سالمندان فاقد رفتارهای خودمراقبتی دارای مشکلات جسمی و روان شناختی زیادی هستند و آموزش خودمراقبتی می تواند به آنان کمک فراوانی کند. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش خودمراقبتی بر کیفیت زندگی، رفتارهای خودمراقبتی و قند خون در سالمندان فاقد رفتارهای خودمراقبتی انجام شد. این مطالعه از نوع نیمه تجربی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش همه مردان سالمند دیابتی دارای پرونده در مراکز بهداشتی درمانی شهر مشهد در سال 1398 بودند. پس از بررسی ملاک های ورود به مطالعه تعداد 54 نفر با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه مساوی جایگزین شدند. گروه آزمایش 6 جلسه 60 دقیقه ای آموزش خودمراقبتی مهدی و همکاران را دریافت کرد و گروه کنترل آموزشی ندید. داده ها از طریق پرسشنامه کیفیت زندگی سالمندان لیپاد، مقیاس تجدیدنظرشده رفتارهای خودمراقبتی دیابت توبرت و همکاران و تست قند خون جمع آوری و در نرم افزار SPSS نسخه 19 با روش تحلیل کوواریانس تک متغیری تحلیل شدند. نتایج نشان داد که در مرحله پیش آزمون گروه های آزمایش و کنترل از نظر کیفیت زندگی، رفتارهای خودمراقبتی و قند خون تفاوت معنی داری نداشتند (05/0P). به عبارت دیگر، آموزش خودمراقبتی باعث افزایش کیفیت زندگی و رفتارهای خودمراقبتی و کاهش قند خون سالمندان شد (05/0>P). با توجه به نتایج، توصیه می شود که متخصصان سلامت و درمانگران از روش آموزش خودمراقبتی در کنار سایر روش های آموزشی و درمانی برای ارتقای کیفیت زندگی و رفتارهای خودمراقبتی و کاهش قند خون به ویژه در سالمندان فاقد رفتارهای خودمراقبتی استفاده کنند.

خود مراقبتی شامل اعمالی اکتسابی، آگاهانه و هدف دار است که فرد برای سلامت خود، فرزندان و خانواده اش انجام می دهد تا در اثر آن از سلامت جسمی، روانی و اجتماعی خود و اطرافیانش حفاظت کند و نیازهای جسمی، روانی و اجتماعی خود و آنان را برآورده سازد؛ همچنین، از بیماری ها یا حوادث پیشگیری، بیماری های مزمن خود و خانواده را مدیریت؛ و از سلامت خود و خانواده اش بعد از ابتلا به بیماری حاد یا ترخیص از بیمارستان، حفاظت کند.

مقدمه: خودمراقبتی هسته اصلی سلامتی و مراقبت از بیماری های مزمن از جمله دیابت است. برای ارتقاء خودمراقبتی بیماران، استفاده از تئوری ها و الگوهای پرستاری پیشنهاد شده است. این پژوهش با هدف تعیین تاثیر آموزش الگوی خودمراقبتی اورم بر توان خودمراقبتی بیماران مبتلا به دیابت انجام شده است. روش کار: این مطالعه نیمه تجربی بر روی 20 نفر از بیماران دیابتی در بخش غدد بیمارستان امام رضا (ع) تبربز انجام شد. برای جمع آوری داده ها از چک لیست ارزشیابی توان خود مراقبتی بیماران دیابتی استفاده گردید. ابتدا بر اساس چک لیست ارزشیابی توان خود مراقبتی، میزان اطلاعات بیماران در 5 حیطه اصلی (رژیم غذایی، فعالیت فیزیکی، اندازه گیری قند خون، رژیم دارویی، مراقبت از پای دیابتی) بر اساس مقیاس لیکرت بین 0 تا 10 نمره گذاری گردید. سپس بر اساس شرایط بیمار با استفاده از الگوی خودمراقبتی اورم آموزش های لازم انجام گرفت. دوباره بر اساس چک لیست میزان اطلاعات بیماران ارزیابی گردید و نتایج قبل و بعد از مداخله مورد مقایسه قرار گرفت. یافته ها: بر اساس نتایج مطالعه، میانگین نمره توان خودمراقبتی در هر یک از 5 حیطه شامل رژیم غذایی (0.04= p)، فعالیت فیزیکی (0.000= p)، اندازه گیری قند خون (0.003= p)، رژیم دارویی (0.001= p)، مراقبت از پای دیابتی (0.01= p) قبل و بعد از آموزش مبتنی بر الگوی خود مراقبتی اورم تفاوت معنی داری نشان داد. نتیجه نهایی: با توجه به اثرات مثبت آموزش مبتنی بر خود مراقبتی اورم، استفاده از این الگو به عنوان روش مناسب در کنار سایر اقدامات درمانی پیشنهاد می گردد.

زمینه و هدف: بیوتروریسم، استفاده عمدی از عوامل بیولوژیک شدیدا بیماری زا شامل انواعی از میکروارگانیسم ها یا سموم بیولوژیک است که عده کثیری از مردم را به کام مرگ می کشد. با آموزش برنامه های خودمراقبتی در مورد بیوتروریسم و عوامل آن می توان تا حدودی از عوارض و عواقب شدید اقدامات بیوتروریستی کاست. در مطالعه حاضر اهمیت و نقش برنامه های خودمراقبتی در حملات بیوتروریسم ترسیم شده است. روش ها: در این مطالعه مروری، جستجوی مقالات مرتبط با برنامه های خودمراقبتی در حملات بیوتروریسم در منابع کتابخانه ای و بانک های اطلاعاتی Google, SID, Google Scholar, , Science Direct Civilica و پایگاه اینترنتیCDC طی سالهای 2015 تا 2020 انجام شد. در جستجوی مقالات؛ از کلمات کلیدی عوامل میکروبی، بیوتروریسم، جنگ بیولوژیک، خودمراقبتی و خودامدادی، بیولومینسانس، نانوسنسور و آشکارساز و آموزش استفاده گردید. مطالعات بدست آمده در راستای اهداف مطالعه، بررسی و ارزیابی نقادانه شد. یافته ها: در جستجوی انجام شده تعداد 186 مقاله بدست آمد. پس از حذف مقالات فاقد متن کامل، 91 مقاله باقی ماند. در مرحله غربالگری با توجه به ارتباط عنوان و خلاصه مقالات تعداد 34 مورد حذف شد. سپس تعداد 23 مقاله بدلیل غیرمعتبر بودن متدولوژی، عدم همخوانی عنوان و متن از مطالعه حذف و در نهایت تعداد 34 مقاله ارزیابی نقادانه شد. نتیجه گیری: با توجه به نقش موثر آموزش در برنامه های خودمراقبتی برای مقابله با عوامل بیوتروریسم؛ توصیه می شود تا علاوه بر رسانه ملی، این برنامه های آموزشی در سر فصل دروس تمام رشته های دانشگاهی گنجانده شود.

مقدمه: توجه کافی به سلامت در دوران نوجوانی، سرمایه گذاری برای آینده هر کشوری محسوب می شود. ارتقای سلامت نوجوانان در گرو توانمندسازی آن ها در خودمراقبتی می باشد. بدین منظور، مطالعه حاضر به تبیین مفهوم خودمراقبتی از دیدگاه نوجوانان پرداخت تا گامی در جهت ارتقای سلامت آن ها و در نهایت جامعه بردارد.روش: در این تحقیق کیفی با رویکرد تحلیل محتوا، 52 نوجوان پسر 13 تا 18 سال، در 10 مصاحبه عمیق نیمه ساختار یافته فردی و 7 بحث گروهی متمرکز، تجارب و نظرهای خود را در زمینه خودمراقبتی بیان نمودند. نمونه گیری به صورت مبتنی بر هدف، در بین افراد ساکن در مناطق مختلف شهر تهران در سال 1393 انجام شد. درنهایت، داده ها به روش تحلیل محتوای قراردادی تجزیه و تحلیل شد.یافته ها: یافته ها در پنج مضمون اصلی و ده مضمون فرعی شامل تغذیه سالم (رعایت الگوی غذایی سالم و پرهیز از الگوی ناسالم تغذیه)، فعالیت فیزیکی (بسترسازی برای فعالیت های فیزیکی نوجوانان در جامعه، ایجاد شرایط لازم برای فعالیت فیزیکی در مدارس)، رعایت بهداشت (رعایت بهداشت فردی، مدیریت جهت کاهش خطرات زندگی در هوای آلوده)، خواب (رعایت الگوی صحیح خواب و استراحت، پرهیز از عوامل ایجاد کننده اختلالات خواب) و پرهیز از مصرف توتون، تنباکو موادمخدر و الکل (اصلاح عوامل مخاطره آمیز فردی، اصلاح عوامل مخاطره آمیز محیطی) خلاصه شد.نتیجه گیری: جهت ارتقای سلامت نوجوان، تدوین برنامه های سلامت محور مبتنی بر خودمراقبتی از سوی سیاست گذاران ضروری می باشد.

مقاله پژوهشی مقدمه: آموزش به بیمار و افزایش توان خودمراقبتی در بیمار قلبی اهمیت دارند. هدف از این مطالعه، مقایسه ی تأثیر آموزش خودمراقبتی توسط پرستار و همتا بر توان خودمراقبتی بیماران کاندید آنژیوگرافی بود. روش ها: طرح نیمه تجربی با پیش آزمون- پس آزمون در دو گروه بیمار کاندید آنژیوگرافی در بیمارستان تخصصی قلب شهید مدنی خرم آباد در سال 1401 انجام شد. نمونه گیری در دسترس و حجم نمونه 56 نفر بود. مداخله شامل آموزش خودمراقبتی به بیمار طی دو جلسه ی 30 دقیقه ای قبل و بعد از آنژیوگرافی توسط پرستار یا همتا بود. ابزار پژوهش، پرسش نامه ی توان خودمراقبتی کرنی و فلسچر (1979) بود. داده ها با آزمون Independent sample T-test و Paired T-test، Chi-Square، Fisher's exact test در سطح معنی داری کمتر از 0/05 تحلیل شدند. یافته ها: نمونه ها شامل 28 زن (50 درصد) و 28 مرد (50 درصد)، اکثریت ‏متأهل (96/4 درصد)، با تحصیلات زیر دیپلم (75 درصد)، خانه دار و بیکار (48/2 درصد) و با وضعیت ‏درآمد متوسط (42/9 درصد) بودند. میانگین و انحراف معیار توان خودمراقبتی در دو گروه قبل از مداخله 12/56 ± 138/00 و 11/08 ± 133/11 (0/128 = P) و بعد از مداخله 36/26 ± 141/11 و 15/39 ± 139/11 (0/001 = P) بود. دو گروه از نظر اثربخشی آموزش، یکسان بودند (0/216 = P). نتیجه گیری: آموزش توسط پرستار یا همتا، توان خودمراقبتی بیماران کاندید آنژیوگرافی را افزایش می دهد. ‏اثربخشی آموزش خودمراقبتی توسط پرستار یا همتا بر توان خودمراقبتی یکسان است. لذا بنا بر حجم کار ‏و تعداد پرستاران، نسبت پرستار به بیمار و وقت لازم برای مراقبت می توان در کنار آموزش خودمراقبتی ‏پرستار به بیمار، از همتا به عنوان آموزش دهنده استفاده ‏نمود.

مقدمه و هدف: بیماری دیابت به عنوان یکی از بیماری های شایع اختلال متابولیسم، از معضلات بهداشت عمومی در جهان محسوب می شود. مهم ترین عامل زمینه ساز مرگ و میر بیماران دیابتی عدم انجام خودمراقبتی می باشد. مطالعه حاضر با هدف بررسی خودمراقبتی بیماران مبتلا به دیابت نوع دو انجام شد.روش کار: در این مطالعه توصیفی - تحلیلی 108 بیمار مبتلا به دیابت نوع دو مراجعه کننده به کلینیک دیابت پارسیان مشهد در سال 93 که شرایط ورود به مطالعه را داشتند به صورت در دسترس انتخاب شدند. پرسشنامه خودمراقبتی بیماران دیابتی و پرسشنامه توصیف مشخصات واحدهای پژوهش توسط بیماران تکمیل گردید و داده های اصلی با استفاده از نرم افزارآماری 11.5 spss موردتجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته ها: یافته های این تحقیق نشان داد که 47.2 درصد از افراد خودمراقبتی ضعیفی داشتند و بین خود مراقبتی و جنس (p=0.018) و فعالیت بدنی (p=0.019) ارتباط معناداری وجود دارد.نتیجه گیری: با توجه به نتایج این تحقیق، بیماران مبتلا به دیابت خودمراقبتی ضعیفی داشتند و این خودمراقبتی ضعیف هر ساله هزینه های زیادی را بر افراد مبتلا تحمیل می کند. از این جهت یافتن راه کارهای جهت بهبود خودمراقبتی این بیماران الزامی می باشد.

1خلاصه هدف. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر آموزش خودمراقبتی به روش فردی و گروهی بر رفتارهای خودمراقبتی و بستری مجدد در افراد با نارسایی قلبی انجام شد. ­زمینه. آموزش به افراد با نارسایی قلبی در دستیابی به نتایج مطلوب درمانی، مدیریت عوارض بیماری و کاهش بستری مجدد نقش مهمی دارد. روش کار. این مطالعه نیمه ­تجربی با طرح پیش ­آزمون- پس­ آزمون با گروه کنترل و پیگیری بر روی 75 فرد دچار نارسایی قلبی انجام شد. در یک گروه، مداخله آموزشی به صورت فردی و در گروه دیگر، در قالب گروه ­های 3 تا 5 نفره طی دو جلسه انجام شد. در گروه کنترل، آموزش­های معمول بخش ارائه شد. رفتارهای خودمراقبتی با استفاده از مقیاس اروپایی رفتار خودمراقبتی در نارسایی قلبی (EHFScBs) در ابتدا، و 30 و 90 روز بعد از ترخیص ارزیابی شد. دفعات بستری مجدد نیز 30، 60 و 90 روز بعد از ترخیص ارزیابی گردید. تحلیل داده ­ها در نرم افزار SPSS نسخه 21 با استفاده از آزمون­های­ آماری کای­دو و کروسکال والیس انجام شد. یافته­ ها. رفتارهای خودمراقبتی در 30 و 90 روز بعد از مداخله در گروه­های مورد مطالعه اختلاف آماری معناداری را نشان داد (مقدار P به ترتیب، 0/002 و 0/027) و تعداد افراد با سطح خودمراقبتی خوب در گروه­های آموزش فردی و گروهی بیشتر از گروه کنترل بود. از نظر دفعات بستری مجدد، در پایان 30، 60 و 90 روز بعد از ترخیص بین سه گروه اختلاف آماری معناداری مشاهده نشد. نتیجه ­گیری. استفاده از مداخله آموزشی (فردی و گروهی) جهت بهبود رفتارهای خودمراقبتی در افراد با نارسایی قلبی توصیه می­شود. تاثیر این مداخلات آموزشی بر دفعات بستری مجدد در گروه­های مورد مطالعه شناخته نشد؛ لذا، پیشنهاد می­شود جهت بررسی­ بیشتر، مطالعات آتی با نمونه های بیشتر و در بازه زمانی طولانی­ تر انجام شود.

زمینه و هدف: آرتریت روماتوئید (RA) نوعی پلی آرتریت التهابی مزمن است که با دوره های التهاب در مفاصل شروع می شود و ممکن است با خستگی، کاهش وزن، اضطراب و افسردگی همراه باشد. این بیماری می تواند منجر به ناتوانی و مرگ و میر شود. عامل مهم در مدیریت موفق بیماری و کاهش ناتوانی، رفتارهای خود مراقبتی صحیح و مناسب می باشد. عوامل مستعدکننده خودمراقبتی مشتمل بر آگاهی، نگرش و خودکارآمدی، یک طبقه از سه طبقه کلی عواملی است که مرحله چهارم الگوی پرسید یعنی تشخیص اکولوژیک و آموزشی را تشکیل می دهد و مقدم بر تغییر رفتار است. مطالعه حاضر با هدف تعیین وضعیت عوامل مستعدکننده خودمراقبتی در بیماران مبتلا بهRA  و چگونگی ارتباط آن با رفتارهای خودمراقبتی بیماران، در شهر یزد انجام گرفته است.روش بررسی: این مطالعه تحلیلی - مقطعی در مورد 181 نفر از بیماران مبتلا به RA مراجعه کننده به یک مطب پزشک متخصص روماتولوژی در شهر یزد که با استفاده از روش نمونه گیری آسان طی سه ماهه اول سال 1387 انتخاب شدند، انجام گرفت. ابزار جمع آوری اطلاعات پرسشنامه ای بود که عوامل مستعدکننده رفتارهای خودمراقبتی در بیماری آرتریت روماتوئید مشتمل بر آگاهی، نگرش و خودکارآمدی را همراه با رفتارهای خودمراقبتی ارزیابی می نمود. داده ها با استفاده از آزمون های ضریب همبستگی اسپیرمن، من ویتنی، کروسکال والیس و همچنین تحلیل رگرسیون در نرم افزار SPSS v.11.5 تجزیه و تحلیل شد.یافته ها: آزمودنی ها به طور متوسط 62.3% نمره قابل اکتساب عوامل مستعدکننده را به دست آوردند که این میزان برای آگاهی 71.7%، نگرش 66.9% و خودکارآمدی 47.5% بود. همبستگی مثبت و معناداری بین رفتارهای خود مراقبتی و متغیرهای نگرش و خودکارآمدی، مشاهده شد ولی بین رفتارهای خودمراقبتی و آگاهی همبستگی معنادار دیده نشد. عوامل مستعدکننده در مجموع نیز همبستگی مثبت و معناداری با رفتارهای خودمراقبتی نشان داد (p<0.01). عوامل مستعدکننده، 39.3% از تغییرات رفتارهای خودمراقبتی را پیش بینی نمود و از میان این عوامل، خودکارآمدی قوی ترین پیش بینی کننده  (b=0.41)بود.نتیجه گیری: با توجه به توان بالای عوامل مستعدکننده و به خصوص خودکارآمدی در پیش بینی انجام رفتارهای خودمراقبتی و نیز پایین بودن سطح خودکارآمدی در این بیماران، در برنامه ریزی های آموزشی جهت ارتقای رفتارهای خودمراقبتی آن ها باید توجه بیشتری به تقویت عوامل مستعدکننده به خصوص خودکارآمدی بشود.