در این مطالعه بهره وری عوامل تولید با دو روش شاخص و تابع تولید، برای شرکت ایران خودرو به عنوان نماینده ای از صنعت خودرو، محاسبه می گردد. در روش شاخص، بهره وری جزیی عوامل تولید؛ یعنی نیروی کار، سرمایه و مواد اولیه به صورت نسبت تولید به نهاده مورد نظر محاسبه می گردد و در روش تولید، ابتدا تابع تولید شرکت ایران خودرو تخمین زده می شود و با بهره گیری از کشش عوامل تولید - که از تخمین تابع تولید بدست آمده - بهره وری نهایی بدست می آید. سپس با استفاده از یک الگوی اقتصاد سنجی تاثیر واردات خودرو بر بهره وری، مورد بررسی قرار می گیرد.بررسی آمار و اطلاعات مربوط به شرکت ایران خودرو حاکی از آن است که در طول سالهای مورد بررسی (79-1355)، بهره وری جزیی عوامل تولید در شرکت ایران خودرو روند منظمی نداشته است. همچنین با مقایسه بهره وری نهایی و متوسط به این نتیجه مهم می رسیم که شرکت ایران خودرو از لحاظ نیروی کار، سرمایه و مواد اولیه در منطقه اقتصادی تولید قرار دارد. بنابراین نتایج حاصل از اندازه گیری واردات خودرو بر بهره وری در شرکت ایران خودرو نشان می دهد که واردات خودرو تاثیر منفی بر بهره وری دارد.

کارخانجات صنعتی در بخش های گوناگون خود، تولید برخی زایدات جامد می نمایند که در بیشتر موارد این گونه زایدات دارای آثار زیست محیطی بوده و مشکلاتی را در سطح جامعه از نظر مدیریت و دفع به وجود می آورند. امروزه، کاهش این آثار از بزرگترین چالش های فرا روی صنایع، به ویژه صنعت خودرو سازی به منظور نیل به اهداف توسعه پایدار می باشد.شرکت ایران خودرو نیز به عنوان بزرگترین کارخانه صنعت خودرو سازی کشور، مواد زایدی که حاصل عملیات تولیدی کارخانه بوده و دارای آثار زیست محیطی می باشند تولید می نماید. در این تحقیق، واحد لوازم تکمیلی و تزیینی شرکت ایران خودرو به عنوان یکی از واحدهای تولید کننده مواد زاید این شرکت انتخاب گردیده که آنالیز کمی و کیفی زایدات آن به منظور ارایه راهکارهای مناسب مدیریتی صورت پذیرفته است. مواد اولیه مورد مصرف در خلال عملیات مختلف تولیدی در واحد مدیریت لوازم تکمیلی و تزیینی شرکت ایران خودرو که تولید زایدات می نمایند شامل پارچه، PVC، مشمع، فیبر، الوار، پروفیل، مفتول آهنی، نایلون، و رنگ می باشد.نتایج حاصل از این تحقیق نشان می دهند که آنالیز کمی و کیفی مواد زاید در واحد لوازم تکمیلی و تزیینی شرکت ایران خودرو، موجبات شناخت لازم برای مدیریت زایدات تولیدی را فراهم آورده و به عنوان نمونه از راهکارهای مدیریتی زایدات می توان از روش های کاهش مصرف مواد اولیه در مبدا، بازیافت یا استفاده مجدد زایدات، و پردازش آنها استفاده نمود.

خلق ارزش برای ذینفعان با حداکثر بهره وری آرمانی است که سازمان ناب در پی تحقق آن است. در این مقاله که با هدف ارائه مدل جامع معتبری برای ارزیابی ناب بودن شرکت های خودروسازی کشور انجام شده است، پس از بررسی ادبیات موضوع و مقایسه مدل های مرتبط، مدل مفهومی تحقیقی در سه بعد توانمندسازها، فرایندها و نتایج کسب و کار طراحی می شود. سپس در یک پژوهش میدانی با استفاده از ابزار پرسشنامه داده های ارزیابی بر اساس نظرات مدیران شرکت های مورد مطالعه گرداوری می شود. اعتبارسنجی مدل و بررسی تاثیرگذاری بین اجزا و روابط بین مولفه های مدل در قالب مدل یابی معادلات ساختاری انجام شده و در این راستا از تحلیل عاملی تاییدی، تحلیل مسیر و محاسبه مقادیر t استفاده می شود. همچنین از آنتروپی شانو جهت وزن دهی به اجزا و مولفه های مدل استفاده خواهد شد. نتایج حاصله مبین آن است که توانمندسازها از طریق فرایندهای اصلی و پشتیبانی بر نتایج کسب و کار تاثیرگذار بوده و روابط معناداری بین سه بعد وجود دارد. همچنین علاوه بر تاثیرگذاری ابعاد مدل بر یکدیگر، مولفه های آنها نیز یا یکدیگر ارتباط معناداری دارند. به عبارت دیگر نمی توان به مدل سازمان ناب دست یافت بدون ان که اتصالات قوی بین اجزا و مولفه های آن برقرار شود و بدون ایجاد یکپارچگی در ابعاد و مولفه های شناسایی شده، مدل سازمان ناب امکان پذیر نیست.

در این مقاله، فرآیند توسعه محصول موتور خودرو در شرکت ایپکو شرح داده شده است. ابتدا الگو های توسعه محصول شامل الگوی V، دروازه ای و شبکه ای شرح داده شده اند. در ادامه برای آشنایی مختصر خواننده با بحث تولید موتور، به طور کوتاه برخی از ادبیات و زیرسامانه های موتور بیان می شود. همچنین انواع سطوح برنامه های توسعه موتور، در سطح کم، متوسط، زیاد و یا محصول کاملا جدید شرح شده اند. بر اساس تجربه ایپکو، بسته به سطح توسعه، توسعه موتور به طور متوسط به 4 تا 48 ماه فرصت نیاز دارد. اعضای تیم توسعه و مولفه های تاثیرگذار در توسعه موتور نیز معرفی شده اند. با این مقدمات، یک الگوی توسعه محصول از ابتدای مرحله توسعه مفهومی تا تولید انبوه همراه با جزییات آن تشریح گردیده است. در پایان با ترکیب الگو های V و دروازه ای، جزییات الگوی توسعه محصول شرکت ایپکو بیان شده است. در واقع نتیجه مقاله حاضر، نظام مند نمودن فرایند توسعه موتور در ایران خودرو است. این نتیجه در قالب ارایه الگویی ترکیبی از الگو های دروازه ای و وی ارایه شده است و ایپکو به عنوان یک شرکت نوآور داخلی در طراحی و تولید موتور، مبنای الگوی مورد استفاده خود را شرح نموده است.

صنعت خودروی کشور وضعیتی بحرانی و آینده ای نامعلوم دارد. اگرچه سال‎هاست خصوصی سازی به عنوان راه حل معضلات این صنعت دنبال می شود، اما پس از چند دهه اجرای سیاست خصوصی سازی، دولت با سهمی بسیار اندک هیات مدیره ایران خودرو و سایپا را حفظ و آنها را اداره می کند. هدف از تحقیق حاضر، ارزیابی اجرای خط مشی خصوصی سازی صنعت خودرو می باشد که با تحلیلی ژرف، ضمن ارائه چارچوب ارزیابی اجرا با یافتن نقاط آسیب پذیر، توصیه های کاربردی برای اجرای موفق خط مشی فوق پیشنهاد می دهد.تحقیق، رویکرد کیفی داشته که با روش تحلیل مضمون و بکارگیری نرم افزارمکس کیودی ای  منجر به استخراج شبکه مضامین گردید. داده های دست اول از 12 مصاحبه با خبرگان و مدیران ارشد مرتبط بدست آمده است. قلمرو اجرای پژوهش، شرکت ایران خودرو در بازه زمانی 1387 تا 1401 می باشد.یافته های پژوهش شامل 498 مقوله است که در قالب 33 مضمون پایه، 10 مضمون سازمان دهنده و 3 مضمون فراگیر جای می گیرند. نتایج نشان از تفوق موانع بر پیشران ها داشته و نشان دهنده شکاف میان اهداف قانونگذار و وضعیت موجود پس از اجراست. یکی از دلایل انحراف پدیده منحصربفرد خودسهامداری است که دولت از این طریق در طول چند دهه علیرغم واگذاری سهام عمده، اقتدار و حاکمیت هیات مدیره را حفظ کرده. ضروریست، پیش از آنکه غیرممکن شود، با قطع وابستگی دولت و ایجاد بستر فعالیت مناسب برای بخش خصوصی در سایه همگرایی همه جانبه نهادهای بالاسری و گروه های فشار، برای واگذاری منطبق بر اهداف قانون گذار اقدام گردد.

هدف هدف پژوهش حاضر تحلیل مدل ساختاری تفسیری کارایی هزینه های تولید در شرکت ایران خودرو می باشد. روش روش مورد نظر، کیفی-کمی بوده که در بخش کیفی با انجام مصاحبه با خبرگان تعداد 17 متغیر استخراج و مدل ساختاری تفسیری کارایی هزینه های تولید طراحی و سپس با تعیین سطوح مدل پژوهش با استفاده از روش میانگین T تک نمونه ای و آزمون فریدمن به تجزیه و تحلیل و رتبه بندی فرضیه های پژوهش پرداخته شده است. یافته ها یافته های پژوهش یک مدل 5 سطحی است که باتوجه به 4 فرضیه بدست آمده از سطوح مدل پژوهش مشخص گردید هر سطح بر سطح قبل از خود تاثیر دارد و تاثیر کاهش بهای تمام شده در خطوط تولید بر روی عملکرد مالی بیشتر از بقیه موارد می باشد. نتیجه گیری باتوجه به خروجی مدل این پژوهش بر اساس سطوح تعیین شده مشخص گردید که در مدل بدست آمده تغییرات تکنولوژی(سطح 5) تاثیرگذارترین و سودآوری، درآمد ناخالص تولید و شاخص پایه کارایی هزینه تولید(سطح 1) تاثیرپذیرترین متغیرها بر کارایی هزینه های تولید می باشند که نشان می دهد، برای افزایش کارایی هزینه های تولید در شرکت ایران خودرو باید به دنبال بهبود و تغییرات تکنولوژی باشیم تا با افزایش کارایی هزینه های تولید، درآمد ناخالص تولید و سودآوری شرکت افزایش یابد. همچنین با توجه به تجزیه و تحلیل و رتبه بندی فرضیه ها، ابتدا بایستی کاهش بهای تمام شده در خطوط تولید مدنظر قرارگیرد که بر روی عملکرد مالی تاثیرگذار می باشد. مدل بدست آمده باعث شناخت دقیق تر متغیرهای موثر بر کارایی هزینه در صنعت خودروسازی خواهد شد که مدیران این صنعت جهت کارایی هزینه ها و سودآوری بیشتر بایستی مدل حاضر و متغیرهای آن را مدنظر داشته باشند.