عقلانیت ارتباطی به­­مثابۀ تخیل و سرمایۀ عاطفی در پایداری خانواده­ها نقش سازنده و حیاتی دارد. هدف مقاله بررسی عقلانیت ارتباطی در بین زوجین استان گیلان است. به لحاظ روش تحقیق، از رویکرد کیفی، نمونه­گیری نظری، روش داده­بنیاد و مصاحبه نیمه-ساخت­یافته استفاده شده است. تعداد مصاحبه­شوندگان 45 نفر بوده که با حداکثر تنوع تا حصول اشباع نظری مورد بررسی قرار گرفتند. یافته­ها نشان می­دهد مصاحبه­شوندگان به دو نوع خانواده گفتگویی و تک­صدایی در بین زوجین استان گیلان تقسیم می­شوند. بنابراین در زوجینِ متعارض روابط تک­صدایی یا به­تعبیر مارتین بوبر «من- آن» حاکم است، اما در زوجینِ گفتگویی دارای رابطۀ «من-تو» هستند. از مهم­ترین شرایط علّیِ عقلانیت ارتباطی در بین مصاحبه­شوندگان می­توان به تفکر پدرسالاری، عدم انعطاف­پذیری، عدم درک همدلانه، خودبزرگ­بینی، عدم بلوغ عاطفی و  روابط فرازناشویی اشاره کرد. شرایط مداخله­گر یا فرایندهای اجتماعی در معنای هابرماسی، تضعیف زیست­جهان مدرن است؛ که موجب سردی روابط زناشویی، فرسایش سرمایه اجتماعی، فروپاشی خانوادگی و غلبه روابط استراتژیک گردیده است. همچنین برمبنای تجربۀ زیسته مصاحبه­شوندگان، طبقات پایین جامعه که از سرمایه اجتماعی- اقتصادی کمتری برخوردارند دارای عقلانیت ارتباطی ضعیف­تری هستند. براساس یافته­ها هستۀ مرکزی مسأله عقلانیت ارتباطی در بین زوجین، وجود «عقلانیت ابزاری» و ضعف رابطۀ «من- تو» است.

زمینه و هدف: هدف پژوهش حاضر مقایسه سلامت روان زوجین صاحب فرزند با زوجین فاقد فرزند بود.مواد و روش کار: در این مطالعه توصیفی نمونه مورد بررسی متشکل از چهار گروه از زوجین (1- ناباروری که به دنبال درمان صاحب فرزند شده اند، 2- ناباروری که به دنبال عدم درمان اقدام به فرزند خواندگی نمودند، 3- عادی که مشکل ناباروری نداشته و دارای فرزند هستند و 4- نابارور فاقد فرزند) بود که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و پرسشنامه سلامت روان (28 - GHQ) را تکمیل نمودند.یافته ها: زوجین نابارور فاقد فرزند در مقایسه با دیگر گروه ها، سلامت روان پایین تری داشته و از نظر روانی آسیب پذیری بیشتری داشتند.نتیجه گیری: فقدان فرزند از جمله عوامل تاثیرگذار در آسیب پذیری روانی زوجین نابارور می باشد.

یکی از احکام طلاق از نوع رجعی، رجوع در زمان عده است و مطلق می تواند با رجوع، به زندگی با همسرش ادامه دهد. رجوع دارای ضوابطی است که باید طبق شرع انجام گیرد. ممکن است بین زوجین در این زمینه اختلاف شود. به دلیل گسترش طلاق در جامعه امروزی، رجوع و مسائل مربوط به آن اهمیت دارد؛ از سوی دیگر، قانون مدنی که مبتنی بر فقه امامیه است، مقررات و جزئیات مربوط به رجوع را مورد توجه کامل قرار نداده است. پژوهش حاضر به بررسی نظریه های موجود در مذاهب پنجگانه در خصوص اختلاف زوجین در دعاوی مربوط به رجوع با تکیه بر فقه امامیه و راه حل های آن با مبانی فقهی و اصولی پرداخته است. گفتنی است حل دعاوی از طریق استناد به مبانی فقهی، موجب تسریع در رسیدگی به پرونده ها و ایجاد وحدت رویه میان قضات می گردد. همچنین بررسی تطبیقی میان مذاهب، موجب یافتن نزدیکترین حکم به واقع است. البته مقصود در این پژوهش، ارائه راه حل مقبول از نظر موازین فقهی است. نتیجه حاصل تحقیق عبارت است: در اختلاف بین زوجین غالبا قول زوجه پذیرفته می شود و در برخی موارد، نیازمند سوگند اوست. طلاق یکی از مهم ترین اسباب انحلال نکاح است.

پیش زمینه و هدف: ناباروری می تواند تعدادی از چالش های شخصی و رابطه ای را برای زوجین نابارور به همراه داشته باشد و زندگی زناشویی آنان را تحت تأثر قرار دهد. توجه به نیازهای روانی زوجین نابارور یک نکته ضروری در درمان ناباروری است. هدف از این مطالعه تعیین ارتباط بین تعارضات زناشویی، ارتباط خود ادراک شده و صمیمیت جنسی زوجین نابارور در شهرستان ارومیه بود. مواد و روش کار: در این مطالعه توصیفی که از نوع مقطعی – همبستگی بود، 102 نفر از زوجین نابارور مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی کوثر ارومیه به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها شامل پرسشنامه مشخصات جمعیت شناسی، پرسشنامه تعارضات زناشویی، پرسشنامه صمیمیت جنسی، و پرسشنامه ارتباط خود ادراک شده زوجین بود که به شیوه خود گزارشی توسط زوجین تکمیل گردید. سپس داده ها به کمک نرم افزار SPSS نسخه 16 و آمار توصیفی و استنباطی تجزیه وتحلیل گردیدند. یافته ها: میانگین و انحراف معیار نمره تعارضات زناشویی، ارتباط خود ادراک شده زوجین و نمره صمیمیت جنسی به ترتیب 22/11± 55/56، 62/8 ± 01/70 و 55/9 ± 16/104 بود. نتایج نشان داد که بین ارتباط خود ادراک شده زوجین و صمیمت جنسی (r=0/5498 و 01/0 P<)، بین تعارضات زناشویی و ارتباط خود ادراک شده جنسی (r=-0/61 و P<0/01)، و همچنین بین تعارضات زناشویی و صمیمیت جنسی (r=-0/51 و P<0/01) همبستگی معنی دار وجود دارد. همچنین در بررسی ارتباط بین طول مدت ناباروری و سه متغیر تعارضات زناشویی، ارتباط خود ادراک شده زوجین، و صمیمیت جنسی زوجین، ارتباط آماری معنی داری مشاهده شد (P<0/05). بحث و نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان می دهد که ارتباط منفی معنی داری بین تعارضات زناشویی و ارتباط خود ادراک شده زوجین، و همچنین ارتباط منفی معنی داری بین تعارضات زناشویی و صمیمیت جنسی وجود دارد. لذا از نتایج کسب شده می توان در زمینه کاهش تعارضات زناشویی در سبب شناسی و طراحی مداخلات درمانی و بهبود رابطه زوجین مبتلا به مشکلات ناباروری استفاده کرد. با توجه به اینکه، زوجین نابارور بیشتر به مشاوره و حمایت روان شناختی نیاز دارند، باید سعی در برقراری رابطه درمانی سازنده، ارائه آگاهی و روشنی بخشی در جهت شناخت دقیق مشکل، ونیز ارائه راهکارهای مناسب جهت فائق آمدن بر آن و همچنین جهت حمایت آشکار روانی صورت گیرد.

سابقه و هدف خانواده مرکز نوع دوستی و بهترین محیط برای وحدت بین مرد و زن است و رضایت زناشویی نقش مهمی در سلامت روان شناختی ایفا می کند. بنابراین، هدف از این پژوهش مقایسه بهزیستی معنوی و احساس انسجام روانی در بین زوجین رضایتمند و زوجین دارای تعارض بود. روش کار روش مطالعه حاضر علی-مقایسه ای است. جامعه آماری شامل زوجین دارای تعارض مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر اصفهان بود که از میان آنان 300 زوج رضایتمند و دارای تعارض در سال 1399 به روش نمونه گیری دردسترس با توجه به ملاک های ورود انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسش نامه های بهزیستی معنوی پالوتزین و الیسون و حس انسجام آنتونووسکی بود. داده ها با روش تحلیل واریانس چند متغیره چند راهه تحلیل شد. در این پژوهش همه موارد اخلاقی رعایت شده است و مولفان مقاله هیچ گونه تضاد منافعی گزارش نکرده اند. یافته ها: یافته ها نشان می دهد که تفاوت بین میانگین نمرات انسجام روانی در ابعاد قابل درک بودن، قابل مدیریت و معناداربودن در دو گروه زوجین دارای تعارض زناشویی و زوجین رضایتمند معنی دار بود (05/0>P)؛ اما تفاوت دو گروه در بهزیستی معنوی معنی دار نبود (05/0). نتیجه گیری: یافته های این پژوهش بیانگر آن است که با افزایش و ارتقای انسجام روانی، افراد می توانند راهکارهای رضایت زناشویی را در وجود خود تقویت کنند و از این طریق رضایت از زندگی خود را بالا ببرند. بنابراین، با کمک انسجام روانی می توان از تعارضات و نارضایتی های زناشویی و اثرات منفی آن بر زندگی زوجین جلوگیری کرد و از رضایت بیشتری در زندگی زناشویی برخوردار شد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

خانواده مهم ترین نهاد اجتماعی است که نقش بسیار زیادی در رشد و تعالی فرد و جامعه دارد و با آن که در اسلام سعی بسیاری برحفظ خانواده شده است اما در صورتی که ادامه زندگی زوجین باعث ضرر رسیدن به زن یا مرد و یا حتی کودکان شود، طلاق جایز شمرده شده است. همان گونه که اسلام برای خانواده از آغاز تشکیل خانواده برای هر یک از اعضای آن احکام و قوانین دقیق و سنجیده ای را تدوین کرده از احکام مربوط به پایان زندگی مشترک زوجین نیز غافل نبوده است زوجین بعد از طلاق دارای دو نوع حق و تکلیف نسبت به هم هستند که شامل؛ حقوق مالی و حقوق غیر مالی، حقوق مالی پس از طلاق شامل نفقه و ارث می شود که در نفقه زن در ایام طلاق رجعی مستحق نفقه است و اگر طلاق بائن وعده فسخ رخ دهد و یا شوهر فوت نماید اگر زن حامله باشد، واجب النفقه است و در ارث در طلاق رجعی از شوهر ارث می برد و حقوق غیر مالی که شامل، حضانت و رجوع می شود اما این حقوق در برخی از موارد به دلایلی از زوجین ساقط می شود و زوجین قادر به اعمال آن نیستند.