مقدار ظرفیت و تاخیر در تقاطع ها بخش مهمی از ارزیابی عملکرد شبکه های خیابانی است که معمولا در ساماندهی تقاطع ها و همچنین در مدل های تخصیص ترافیک کاربرد فراوان دارند. کنترل و ارزیابی مقادیر ظرفیت و تاخیر در تقاطع های بدون چراغ به دلیل وابستگی شدید این پارامترها به نوع رفتار رانندگان و نحوه رعایت قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی سخت و دشوار است. اصولا مدل های تعیین ظرفیت و تاخیر تقاطع های بدون چراغ بر پایه سه روش عمده تقسیم بندی می شوند: ا) مدل های وابسته به سرفاصله عبوری قابل قبول رانندگان که در کشورهای آمریکایی و اروپایی مورد استفاده قرار می گیرند. 2) مدل های رگرسیون تجربی که بر پایه پردازش داده های میدانی تقاطع ها استوار بوده که به طور عمده در مرکز تحقیقات کشور انگلستان ارایه شده است. 3) مدل های تداخلی که بر پایه تداخل حرکات عبور کننده از تقاطع، بنیان نهاده شده و در کشورهایی همانند اندونزی و آلمان ارایه شده اند. هدف از این تحقیق ارزیابی جدیدترین الگوریتم ساخته شده در کشور آمریکا (HCM2000)، بر پایه نوع رفتار رانندگان در پذیرش فواصل عبوری قابل قبول است که بر اساس اطلاعات گردآوری شده از چند تقاطع بدون چراغ راهنمایی شهر تهران به منظور تخمین مقادیر ظرفیت و تاخیردر تقاطع های بدون چراغ شهر تهران کالیبره شده است.

در شرایط نزدیک به حالت اشباع و یا اشباع تقاطع، رابطه تعیین چرخه بهینه وبستر، غیر قابل استفاده می شود، زیرا اولا این رابطه زمانی که مجموع نسبت بحرانی تقاطع به یک نزدیک می شود، مقادیر غیر قابل توجیه برای طول چرخه می دهد و ثانیا اگر مجموع نسبت بحرانی تقاطع، یک و یا بزرگتر از آن شود، رابطه وبستر به طور کلی غیر قابل استفاده می گردد. روش HCM2000 این مشکل را ندارد؛ اما تعیین زمان چرخه بهینه در این روش رابطه مشخصی ندارد و بر پایه سعی و خطا استوار است تا زمانی که تاخیر تقاطع کمینه گردد. در ضمن روش  HCM2000 به پارامترهای ورودی بیشتری نیازمند است که این روش را برای زمان بندی تقاطع بسیار وقت گیر و پر هزینه کرده است. در این مقاله سعی شده است که رابطه تعیین چرخه بهینه وبستر برای چند شکل کلی معمول تقاطع از نظر هندسی و فازبندی، با استفاده از مدل سازی، بازسازی و اصلاح شود؛ به نحوی که روابط جدید مشکلات ذکر شده در فوق مربوط به رابطه وبستر را نداشته باشند.

در این تحقیق به مقایسه ظرفیت تقاطع ها و میادین پرداخته می شود. در پژوهش حاضر روش های برآورد ظرفیت میدان در کشورهای پیشرفته دنیا مورد بررسی قرار گرفته و سودمندترین و سازگاترین روش برای تحلیل میدان برگزیده شده است. روشی که در نهایت برای تحلیل میدان برگزیده شده، روش کشور استرالیا است. برای تحلیل تقاطع نیز از نرم افزار HiCAP استفاده شده است که این نرم افزار بر اساس مبانی نظری HCM2000 کار می کند. آنچه که از این تحلیل به دست می آید نمودار تاخیر - ظرفیت ورودی میدان و تقاطع است. از نتایج مهم دیگر این تحقیق این است که میدان درمقایسه با تقاطع در فضای یکسان در حجم های کم تا متوسط کارایی بسیار قابل توجه تری دارد. از نتایج مهم این تحلیل آن است که یک میدان دوخطه در فضای یکسان با تقاطع با قطر دایره محاطی 55 تا 60 متر حدود 3400 وسیله نقلیه در ساعت با تاخیر کمتر از تقاطع را از خود عبور می دهد.

راه های دوخطه برون شهری دو عملکرد جابجایی و دسترسی را در شبکه راه ها فراهم می کنند. برای تعیین سطح سرویس راه های دوخطه دوطرفه از دو شاخص عملکردی درصد زمان دنباله روی، PTSF، و متوسط سرعت سفر، ATS، استفاده می شود. راهنمای ظرفیت راه ها، HCM2000، به دلیل دشواری اندازه گیری میدانی درصد زمان دنباله روی پیشنهاد می کند که از درصد وسایل نقلیه با سرفاصله زمانی 3 ثانیه یا کمتر به عنوان جایگزین آن استفاده شود. این مقاله به بررسی اعتبار این معیار جایگزین در ایران می پردازد. بدین منظور جریان ترافیک در سه راه دوخطه برون شهری دارای ترددشمار تحلیل شد. با استفاده از داده های ترددشمار در هر یک از این راه ها، درصد وسایل نقلیه با سرفاصله زمانی 3 ثانیه یا کمتر در بازه های زمانی مختلف اندازه گیری شده و سپس با استفاده از نرم افزار IHSDM جریان ترافیک و شرایط هندسی مسیر در هریک از راه های مورد مطالعه شبیه سازی گردید. نتایج نشان داد که مقادیر درصد زمان دنباله روی حاصل از شبیه سازی در محیط نرم افزار با شاخص جایگزین یعنی درصد وسایل نقلیه با سرفاصله زمانی 3 ثانیه یا کمتر بسیار به هم نزدیک است. این مطالعه نشان داد که می توان باتوجه به شرایط ترافیکی و هندسی در راه های کشور ایران نیز، از شاخص جایگزین برای اندازه گیری PTSF بهره جست.

این مطالعه، با هدف تحلیل ظرفیت مقاطع پایه بزرگراهی در ایران و ارتباط آن با نحوه رفتار رانندگان انجام شده است. بزرگراه مورد مطالعه در این تحقیق، بزرگراه درون شهری شهید خرازی اصفهان است. داده های ترافیکی جمع آوری شده در ساعات مختلف روز و شب شامل تردد، سرعت متوسط و سرفاصله زمانی هستند. با استفاده از مدلهای کلان سرعت-چگالی و همچنین با تحلیل سرفاصله های زمانی وسایل نقلیه، ظرفیت خطوط مختلف قطعه پایه بزرگراهی تحت شرایط جریان غیرمنقطع تعیین شده است. نتایج حاکی از آن است که ظرفیت خطوط مختلف بزرگراه مورد مطالعه بویژه خط سبقت بیشتر از ظرفیت پیشنهادی راهنمای ظرفیت راهها HCM است. مهم ترین علت این امر، ویژگیهای متفاوت رفتاری جامعه مورد مطالعه رانندگان نسبت به سایر جوامع است. تمایل بخش عظیمی از جامعه رانندگان به انتخاب سرفاصله های غیرایمن و عدم رعایت فاصله ایمن دنباله روی بویژه در ترددهای نزدیک به ظرفیت، اگرچه ظرفیت خط را افزایش داده است ولی در عین حال سبب کاهش ایمنی و افزایش احتمال خطر تصادف نیز شده است. همچنین مشخص شد که نحوه رفتار رانندگان در خطوط مختلف بزرگراهی و نیز در ساعات شب و روز با یکدیگر متفاوت است. این مطالعه نشان داد که برای تحلیل ظرفیت بزرگراهها در ایران، اعمال تغییرات در مقادیر پیشنهادی توسط آیین نامه های کشورهای پیشرفته، رفتار صحیح تری از ترافیک را منعکس می سازد.