در باستان شناسی جنوب غرب آسیا، دشت جیرفت به عنوان یک منطقه مهم و کانونی در عصر مفرغ شناخته می شود. دلیل شهرت جیرفت به واسطه کشف اشیاء تدفینی فراوان حاصل از حفریات قاچاق و مهم تر، به دلیل دستاوردهای علمی شش فصل کاوش در محوطه های کنارصندل است. پس از یک دهه وقفه در کاوش های باستان شناسی پیش ازتاریخی در جیرفت، پروژه محوطه ورامین جیرفت آغاز شد و تاکنون به مدت دو فصل انجام شده است. در این مقاله نتایج پژوهش های میدانی انجام شده در محوطه ورامین ارایه می شود. کارهای صورت گرفته در قالب «پروژه پیش ازتاریخی ورامین» طی دو فصل عبارتنداز: 1) گمانه زنی به منظور تعیین عرصه و حریم محوطه، 2) تهیه نقشه توپوگرافی و انجام بررسی هدفمند سطحی محوطه به منظور تعیین وسعت محوطه در ادوار مختلف فرهنگی، فرآیند شکل گیری و نحوه رشد محوطه و تعیین کارکرد بخش های مختلف آن، 3) کاوش لایه نگاری محوطه به منظور تعیین توالی فرهنگی دشت و ارایه گاهنگاری مطلق، 4) کاوش دو گور سردابه ای جهت شناخت ساختار گورها و الگوهای تدفین در عصرمفرغ منطقه. اصلی ترین هدف از کاوش محوطه ورامین (به عنوان بخشی از یک شبکه استقراری گسترده تر) شناخت فرآیندها و پویایی های بومی شهرنشینی اولیه و روند تکاملی تمدن جیرفت بود. پروژه محوطه ورامین جیرفت نشان داد استقرار در این محوطه از اواخر هزاره پنجم پیش ازتاریخ آغاز شده است و طی هزاره های چهارم و سوم پیش ازتاریخ تداوم داشته است؛ همچنین وجود یک کارگاه تولید ظروف سنگی و مهرهای سنگی با وسعتی بالغ بر نیم هکتار مستند شد. از دیگر دستاورد های این پروژه، معرفی یک دوره جدید فرهنگی مربوط به اواخر هزاره چهارم و اوایل هزاره سوم پیش ازتاریخ (3300-2900 پ. م. ) در دشت جیرفت است که تاکنون ناشناخته مانده بود، این دوره فرهنگی جدید «دوره ورامین» نام گذاری شد. در توالی فرهنگی منطقه، دوره ورامین حدفاصل دوره علی آباد و دوره کنارصندل جنوبی جای می گیرد.

جهت بررسی سرمی بیماری بروسلوز علل افزایش شیوع آن در منطقه جیرفت و راهکارهای به حداقل رساندن بیماری، از 1000 راس گاو در منطقه جیرفت خون گیری به عمل آمد. ابتدا با توجه به تراکم جمعیت دامی درچهار بخش مختلف شهرستان، تعداد نمونه های هر بخش تعیین و سپس با در نظر گرفتن پراکندگی و تراکم جمعیت دامی در سطح هر بخش مشخص و سپس نمونه های هر نقطه نیز بطریق تصادفی انتخاب گردید. برای نمونه گیری ابتدا بوسیله سرنگ و با استفاده از پنبه و الکل از سیاهرگ گردنی خون گیری بعمل آمده و سپس بر روی سرم های تهیه شده ابتدا آزمایش رزبنگال و سپس بر روی نمونه های مثبت و مشکوک آزمایش 2ME ورایت انجام گرفت. از بررسی نتایج آزمایش ها، تکمیل پرسشنامه و مصاحبه با 338 دامدار مختلف مشخص شد بخش ساردوئیه به عنوان مرکز عفونت و عامل مهم پخش بیماری در منطقه بوده که خود نیز آلودگی را از شهرستان بافت دریافت داشته است. این بخش با 11.37 درصد آلودگی در ردیف اول و بخش های مرکزی، عنبرآباد و جبالباز به ترتیب با 5.33 درصد، 2.04 درصد و 0.38 درصد آلودگی در ردیف های دوم تا چهارم قرار داشته اند. همچنین بنظر می رسد ییلاق و قشلاق گاوها به منطقه ساردوئیه از عوامل پخش عفونت در مناطق گرمسیری باشد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.

ارزیابی مهندسی خاک برای کارشناسان در فعالیت های عمرانی و بهره برداری از خاک مفید است. مدل الخلافه سامانه ارزیابی ویژگی های مهندسی خاک است که با رگرسیون چندگانه عمل می کند. در این تحقیق از مدل الخلافه برای تخمین شاخص خمیرایی و رطوبت بهینه خاکورزی خاک های منطقه میاندوآب (184 نمونه خاک) استفاده شد. نتایج نشان داد که بین مقدار رس و شاخص خمیرایی و رطوبت بهینه خاکورزی همبستگی بالایی با ضریب تبیین به ترتیب 88/0 و 72/0 وجود داشت. ظرفیت تبادل کاتیونی نیز همبستگی بالایی (84/0 و 70/0) با ویژگی های شاخص خمیرایی و رطوبت بهینه خاکورزی نشان داد. با این حال، ضریب همبستگی مواد آلی با این ویژگی ها پایین بود. همچنین برای شاخص خمیرایی 3/50، 7/5، صفر و 44 درصد از کل اراضی، بر اساس داده های آزمایشگاهی و 46، 13، 6 و 35 درصد بر اساس مدل الخلافه به ترتیب در کلاس های کم، متوسط، زیاد و خیلی زیاد طبقه بندی شدند. تطابق نقشه خمیرایی مدل الخلافه با نقشه داده های آزمایشگاهی نیز 4/80 درصد بود. ضریب تبیین، ریشه میانگین مربعات خطا، ضریب نش-ساتکلیف و میانگین هندسی مربعات خطا به ترتیب 767/0، 3/9، 671/0 و 86/0 برای شاخص خمیرایی و 739/0، 5/14، 543/0 و 73/0 برای رطوبت بهینه خاکورزی محاسبه شد که در سطح احتمال پنج درصد معنی دار بود. درنهایت مدل الخلافه تخمینی قابل اطمینان از ویژگی های مهندسی ارائه داد.

در مطالعه حاضر به منظور بازسازی تغییرات دیرینه محیطی و اقلیمی جیرفت در طول 4000 سال گذشته، به بررسی شواهد متعدد رسوب شناسی و بیوژئوشیمی بر روی یک مغزه رسوبی پرداخته شده است. در حدود 3950 سال پیش از حاضر مقادیر پایین Si/Al ،Ti/Al، C/N و CPI به همراه مقادیر بالای δ13COM و Paq می تواند شواهدی از یک دوره مرطوب در جیرفت باشد. شواهد حاکی از کاهش نسبی رطوبت بین حدود 3900 و 3293 سال پیش از حاضر می باشد. در حدود 3293 تا 2897 سال پیش از حاضر جیرفت خشک و گردوغباری بوده است. نتایج شرایط بسیار خشک همراه با افزایش قابل توجه میزان گردوغبار را در حدود 3200 سال پیش از حاضر نشان می دهد. یک دوره طولانی مرطوب از حدود 2897 تا 2302 سال پیش از حاضر با مقادیر بالای Paq قابل تشخیص است. بالاترین مقادیر Ti/Al در کنار کمترین مقادیر δ13COM نشان دهنده افزایش فعالیت بادی و شرایط خشک بین 2100 و 1650 سال پیش از حاضر است. جیرفت بین 1540 تا 1315 سال پیش از حاضر، شرایط مرطوبی را تجربه کرده است. با کاهش نسبی بارش ها، آب و هوای نیمه مرطوب بین 1315 و 854 سال پیش از حاضر در جیرفت حاکم بوده است.

زمین لغزه عظیم و پیش از تاریخ جیرفت با مساحت حدود 53 کیلومتر مربع، در فاصله 35 کیلومتری شمال باختر شهر جیرفت و مجاور سد جیرفت، در محدوده ای با مختصات 45¢ و 28o تا 53¢ و °28 عرض شمالی و 20¢ و °57 تا 30¢ و °57 طول خاوری قرار دارد. این زمین لغزه که بر اثر حرکت توده ای از سنگ آهک های ریفی بخش بالایی سازند قم با شیب °6، حجم 8 کیلومتر مکعب و ستبرای حدود 300 متر روی مارن های زیرین این سازند رخ داده است، با سنگ های خرد و متلاشی شده، بی هنجاری در مسیر هلیل رود و وجود قطعه سنگ های آذرین گرد شده در توده متلاشی شده قابل تشخیص است. بر اثر رخداد این زمین لغزه، مسیر هلیل رود کاملا مسدود گردید و یک دریاچه موقتی شکل گرفت. سپس این دریاچه در محل دیگری که گودترین رخنه در دیواره آن قرار داشت (محل فعلی سد جیرفت) سرریز کرد و هلیل رود پس از طی حدود 2.5 کیلومتر از محل سرریز دوباره در پایین دست زمین لغزه وارد مسیر قبلی خود شد. بر اثر این تغییر مسیر، مخروط افکنه توسط رود بریده شد و دره باریک و عمیقی در محدوده محل سرریز شدن تا محل اتصال به مسیر قبلی آن تشکیل شد و موجب بریده شدن مخروط افکنه های کوچکی در مسیر گردید. وجود گسل های فعال متعدد و کم شیب بودن توده لغزنده حاکی از این است که این زمین لغزه احتمالا در اثر زمین لرزه رخ داده است و مهم ترین ویژگی های آن شامل شیب بسیار کم (6o)، اندازه (وسعت 53 کیلومتر مربع و مسافت حرکت تا حدود 7 کیلومتر)، چهار بخش بودن، سازوکار حرکت خاص (مشابه با سایر استورستورم ها) و زمان ایجاد آن (احتمالا 60000 تا 100000 هزار سال قبل) است و بسته به نوع دسته بندی زمین لغزه ها می توان آن را زمین لغزه بسیار سریع، سنگ لغزه، استورستورم، بهمن سنگی و بهمن خرده سنگ نامید.

یکی از منبع آلودگی آب سطحی، مدیریت ضعیف پسماندهای کشاورزی است. در این پژوهش کیفیت آب سحطی حوضه آبریز سد جیرفت با استفاده از مدل QSWAT مدلسزی شد. منطقه مورد مطالعه با وسعت 783446/81 هکتار در بالادست سد جیرفت در استان کرمان واقع شده است. مدل بارش-رونآب حوضه آبریز منطقه مطالعاتی برای یک دوره 21 ساله با گام زمانی ماهانه از سال 2000 لغایت 2020 شبیه سازی شد. به عنوان داده های مشاهده ای دبی جریان از ایستگاه هیدرومتری کنارویه و برای داده های هواشناسی ورودی مدل از اطلاعات ایستگاه سینوپتیک بافت استفاده شد. واسنجی و اعتبارسنجی نتایج دبی شبیه سازی شده ، با استفاده از الگوریتم خودکارSUFI-2 در نرم افزار SWAT-CUP به ترتیب برای سال های (2011-2019) و (2008-2010) انجام گرفت. نتایج الگوریتم SUFI-2 برای دوره واسنجی با ضرایب همبستگی و نش-ساتکلیف به ترتیب 0/79 و 0/77 و برای دوره اعتبارسنجی 0/81 و 0/82 بدست آمد. آنالیز حساسیت برای 12 پارامتر واسنجی انجام شد که هدایت هیدرولیکی اشباع خاک به عنوان حساس ترین پارامتر به دست آمد.. کیفیت آب سطحی حوضه آبریز سد جیرفت با اضافه کردن کود شیمایی مصرفی اوره در سطح زیرکشت این منطقه شبیه سازی شد. نتایج کیفیت آب سطحی از نظر مقدار بار نیترات شبیه سازی شده در مدل QSWAT با نتایج آزمایشگاهی مقایسه شد. نتایج مدل کیفیت آب سطحی نسبت به نتایج آزمایشگاهی از تطابق خوبی برخوردار بود. نتایج نشان دادند که استفاده از QSWAT در مدلسازی حوضه آبریز به منظور پیش بینی و مدیریت منابع آبی می تواند روشی موثر و کارآمد باشد.

مقدمه: بیماری سرخک یک عفونت حاد ویروسی دستگاه تنفسی است. ویروس RNA تک رشته ای از جنس موربیلی ویروس از خانواده پارامیکسوویریده است که به راحتی در میان انسان ها از طریق قطرات، توسط سرفه یا عطسه انتقال می یابد. مواد و روش کار: مطالعه حاضر از نوع مورد شاهدی بود. تعداد 75 نفر بیمار مبتلا به بیماری سرخک (گروه آزمون) و 150 نفر سالم (گروه کنترل) وارد مطالعه شدند. گروه آزمون شامل بیمارانی که با انجام آزمایش الایزا با میزان حساسیت 99 درصد به عنوان مورد قطعی سرخک تشخیص و به روش سرشماری وارد مطالعه شدند. گروه کنترل با روش نمونه گیری تصادفی ساده از بین افرادی که معیارهای ورود به مطالعه را داشتند، انتخاب شدند. برای کنترل اثرعوامل مخدوشگر سن و جنسیت، هر فرد مورد با دو نفر از گروه کنترل همسان شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون رگرسیون لجستیک شرطی و نرم افزار SPSS نسخه 23 انجام شد. یافته ها: بعد از تعدیل اثر متغیرهای مخدوش کننده با احتمال 95 % ارتباط معنی دار بین ابتلا به بیماری سرخک و عدم دریافت واکسن سرخک ](27/29-03/7) 35/14= [OR سابقه تماس با مورد قطعی سرخک] (43/3-09/1) 90/1=[OR، غیر بومی بودن ](78/15-88/1) 46/5=[OR، سن مادر هنگام تولد بیشتر از 30 سال ](38/6-23/1) 80/2= [OR مشاهده گردید. نتیجه گیری: بر اساس اطلاعات حاصل از این پژوهش عوامل خطر مستقل و پیش بینی کننده مهم برای ابتلا به بیماری سرخک بدین ترتیب شامل دریافت واکسن سرخک، وضعیت سکونت، داشتن سابقه تماس با مورد قطعی سرخک و سن مادر هنگام تولد فرد مطرح شد.

در حال حاضر یکی از الگوهای مسکن روستایی در شهرستان عنبرآباد، کپرنشینی است. این نوع مسکن حاصل سال ها و شاید قرن ها اندوخته ی فرهنگی است که با بهره برداری از منابع محلی و فناوری کاملاً بومی ساخته و استفاده می شود. از ویژگی های این نوع مسکن، انطباق آن با اقلیم و نوع اقتصاد مسلط منطقه است. امروزه با تغییر و تحولات صورت گرفته در مسکن روستایی و ایجاد امکانات جدید، شناسایی و درک درست از مسکن روستایی منطبق با محیط و نیازهای فرهنگی متنوع ساکنان آن برای برنامه ریزی های توسعه ای، چه کوتاه مدت و چه بلندمدت از اهمیت خاصی برخوردار است. بدین منظور در مطالعه ی حاضر به الگوهای مسکن روستایی شهرستان عنبرآباد، به عنوان نمونه ای بومی از این نوع مسکن، که در بسیاری از روستاهای سرتاسر منطقه ی جنوب شرق ایران همچنان پایدار و رایج است، پرداخته شده است. روش تحقیق از نوع مردم نگاری است که با بهره گیری از فنون، مشاهده، مشارکت و مصاحبه انجام شده است. نتایج نشان می دهد این نوع مسکن به عنوان سکونتگاهی که با شرایط ویژه ی اقلیمی، نظام اقتصادی (کشاورزی و دام پروری) و با امکانات موجود در منطقه سازگار است، توانسته با اندک تغییراتی، استمرار خود را حفظ کند. حذف یا ایجاد تغییرات بنیادی در این نوع سکونتگاه به تغییر ساختار اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی این جامعه نیازمند است. ایجاد هرگونه تغییری در کوتاه مدت، بدون انجام مطالعات تکمیلی توصیه نمی شود و نتیجه آن می تواند به فروپاشی و در نهایت مهاجرت ساکنان به شهرها منجر شود.