران ارشد و کارشناسان مسئول معاونت های بهداشت، درمان و توسعه، وزارت بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، اداره کل بیمه سلامت استان گلستان، پزشکان متخصص و اعضای هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی گلستان بودند که به صورت هدفمند انتخاب شدند. 14جلسه بحث گروهی و 6 مصاحبه عمیق فردی انجام شد. مصاحبه ها تا رسیدن به اشباع ادامه یافت. جهت تحلیل داده ها از روش تحلیل محتوا استفاده شد. یافته ها: الزامات استقرار نظام پرداخت کارآمد و اثربخش در 6 طبقه اصلی(قانونی، سیاستی، مدیریتی، اجرایی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی) و 32 زیرطبقه، طبقه بندی گردید. سازوکار اجرایی در 3 طبقه اصلی(ساختار اجرایی، فرایند اجرایی و شیوه پایش و ارزشیابی) و 16 زیرطبقه، طبقه بندی گردید. نتیجه گیری: اجرای شیوه نامه طراحی شده می تواند منجر به افزایش دسترسی و بهره مندی از خدمات، بهبود کیفیت ارائه خدمات تخصصی، مدیریت هزینه شود که نهایتا منجر به افزایش رضایت ارائه دهنده و دریافت کننده خدمت گردد.