جیوه یکی از فلزات سنگین است که در طبیعت به سه شکل عنصر، آلی و غیرآلی یافت می شود. این ماده درترکیب پوسته زمین، خاک، هوا، و حتی در بافت های بدن بعضی از جانوران وگیاهان دریایی وجود دارد. هرساله تقریبا 3400 تن ترکیبات جیوه در محیط رها می شود که 95% در خاک، 3% در آب اقیانوس ها و2 % هم دراتمسفر جای می گیرد. محصولات صنعتی مختلفی مانند مواد دارویی، محصولات بهداشتی (صابون ها، کرم ها و روشن کننده های پوست)، وسایل پزشکی (دماسنج و فشارسنج)، مواد مورد استفاده در دندان پزشکی (آمالگام)، آینه و برخی اسباب بازی های کودکان که حاوی جیوه هستند، تولید می شوند. همه این ترکیبات می توانند آسیب های جدی و مختلفی از راه پوست، دستگاه گوارش و دستگاه تنفس ایجاد نموده باعث مسمومیت و بروز علایم موضعی و عمومی شده و در برخی موارد منجر به مرگ گردند. در صورت بروز علایم بالینی و شک به مسمومیت با جیوه علاوه بر ارزیابی های اولیه، ارزیابی آزمایشگاهی مکمل، کمک شایانی می کند. در درمان مسمومیت نیز با توجه به اختصاصی و غیراختصاصی بودن باید مراحل درمان مثل همه مسمومیت ها رعایت شود تا از آسیب های جدی تر پیشگیری گردد.انتظار می رود پس از مطالعه این مقاله خواننده بتواند:- مکانیسم مسمومیت با ترکیبات مختلف جیوه را توضیح دهد.- انواع مسمومیت با جیوه وآسیب های احتمالی را شناسایی نماید.- علایم مسمومیت ها را تشخیص داده و اقدامات لازم را انجام دهد.- روش درمان مناسب را در هر یک از مسمومیت ها در مراحل مختلف به کار گیرد.

زمینه و هدف: هدف از رادیوتراپی رساندن دوز لازم به تومور و حفاظت ارگانهای سالم اطراف تومور است. بدین منظور و جهت ایجاد توزیع دوز مناسب از تعدیل کننده ها و یا جبران کننده های اشعه استفاده می شود. بنابراین دانستن ضریب تضعیف ماده مورد استفاده برای محاسبات درمان ضروری است.روش بررسی: در این مطالعه، جیوه به عنوان ماده ای مناسب برای شیلدینگ در رادیوتراپی معرفی شده است و همچنین یک روش جدید برای محاسبه ضریب تضعیف خطی مواد بر اساس فیزیک برهمکنش فوتون با ماده و محاسبات انتگرالی پیچیده ارائه شده است که به وسیله آن می توان ضریب تضعیف هر ماده دلخواه را با توجه به ضخامت ماده و انرژی مورد استفاده، محاسبه نمود. در قسمت عملی، دوزیمتری در حضور شیلد و بدون شیلد در میدانها با ابعاد مختلف (15x15, 10x10, 6x6) برای شیلدهای جیوه با ضخامتهای متفاوت در انرژی 6Mv دستگاه شتاب دهنده زیمنس انجام شد.یافته ها: تغییر ضخامت ماده جاذب، کیفیت اشعه را تغییر می دهد. تغییرات ضریب تضعیف با ضخامت ماده جاذب را طبق رابطه ارائه شده در این مقاله می توان به دست آورد و همچنین تغییرات آن را به ازای هر ضخامت می توان بیان نمود، اما تغییر میدان درمانی تاثیر محسوسی بر ضریب تضعیف ندارد.نتیجه گیری: تغییرات ضریب تضعیف با ضخامت ماده جاذب قابل صرف نظر کردن نیست و برای درمان دقیق در رادیوتراپی بایستی لحاظ گردد. به عبارت دیگر استفاده از یک عدد به عنوان ضریب تضعیف برای ضخامتهای مختلف جبران کننده ها یا تعدیل کننده های اشعه در رادیوتراپی صحیح نیست و تغییرات ضریب تضعیف با ضخامت ماده جاذب بایستی در سیستمهای طراحی درمان مد نظر قرار گیرد.