تنوع زیستی در ادامه حیات بشر، مسایل اقتصادی، پایداری و عملکرد اکوسیستم ها امری ضروری است. در این تحقیق به وسیله دو روش تحلیل خوشه ای و تحلیل دو طرفه گونه های شاخص، واحدهای اکوسیستمی مشخص شد. 111 گونه گیاهی در قالب 58 قطعه نمونه به 4 واحد اکوسیستمی تخصیص یافتند: واحد 1 (گروه Pyrus syriaca)، واحد 2 (گروه (Quercus infectoria، واحد 3 (گروه (Quercus brantii و واحد 4 (گروه (Rosa caniana. شش شاخص تنوع و یکنواختی شامل شاخص های: شانون- وینر، سیمپسون دو طرفه، هیل، پایلو، آلاتالو و ملیناری محاسبه شدند. آنالیز واریانس یک طرفه و مقایسات چند دامنه دانکن برای بررسی اختلاف تنوع و متغیرهای محیطی در واحدهای اکوسیستمی به کار گرفته شدند. واحدهای Q.infectoria و R.caniana دارای تنوع بیشتری نسبت به دو واحد دیگر بوده و تنوع واحدهای 1 با 3 و 2 با 4 اختلاف معنی داری نداشت. متغیرهای شیب، جهت جغرافیایی، ارتفاع از سطح دریا، درصد پوشش درختی و علفی در تجزیه و تحلیل ها وارد شدند. آنالیز واریانس یک طرفه اختلاف شاخص های تنوع و متغیرهای محیطی شیب و درصد پوشش علفی را نشان داد. نتایج تحلیل تشخیص چند متغیره تشکیل توابع تشخیص بر اساس شاخص ملیناری و درصد شیب بود.

مدل سازی توسعه پایدار محیطی یکی از پیش شرط های اساسی مدیریت پایدار زیست محیطی می باشد. برای این منظور در پژوهش موردی حاضر، سعی شده است به مدل سازی توسعه پایدار زیست محیطی با استفاده از تئوری بنیانی پرداخته شود. جامعه مورد مطالعه، مردم روستای شروینه می باشند. این روستا، در شهرستان جوانرود استان کرمانشاه قرار گرفته و در سال 90 به عنوان «روستای پاک» معرفی شده است. به منظور انتخاب نمونه ها، از نمونه گیری مبتنی بر هدف استفاده شد. سپس داده های مورد نیاز از طریق مصاحبه انفرادی نیمه ساختارمند و در محدوده زمانی اسفند ماه 89 تا خردادماه 90 جمع آوری و با استفاده از روش تحلیل تئوری بنیانی، در 6 مفهوم اساسی طبقه بندی شدند. مفاهیم شناخته شده از استلزامات اساسی جهت دستیابی به توسعه پایدار زیست محیطی می باشند. این مفاهیم عبارتند از: اجرای طرح های زیست محیطی؛ مشارکت و همکاری تمامی اقشار و گروه ها؛ وجود افراد کلیدی، نهادهای محلی و سازمان های دولتی حامی محیط زیست؛ دادن آموزش های لازم به روستائیان در زمینه پیامدهای اقدامات مخاطره آمیز علیه محیط زیست؛ وجود اعتقادات و باورهای زیست محیطی، برخورداری از دانش بومی و تجربیات قبلی زیست محیطی. در این مقاله پیشنهاد شده است که از روستای شروینه به عنوان یک الگوی بومی جهت ایجاد توسعه پایدار زیست محیطی استفاده شود.

در این تحقیق با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی فرآیندها (AHP) مبادرت به پهنه بندی خطر لغزش (به مفهوم عام) در حوضه آبخیز جوانرود واقع در شمال غرب زاگرس چین خورده (در محدوده استان کرمانشاه) شده است. برای این منظور 31 نقطه لغزشی در سطح حوضه مورد مطالعه از طریق پیمایش زمینی شناسایی شد و با انتقال آنها بر روی نقشه پایه، لایه پراکنش نقاط لغزشی حوضه تهیه گردید. سپس با توجه به این نقشه و تحقیقات صورت گرفته، 7 عامل تاثیرگذار بر حرکت های توده ای منطقه مورد مطالعه انتخاب و آنگاه به منظور مقایسه زوجی در جدول ماتریس، بر اساس میزان ارجحیت (سلسله مراتب) در وقوع پدیده مورد نظر رده بندی گردیدند. این لایه ها شامل لیتولوژی، شیب، فاصله از زهکش، فاصله از جاده، فاصله از روستا، جهت گیری دامنه، کاربری اراضی بوده اند که در تهیه آنها از نقشه های توپوگرافی 1.25000 زمین شناسی 1.10000، تصویر ماهواره ای ETM استفاده شده است. در مرحله آخر به کمک نرم افزار ArcGIS عملیات وزن دهی و همپوشانی از لایه های انتخابی صورت گرفت و با توجه به ضرایب حاصل، نقشه پهنه بندی خطر زمین لغزش در 4 پهنه خطر کم، خطر متوسط، خطر زیاد و خطر خیلی زیاد به دست آمد. مقدار عددی ضریب نهایی از جمع اعداد حاصل از ضرب وزن هر معیار در شاخص آن در هر نقطه بین صفر تا 100 تعریف گردید که در آن هر چه ضریب حاصله به سمت 100 میل کرده باشد نشان دهنده پرخطر بودن وقوع زمین لغزش است و هر چه این ضریب به صفر نزدیک تر شده باشد نشان دهنده کم خطر و یا نهایتا بی خطر بودن وقوع آن است. نتایج مشخص کرده است که 58 درصد از سطح حوضه جوانرود از نظر وقوع لغزش جزو منطقه بسیار پرخطر و پرخطر است. این مناطق منطبق بر گسترش سازندهای گورپی و رادیولاریتی است که شرایط اقلیمی نیمه مرطوب سرد حاکم بر منطقه باعث تشکیل قشر ضخیمی از مواد رگولیتی و خاک بر سطح آنها شده است. شکل این عوارض به صورت تپه ماهور های مدور با شیب کمتر از 16 درصد است اما هنگامی که پای آنها توسط زهکش ها و یا احداث جاده زیربری شود، جابجائی ناگهانی مواد هوازده بر سطح آنها در قالب لغزش اجتناب ناپذیر خواهد بود که به کمک مدل AHP نیز این نتایح حاصل شده است.

رسیدن به توسعه پایدار و همه جانبه در گرو مشارکت اجتماعی است و توجّه و تأکید بر آن لازم است زیرا که مردم به پشتوانه آن می توانند در سرنوشت شان دخالت کنند و به اهداف معیّن و از پیش تعیین شده برسند. این پژوهش با هدف مطالعۀ جامعه شناختی مشارکت اجتماعی و عوامل مؤثّر بر آن در شهرستان-های کمترتوسعه یافته جوانرود و روانسر استان کرمانشاه انجام شده است. روش تحقیق پیمایشی(کمی) است و از ابزار پرسشنامه برای گردآوری داده ها استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش کلیه شهروندان 18 سال به بالای ساکن در شهرستان های جوانرود و روانسر است. حجم نمونه این تحقیق 384 نفر بوده که با روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند. جهت تجزیه و تحلیل داده-ها از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چند متغیّری استفاده شده است. یافته های پژوهش حاکی از میزان مشارکت اجتماعی متوسّط در شهرستان های جوانرود و روانسر است و رابطۀ معنی داری بین متغیّرهای مستقل (محلّی گرایی، خانواده گرایی، وضعیّت تأهّل و جنسیّت) با متغیّر وابسته (مشارکت اجتماعی) وجود دارد. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون نشان داد که متغیّرهای مستقل، مقدار کمی از تغییرات متغیّر وابسته را تبیین می کنند و از بین عوامل مؤثّر بر مشارکت اجتماعی، متغیّر های خانواده-گرایی، محلّی گرایی، جنسیّت و تأهّل به ترتیب بیش ترین تأثیر را داشته اند.

تغییر کاربری در اراضی کشاورزی مشکلات گوناگونی را درپی دارد. از جمله مشکلاتی که تغییر کاربری اراضی کشاورزی دارد، این است که روستا دچار تغییرات فرهنگی- اجتماعی، اقتصادی، و زیست محیطی می گردد. پژوهش حاضر از نظر روش شناسی از نوع تبیینی علی و به روش پیمایشی است. این پژوهش با هدف کلی تحلیل عوامل مؤثر بر تغییر کاربری اراضی کشاورزی روستاهای پیراشهری شهرستان جوانرود انجام شده است و به بررسی عوامل موثر بر پیدایش تغییرات کاربری اراضی می پردازد. در این پژوهش از دو روش مطالعات کتابخانه ای و میدانی استفاده شده است. جامعه آماری تحقیق حاضر را مدیران محلی(شوراها و دهیاران) ساکن در 13 نقطه روستایی پیراشهری شهرستان جوانرود تشکیل می دهند که به دلیل داشتن مسئولیت نظارت و کنترل تغییرکاربری اراضی در مناطق روستایی انتخاب شدند. یافته های این پژوهش نشان داد که عوامل اقتصادی، قانونی، فرهنگی- اجتماعی، اداری و سازمانی، و اقلیمی- زیست محیطی بر تغییر کاربری اراضی کشاورزی اثرگذار هستند. همچنین، بررسی نوع تغییر کاربری حاکی از آن بود که بیشترین میزان مربوط به گردشگری و پس از آن مسکونی، تجاری، و صنعتی می باشد. برپایه ی یافته های این پژوهش می توان گفت که لازم است مقررات و ضوابط مربوط به تغییر کاربری اراضی کشاورزی بازنگری و اصلاح گردد و بر اجرای درست آن نظارت لازم صورت گیرد. همچنین جدیت مدیران، مشارکت مردم، و همراهی مسئولان محلی در این زمینه اهمیت زیادی دارد.

سابقه و هدف: داده های بلندمدت آب و هوایی اهمیت ویژه ای در مطالعات آب و هواشناسی دارد. متاسفانه دوره 60 ساله داده برداری هواشناسی در ایران جوابگوی مطالعه پدیده های حدی آب و هوایی نیست. یکی از راه های نسبتا مطمئن برای بازسازی داده های هواشناسی گذشته استفاده از داده های پهنای دوایر سالانه درختان حساس به شرایط آب و هوایی است. در دهه های اخیر در این زمینه بر خلاف ایران مطالعات زیادی در دنیا انجام شده است. با توجه به تاثیرگذاری هم زمان منابع رطوبتی کوتاه مدت و بلندمدت بر رشد درختان در یک سال، هدف از این مطالعه اولا بررسی تاثیر منابع مختلف رطوبتی بر رشد درختان منطقه و سپس بازسازی شرایط رطوبتی در طی دوره موجود حلقه های درختان است.مواد و روش ها: در این پژوهش از گاهشناسی پهنای دوایر سالانه درختان بلوط مازودار واقع در شهرستان جوانرود استان کرمانشاه در ارتفاع 2300 متری از سطح دریا، استفاده شد که مربوط به دوره زمانی 1818-2009 می باشد. داده های هواشناسی مورد نیاز از 7 ایستگاه هواشناسی (3 ایستگاه از سازمان هواشناسی کشور و 4 ایستگاه از وزارت نیرو) تهیه شد. برای بررسی تاثیر همزمان منابع رطوبتی کوتاه مدت و بلند مدت بر رشد درختان بلوط منطقه کرمانشاه با استفاده از شاخص خشکسالی چند متغیره بارش استاندارد (MSPI) (مبتنی بر شاخص بارندگی استاندارد اصلاح شده: SPImod) استفاده شد که اساس شاخص مذکور بر تحلیل مولفه های اصلی (PCA) است.یافته ها: نتایج بررسی همبستگی MSPI با پهنای دوایر سالانه درختان در دوره آماری 2008-1968 نشان داد که وضعیت کلی منابع مختلف رطوبتی در ماه های ژانویه قبل از رشد تا ماه سپتامبر دوره رشد بیشترین تاثیر را بر رشد درختان بلوط منطقه دارد و بیشترین همبستگی مربوط به MSPI ماه ژوئیه است. بنابراین بر مبنای رابطه خطی پهنای دوایر سالانه درختان بلوط با MSPI ماه ژوئیه، این شاخص در دوره آماری 2008-1818 بازسازی شد. بر اساس نتایج این پژوهش خشکسالی های این منطقه به طور متوسط 2 ساله بودند اما خشکسالی های شدید تداوم 3 و 4 ساله داشتند.همچنین شدیدترین خشکسالی های دو قرن گذشته به ترتیب در دوره های 1963-1960، 1830-1827 و 2001-1999 بوقوع پیوسته است. نتایج این تحقیق تطابق خوبی با گزارشات تاریخی قحطی ها و خشکسالی های ایران و همچنین نتایج محققین از کشورهای همسایه شرقی (چین) و بیشتر کشورهای غربی (ترکیه و مدیترانه) مخصوصا در مورد خشکسالی های شدید دارد. البته بهترین تطابق نتایج این تحقیق مربوط به مطالعات انجام شده در مناطق عبور توده های مدیترانه ای به سمت ایران (جنوب دریای مدیترانه و منطقه خاورمیانه) بود.نتیجه گیری: بررسی ارتباط شاخص MSPI با پهنای دوایر سالانه درختان برای اولین بار در این مطالعه به انجام رسید و نتایج بیانگر افزایش ضرایب همبستگی پهنای دوایر سالانه درختان با این شاخص نسبت به داده های بارندگی بود که به نظر می رسد دلیل آن در نظرگیری منابع آبی کوتاه مدت و بلند مدت به طور هم زمان در این شاخص است. نتایج بازسازی ترسالی و خشکسالی ها در این پژوهش تطابق بسیار خوبی با نتایج پژوهشگران در کشورهای مجاور و همچنین گزارش های تاریخی دارد و به نظر می رسد که با دادههای بازسازی شده در این پژوهش با اطمینان زیادی می توان آب و هوای گذشته منطقه خاورمیانه را بررسی نمود.

این پژوهش با هدف بررسی جامعه­ شناختی عوامل مؤثّر بر مشارکت اجتماعی در شهرستان ­های جوانرود و روانسر انجام شده است. در این پژوهش می­خواهیم بدانیم میزان مشارکت اجتماعی شهروندان شهرستان­ های جوانرود و روانسر در چه وضعیتی می­باشد؟ و عوامل مؤثر بر مشارکت اجتماعی را مورد بررسی و آزمون قرار دهیم تا مشخص شود که چه عواملی برکاهش مشارکت اجتماعی تأثر گذاشته ­اند؟ چهارچوب نظری تحقیق از آرا صاحب نظران مکتب نوسازی قدیم مانند لرنر و راجرز و ... گرفته شده است. روش تحقیق، پیمایشی و ابزار تحقیق پرسشنامه بوده است. جامعه آماری پژوهش، کلیه شهروندان بالای 18 سال ساکن در شهرستان­های جوانرود و روانسر بوده است. حجم نمونه 384 نفر بوده که با روش نمونه­ گیری خوشه­ ای چند مرحله­ ای انتخاب شدند. یافته ­های پژوهش حاکی از میزان مشارکت اجتماعی متوسّط در شهرستان­های جوانرود و روانسر است و رابطه معنی­ داری بین متغیّرهای مستقل (تقدیرگرایی، تحصیلات، سن و جنسیّت) با متغیّر وابسته (مشارکت اجتماعی) وجود دارد. بین متغیّر طبقه اجتماعی با مشارکت اجتماعی رابطه­ معناداری وجود ندارد. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون نشان داد که مقدار ضریب همبستگی چندگانه 393/0 می­باشد و متغیّرهای مستقل، 6/14 درصد از تغییرات متغیّر وابسته را تبیین می­کنند و از بین عوامل مؤثّر بر مشارکت اجتماعی، فقط متغیّرهای سن و تقدیرگرایی به ترتیب تأثیر گذار بوده­اند. نتایج نشان داد که تقدیرگرایی محرّک مشارکت اجتماعی می­باشد.

زمینه و هدف: بیماری تالاسمی شایع ترین هموگلوبینوپاتی ارثی جهان است. هدف از این پژوهش بررسی میزان شیوع زوج های تالاسمی مینور در داوطلبین ازدواج مراجعه کننده به مراکزبهداشتی - درمانی شهرستان جوانرود در طی سال های 1392 -1393 می باشد.روش بررسی: این پژوهش توصیفی - مقطعی به منظور بررسی شیوع بتاتالاسمی داوطلبین ازدواج مراجعه کننده به مراکز بهداشتی - درمانی شهرستان جوانرود در طی سال های 1392 -1393 انجام پذیرفت و جامعه مورد پژوهش که شامل 4966 مورد می باشد. داده ها از طریق دفتر تالاسمی و پرونده های موجود و با تماس با این زوج ها جمع آوری گردید.یافته ها: نتایج این مطالعه نشان داد که 11 زوج معادل %0.2 مبتلا به بتاتالاسمی مینور تشخیص داده شدند که 50% آنها مشکوک نهایی و 50% سالم ناقل مینور بودند. همچنین براساس این یافته ها %36.36 از ازواج آزمایشات تکمیلی را انجام داده اند و %54.54 از آن ها این آزمایش را انجام نداده اند و تنها دو مورد (9% ناقلین سالم) از آن ها تحصیلات دانشگاهی داشتند.نتیجه گیری: بر پایه یافته های این تحقیق هیچ کدام از زوجین حاضر به انصراف از ازدواج نشده اند که می تواند نشانگر آگاهی پایین زوجین و یا عدم آموزش کافی در این زمینه باشد و لازم است برنامه های مشاوره و تشخیص پیش از ازدواج تقویت شود. همچنین بر فعالیت آزمایشگاه های تشخیص قبل از ازدواج نظارت مداوم انجام شود.

کشورهای در حال توسعه به شدت در برابر مخاطرات اقلیمی آسیب پذیرند. تغییرات جهانی الگوها و رویدادهای اقلیمی، کیفیت و دسترسی به منابع طبیعی را تغییر می دهد. این وضعیت تاثیر گسترده ای بر نظام های اجتماعی و اقتصادی آنها دارد که تهدیدی برای جوامع امروز و نسل های آینده قلمداد می شود. جوامع روستایی از جمله بخش هایی است که بسیار تحت تاثیر نوسان ها و مخاطرات اقلیمی است، که برای حفاظت از معیشت خود در مقابل تاثیرات نوسان ها و مخاطرات اقلیمی نیازمند اعمال سازگارانه اند که برای مقابله و سازگاری با آنها، به فهم و شناخت علمی نیاز است. در این زمینه این پژوهش با هدف بررسی ظرفیت سازگاری و مولفه های آن به مخاطرات اقلیمی در دو روستای سفیدبرگ و بیوندسفلی با استفاده از رویکرد شاخص ترکیبی با روش توصیفی-تحلیلی مبنی بر داده های پرسشنامه انجام گرفت. متغیرهای واردشده در این تحقیق شامل ویژگی های فردی و شاخص های ظرفیت سازگاری به مخاطرات اقلیمی شامل عوامل اقتصادی، اجتماعی، زیرساخت، دانش فردی و دولت است. میزان تاثیرگذاری هر یک از مولفه ها و تجزیه وتحلیل داده های گردآوری شده با استفاده از روش های آماری پردازش شد. نتایج پژوهش نشان داد که اجتماعات محلی روستای بیوندسفلی با میانگین 33/2 و روستای سفیدبرگ با میانگین 88/2 کمتر از میانگین متوسط ظرفیت سازگاری (3) است و ظرفیت سازگاری اندکی در مواجهه با مخاطرات اقلیمی دارند. ظرفیت سازگاری کم دو روستای مذکور به طور مستقیم با مولفه های اقتصادی، اجتماعی، زیرساخت، دانش فردی و دولت ارتباط دارد. مولفه زیرساخت بیشترین ظرفیت سازگاری را داراست و مولفه های اقتصادی، اجتماعی، دانش فردی و دولت ظرفیت سازگاری کمی دارند. بنابراین برای ارتقا و بهبود وضعیت ظرفیت سازگاری جوامع در مولفه های اقتصادی، اجتماعی، دانش فردی و دولت باید توجه ویژه ای شود. آگاهی قبلی سازمان های مرتبط از عوامل موثر بر ظرفیت سازگاری و اتخاذ سیاست های حمایتی می تواند افزایش ظرفیت سازگاری در برنامه ریزی راهبردهای تغییر مدیریت را امکان پذیر کند.