گندم مهمترین گیاه زراعی است و در سرتاسر جهان کشت می شود و سازگاری گسترده ای با مناطق گوناگون اقلیمی دارد. یکی از عوامل مهمی که باعث سازگاری گندم می شود، ژن های بهاره سازی است. در برنامه های به نژادی گندم شناخت از نوع آلل ها در مکان های ژنی کنترل کننده بهاره سازی می تواند نقش مهمی در معرفی ارقام سازگار به مناطق مختلف داشته باشد. در سطح مولکولی سه مکان ژنی برای کنترل بهاره سازی در گندم نان وجود دارد. این مکان های ژنی Vrn-1، Vrn-2و Vrn-3هستند. نیاز بهاره سازی در گندم هگزاپلویید عمدتاً توسط مکان ژنی Vrn-1تعیین می شود که شامل مکان ژنی Vrn-A1، Vrn-B1 و Vrn-D1 است. مکان های ژنی Vrn-A1، Vrn-B1 و Vrn-D1 برای عادت رشد بهاره غالب و اپیستاتیک بر آلل های عادت رشد زمستانه هستند، بنابراین ارقام زمستانه دارای آلل های مغلوب در سه مکان ژنی VRN-1 است. در این مطالعه 34 ژنوتیپ گندم نان خاورمیانه به همراه ژنوتیپ گندم بهاره چینی با استفاده از نشانگرهای آلل اختصاصی برای مطالعه تنوع آللی در مکان ژنی Vrn-1 مورد بررسی قرار گرفتند. مطالعه حاضر نشان داد که در مکان ژنی VRN-A1 پنج ژنوتیب دارای آلل غالب VRN-A1a بود. آلل VRN-A1b در هیچ یک از نمونه ها مشاهده نشد. تنها یکی از نمونه ها آلل VRN-A1c را نشان داد و 32 ژنوتیپ به-همراه گندم بهاره چینی دارای آلل مغلوب vrn-A1 بودند. یک ژنوتیپ با شماره شش در این مکان ژنی بیش از یک آلل را نشان داد که غیرمعمول بود. در مکان ژنی VRN-B1، 14 ژنوتیپ دارای آلل غالب و 20 ژنوتیپ به همراه ژنوتیپ بهاره چینی دارای آلل مغلوب بودند.

بادام با نام علمی Prunus dulcis Miller [D.A. Webb] دارای خودناسازگاری گامتوفیتیک است. برای کشت وسیع و تجاری بادام استفاده از ارقام خودسازگار و کشت حداقل دو رقم سازگار با هم الزامی است. تعیین خودناسازگاری در بادام روش های متعددی دارد که جدیدترین آنها استفاده از آغازگرهای اختصاصی به روش PCR است. در این آزمایش از جفت آغازگر اختصاصی AS1II و AmyC5R برای تعیین آللهای خودناسازگاری در بعضی ارقام ایرانی، ژنوتیپ های برتر در کلکسیون پردیس کشاورزی دانشگاه تهران و چند رقم خارجی به عنوان شاهد، استفاده شد. این جفت آغازگر برای تعیین آلل های خودناسازگاری –S) آلل) S1، S2، S3، S5، S7 ،S9، S10، S11،S12  و S13 مناسب است. نتایج به دست آمده در این آزمایش نشان داد که اندازه باندهای ارقام خارجی با گزارش های ارایه شده به طور کامل مطابقت دارد. بنابراین باندهای شناخته شده مربوط به ارقام خارجی ملاک مقایسه باندهای مربوط به ژنوتیپ ها و ارقام ایرانی مورد بررسی قرار گرفت. با مقایسه اندازه باندها نوع آلل خودناسازگاری مربوط به ژنوتیپ یا رقم مورد مطالعه پیش بینی گردید. اندازه باندهای ارقام ایرانی و ژنوتیپ های برتر مرکز تحقیقات باغبانی پردیس کشاورزی دانشگاه تهران عبارتند از: "یلدا" به اندازه 1100 و 2000 جفت باز متعلق به S1 وS7 ؛ "شاهرودی  5-"، "آذر" و "شکوفه" به اندازه 1200 جفت باز متعلق به Sf یا S3؛ "تلخ -13" با باندی به اندازه 2000 جفت باز متعلق به S7 و باندی به اندازه 1600 جفت باز متعلق بهS12؛ ژنوتیپ دیرگل شماره 5 به اندازه 1200 و 1400 جفت باز که متعلق به S1  و S13؛ ژنوتیپ دیرگل شماره 11 به اندازه 1400 جفت باز متعلق به S13 می باشد.

خودناسازگاری و دگرناسازگاری بین ارقام گیلاس به یک مکان ژنی چند آللی نسبت داده می شود که به صورت گامتوفیتیک کنترل می شود. در این پژوهش نژادگان (ژنوتیپ) خودناسازگاری 24 رقم گیلاس ایرانی و خارجی و یک رقم آلبالوگیلاس به روش واکنش زنجیره ای پلیمراز بررسی شد. بدین منظور از 13 جفت آغازگر ویژه که سبب شناسایی آلل های خودناسازگاری S1, S2, S3, S4, S5, S6, S7, S9, S10, S12, S13, S14, S16 در گیلاس می شوند، استفاده شد. با استفاده از این جفت آغازگرها 35 آلل از مجموع 50 آلل خودناسازگاری موجود در ارقام مورد بررسی شناسایی شد. در 13 رقم هر دو آلل ناسازگاری و در نه رقم فقط یک آلل شناسایی شد. همچنین در سه رقم هیچ آلل ناسازگاری مشخص نشد. از مجموع 13 آلل مورد بررسی تنها سه آلل S4، S3 و S14 در 20 رقم گیلاس ایرانی افزوده شد. فراوان ترین گروه دگرناسازگاری در ارقام گیلاس ایرانی گروه S3S4 بود. همچنین یک گروه دگرناسازگاری جدید با نژادگان  S4S14در ارقام گیلاس صورتی همدان و سیاه قزوین شناسایی شد. اگرچه تمامی آلل های خودناسازگاری با استفاده از افزایش ویژه آلل ها به روش واکنش زنجیره ای پلیمراز مشخص نشدند ولی نتایج این بررسی نشان می دهد که این یک روش سریع و موثر برای تعیین نژادگان های خودناسازگاری در ارقام گیلاس می باشد.

0

کنترل ژنتیکی تیپ آلودگی در زنگ زرد با استفاده از شش رقم گندم در یک طرح دی آلل یک طرفه بررسی شد. ارقام عبارت از Tiritea (شاهد حساس)، Tancred، Kotare،Otane ، Karama و Briscard بودند. شش رقم مورد نظر به همراه 15 هیبرید F1 مربوطه از واکنش به سه پاتوتیپ 7E18A- ، 38E0A+ و +134E 134Aارزیابی شدند. برای هر پاتوتیپ یک طرح بلوکهای تصادفی با 21 تیمار طراحی گردید. داده های حاصل از تیپ آلودگی بر اساس روشهای مورلی جونز، التر و مورتون، گریفینگ و روش گرافیکی هیمن تجزیه شدند. در هر پاتوتیپ مقادیر منفی و مثبت برای درجه غالبیت مشاهده شد که بیانگر اثر متقابل ژنوتیپ میزبان با پاتوژن می باشد. تجزیه های واریانس نشان دادند که در تبیین تیپ آلودگی هم اثرات افزایشی و هم اثرات غالبیت دخالت دارند، ولی در مجموع نقش اثرات افزایشی بیشتر از اثرات غیر افزایشی بود. متوسط وراثت پذیری عمومی و خصوصی به ترتیب 0.89  و0.54  بر آورد شد. در این تجزیه گرافیکی هیمن، درجه غالبیت بسته به نوع پاتوتیپ از غالبیت ناقص تا فوق غالبیت متغیر بود. در همه پاتوتیپ ها رقم Briscard دارای ژن های مغلوب بود، در صورتی که درپاتوتیپ های + 38E0Aو -7E18A رقم  Karama و در پاتوتیپ +134E134Aرقم Kotare از ژن های مغلوب بر خوردار بود. قابلیت ترکیب عمومی منفی (مقاومت زیادتر) و معنی داری نیز برای Kotare در مورد پاتوتیپ 7E18A- ، Briscard برای پاتوتیپ + 38E0AوBriscard ، Karama  و Kotare برای پاتوتیپ 134E134A+ بدست آمد. بطور کلی با در نظر گرفتن وراثت پذیری بالای تیپ آلودگی، ارقام مذکور را می توان در برنامه های اصلاحی برای کاهش تیپ آلودگی به کار برد.

0

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

باردهی درخت گلابی (.Pyrus communis L) تحت تاثیر عوامل متعدد ژنتیکی و محیطی قرار می گیرد. ارقام گلابی دارای خودناسازگاری گامتوفیتی تحت کنترل مکان ژنی S هستند بنابراین کشت ارقام گرده زای مناسب با سازگاری گرده در باغ ضروری است. این تحقیق با هدف شناسایی آلل های خودناسازگاری پنج رقم بومی گلابی ایرانی شامل ارقام درگزی، کنجونی، بیروتی، قوسی و آمرود- 2 با استفاده از روش PCR انجام شد. بدین منظور DNA ژنومی ارقام استخراج و پس از ارزیابی کمی و کیفی، آلل های S آن ها با جفت آغازگرهای اختصاصی از پیش طراحی شده Sall-F و Sall-R1 و آغازگرهای طراحی شده با استفاده از خطی کردن آلل های S گونه های مختلف گلابی، شامل جفت آغازگر FB-F و FB-R1 و جفت آغازگر لانه گزینی شده FB-F و FB-R2 تکثیر شدند. برای تفکیک دقیق آلل ها، الگوی نواری قطعات تکثیری پس از هضم با آنزیم های برشی DraI، EcoRI، MspI و HaeIII، با الگوی مورد انتظار مقایسه شد. از میان ارقام مورد بررسی، جفت آغازگرهای مورد استفاده توانستند آلل های S را در کلیه ارقام تکثیر و مجموعا شش نوع آلل شامل Sj) ،S1 (Se در ارقام قوسی، بیروتی و آمرود- 2، ( S2 (Slدر رقم درگزی، (S4 (Sb در ارقام بیروتی و درگزی، (S5 (Sa در رقم کنجونی، (S13 (St در رقم قوسی و S42 در رقم کنجونی شناسائی شدند. نتایج نشان دهنده حضور آلل نادر S42 متعلق به گونه گلابی یوزوری (.Pyrus ussuriensis Maxim) با منشاء منچوری چین در رقم کنجونی بود که اولین گزارش حاکی از وجود جریان ژنی این گونه در ارقام کشور است.

هدف از این مطالعه، ایجاد هیبرید های جمعیتی با تلاقی دادن پنج رقم یونجه از نواحی جغرافیایی مختلف (قره یونجه، همدانی و محلی اصفهان از ایران، الچی از ترکیه و اردوباد از آذربایجان) و بررسی میزان ترکیب پذیری بین آنها، با استفاده از تجزیه دی آلل بود. یک دی آلل یک طرفه در میان ارقام مورد نظر در سال 1391 اجرا شد. برای به دست آوردن نسل F1 برای هر تلاقی دوتایی، 10 گیاه به طور تصادفی از هر رقم انتخاب گردید. واکنش های هتروتیک، با ارزیابی عملکرد گیاهان حاصل از کاشت بذرهای ارقام و 10 هیبرید حاصل از دی آلل یک طرفه آنها طی دو سال (1393 و 1394) با سه چین در هر سال تعیین شد. تغییرات عملکرد علوفه در میان تلاقی ها عمدتاً به اثرات ترکیب پذیری عمومی (GCA) نسبت داده شد. به هر حال اثرات ترکیب پذیری خصوصی (SCA) نیز معنی دار بود. دامنه هتروزیس نسبت به میانگین والدین (MPH) از 1/7% در هیبرید الچی × همدانی تا 9/9-% در هیبرید قره یونجه × محلی اصفهان و هتروزیس والد برتر (HPH) از 4/3% در هیبرید الچی × همدانی تا 7/16-% در هیبرید قره یونجه × محلی اصفهان بود. رقم الچی می تواند به عنوان عضوی از یک گروه هتروتیک بالقوه برای ارقام سازگار با منطقه (قره یونجه و همدانی) در نظر گرفته شود.