کمبود منابع آب در دسترس از یک سو و از سوی دیگر افزایش مداوم تقاضای آب، موجب بر هم خوردن تعادل در سیستم های عرضه - تقاضای منابع آب شده است. بنابراین برنامه ریزی برای تخصیص کارآمد منابع آب اهمیت بسیاری پیدا کرده است. در سال های اخیر مدل ها و ابزارهای متعددی به منظور شبیه سازی مسایل تخصیص آب توسعه یافته است. از مدل های مطرح در این خصوص، مدل های MIKE BASIN و WEAP می باشند که ارزیابی توانایی آنها هدف این پژوهش را رقم می زند. در این پژوهش ابتدا قابلیت ها و امکانات مدل سازی دو مدل بررسی گردید و سپس با تعریف دو مثال، مدل ها در زمینه تخصص اولویت محور و همچنین بر اساس بهره برداری مخزن، بررسی و در نهایت بر اساس شاخص اطمینان پذیری، عملکرد و نتایج دو مدل مقایسه و تحلیل شدند. علاوه بر مثال های فرضی، مدل ها برای بخشی از رودخانه تالوار از سرشاخه های رودخانه قزل اوزن نیز اجرا شدند که این سیستم با 10 گره مصرف (شرب و کشاورزی) و 3 مخزن تعریف گردید. در زمینه تخصیص اولویت محور و تعریف اولویت ها، هر دو مدل رفتار و عملکرد متفاوتی اعمال می کنند اما در زمینه قوانین بهره برداری و همچنین شبیه سازی مخزن نتایج دو مدل کاملا یکسان می باشد. نتایج شاخص اطمینان پذیری نشان می دهد که در شبیه سازیMIKE BASIN ، با توجه به در دسترس گذاشتن آب بیشتر به گره های بالاتر تا حدی با آن چه در واقعیت اتفاق می افتد انطباق بیشتری دارد، اما در زمینه بهینه سازی و توزیع یکسان کمبودهای بین گره ها، مدل WEAP بهتر عمل کرده است.

پرایمینگ یکی از تکنیک های بهبود بذر است که می تواند باعث افزایش درصد و سرعت جوانه زنی، سبز شدن و افزایش دامنه جوانه زدن بذرها در شرایط محیطی تنش زا از قبیل شوری، دما و خشکی شود. به منظور بررسی تاثیر محلول های مختلف پرایمینگ بذر بر مولفه های جوانه زنی و فیزیولوژیکی ذرت فوق شیرین، رقم Basin در شرایط متفاوت شوری آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح آماری کاملا تصادفی با 3 تکرار اجرا شد. بدین منظور بذور ذرت با محلول های (کلرید پتاسیم 2 درصد، نیترات پتاسیم 3 درصد، پلی اتیلن گلایکول (8000) 10 درصد، دی هیدروژن پتاسیم فسفات 1 درصد به همراه شاهد) در دمای 20 درجه سانتیگراد به مدت 24 ساعت تیمار شدند. شوری در چهار سطح 0، 50، 100 و 150 میلی مولار کلرید سدیم در نظرگرفته شد. تجزیه داده ها نشان داد که پرایمینگ بر مولفه های جوانه زنی (سرعت و درصد جوانه زنی) و آنتی اکسیدان ها (کاتالاز و پراکسیداز) تاثیر معنی داری داشته است. به طور کلی می توان نتیجه گرفت که پرایمینگ باعث بهبود مولفه های جوانه زنی ذرت شیرین در شرایط تنش شوری می شود و مقاومت گیاه ذرت شیرین را در مقابل تنش شوری در مرحله جوانه زنی افزایش می دهد.

پرایمینگ یکی از تکنیک های بهبود بذر است که می تواند باعث افزایش درصد، سرعت جوانه زنی و سبز شدن بذر ها در شرایط محیطی تنش زا از قبیل شوری، دما و خشکی شود. به منظور بررسی تاثیر محلول های مختلف پرایمینگ بذر بر مولفه های جوانه زنی وفیزیولوژیکی ذرت فوق شیرین، رقم basin در شرایط متفاوت شوری آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با 3 تکرار اجرا شد. بدین منظور بذور ذرت با محلول های کلرید پتاسیم 2 درصد، نیترات پتاسیم 3 درصد، پلی اتیلن گلایکول (8000) 10درصد، دی هیدروژن پتاسیم فسفات 1 درصد به همراه شاهد در دمای 20 درجه سانتی گراد به مدت 24 ساعت تیمار شدند. پس از اعمال تیمارهای پرایمینگ، بذور در سطوح مختلف شوری شامل 0، 50، 100 و 150 میلی مولار قرار گرفتند. تجزیه داده ها نشان داد که پرایمینگ بر مولفه های جوانه زنی (طول ساقه چه و طول ریشه چه) و فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی (آسکوربات پراکسیداز و سوپراکسید دیسموتاز) تاثیر معنی داری داشت. به طورکلی نتایح نشان داد پرایمینگ باعث بهبود مولفه های جوانه زنی ذرت فوق شیرین در شرایط تنش شوری شد و مقاومت گیاه ذرت فوق شیرین را در مقابل تنش شوری در مرحله جوانه زنی افزایش یافت.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.

امروزه تقریبا در اکثر حوضه های آبریز، مقوله تخصیص آب از دغدغه اساسی تصمیم گیرندگان و ذینفعان آن می باشد. از مهمترین اطلاعات مورد نیاز برای شبیه سازی و مدل سازی تخصیص سیستم های منابع آب، میزان آورد رودخانه می باشد که طی سال های اخیر با توسعه اراضی کشاورزی و برداشت های بیشتر، با روند کاهشی روبرو است. در این تحقیق تخصیص سیستم منابع آب حوضه صوفی چای، برای سری های زمانی دبی رونددار و روندزدایی شده 1 (به منظور مدیریت بالادست) و 2 (به منظور مدیریت پایین دست) با مدل MIKE BASIN انجام شده است. همچنین به منظور بررسی روند جریان رودخانه، از روش های ناپارامتری من-کندال، تایل-سن و اسپیرمن استفاده گردید. نتایج نشان داد که جریان رودخانه صوفی چای روند کاهشی معنی داری در سطح اطمینان 95 درصد داشته در حالیکه رودخانه چکان چای فاقد روند در این سطح اطمینان می باشد. همچنین نتایج حاصل از شبیه سازی مدل، حاکی از آن است که در حالت وجود روند، میزان درصد کمبود گره های مصرف نسبت به حالت روندزدایی شده 1 و 2 بترتیب با کاهش و افزایش مواجه می باشد. این میزان کمبود، برای گره های کشاورزی 1 و 2 بترتیب 18 و 1.9 درصد کاهش نسبت به حالت روندزدایی شده 1 و به میزان 42 و 25 درصد افزایش نسبت به حالت روندزدایی شده 2، یافته است.

در این مطالعه با استفاده از سامانه تصمیم یار مدیریت منابع آب امکان تصمیم گیری بر اساس برآورد معیارهای زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی را با محاسبه شاخص های کمی حاصل از خروجی مستقیم مدل برنامه ریزی منابع آب، برای سناریوهای اقلیمی فراهم می کند، حوضه آبریز ارس بررسی شد. این سامانه با شبیه سازی تخصیص آب سطحی برای تقاضاهای کشاورزی، شرب و صنعت اثرات گزینه های مدیریتی پیشنهادی در شرایط مختلف را که بر تعادل عرضه و تقاضای آب تاثیر گذار هستند تحلیل می کند. برای بررسی عملکرد گزینه های مدیریتی با اندازه گیری نه شاخص پیشنهادی از ابزار ارزیابی و شبیه سازی Mike Basin و اتصال آن با نرم افزار صفحه گسترده Excel استفاده شد و برای تعیین بهترین گزینه مدیریتی، از تحلیل چندمعیاره و روش تاپسیس استفاده شد. نتایج نشان داد که گزینه کاهش تلفات و افزایش راندمان در سناریوی خوش بینانه و گزینه کاهش تلفات و کاهش سطح زیرکشت به ترتیب در سناریوی ادامه وضع موجود و سناریوی بدبینانه نسبت به سایر گزینه ها برتری دارند. علاوه بر این، گزینه های عدم انتقال آب به حوضه دریاچه ارومیه و کاهش سطح زیرکشت به تنهایی پایین ترین رتبه را در گزینه های پیشنهادی کسب کردند.

ضریب رواناب از متغیرهای بسیار اثرگذار بر تشکیل و شدت سیل است. در این پژوهش به کمک مجموع بارش برآورد شده با رادار هواشناسی خزر شرقی، هشت مورد از سیل های حوضه ی آبریز باغو در فاصله ی سال های 1391 تا 1395 واکاوی شد. ضریب رواناب با استفاده از ارتفاع بارش برآوردی رادار هواشناسی و ارتفاع رواناب اندازه گیری شده بدست آمد. تأثیر حجم و شدت بارش بر ضریب رواناب این سیل ها متفاوت بود. هرچه شدت بارش بیش تر بود، ارتفاع رواناب بیش تر و هیدرگراف سیل کشیده و نوک تیز بود. این مورد در نمودار ساعتی بارش برآوردی در فصل گرم سال کاملاً مشهود بود. تداوم بارش نیز باعث شد که به تناسب مقدار بارش، ضریب رواناب بزرگ تر و ارتفاع رواناب زیاد شد. در سیل های فصل سرد سال به دلیل فاصله ی زمانی کم بین بارش ها و افزایش رطوبت خاک حوضه، با توجه به مجموع و شدت بارش برآوردی رادار، ضریب رواناب بزرگ بود. توزیع بارندگی و فاصله بین بارش ها نیز تأثیر مثبتی در ضریب رواناب داشت و حجم رواناب، بیش از حد انتظار بود. نتایج این پژوهش نشان داد که برای تعیین دقیق ضریب رواناب باید تمام عوامل تأثیر گذار مانند شدت بارش، حجم بارش، مدت زمان بارش، وضعیت رطوبتی خاک قبل از بارش، پراکنش زمانی و مکانی بارش در یک سامانه ی بارشی، و فصل رخداد بارش، را در رواناب در نظر گرفت. برای تعیین ضریب رواناب حوضه بجای یک مقدار مشخص برای ضریب رواناب، بهتر است یک دامنه برای آن در نظر گرفت.