به منظور شناخت ساختارهای ریزبینی نفرون های کلیه اسبچه خزر، تعداد 5 راس اسبچه خزر بالغ و سالم تهیه و پس از باز کردن محوطه شکمی، کلیه ها خارج گردیدند. نمونه ها پس از ثبوت در محلول فرمالین10 درصد و تهیه مقاطع بافتی به روش هماتوکسیلین و ائوزین رنگ آمیزی و توسط میکروسکوپ نوری مورد مطالعه قرار گرفتند. کلیه ها توسط کپسولی از بافت همبند متراکم پوشیده شده است. هر کلیه از دو بخش مشخص قشری و مرکزی تشکیل شده است که در بخش قشری، جسمکهای کلیوی همراه با بخشهایی از لوله های ادراری و در قسمت مرکزی، قوس های هنله و لوله های جمع کننده دیده می شوند که در انتها به لوله های پاپیلاری یا بلینی ادامه می یابند. کلیه ها در اسبچه خزر شباهت زیادی با کلیه های سایر تک سمی ها دارد. اگر چه از لحاظ شکل ظاهری با سایر حیوانات تفاوتهایی وجود داشته و وجود اتصالات کپسولی می تواند یک ویژگی محسوب گردد.

به منظور مطالعه و بررسی نحوه پیدایش و تکامل نفرون ها در لارو و بچه ماهی قره برون تعداد شصت نمونه لارو و بچه ماهی از یک روزگی تا چهل روزگی به صورت تصادفی جمع آوری و بلافاصله در محلول بوئن تثبیت شدند. پس از انجام مراحل معمول بافت شناسی و تهیه برش هایی به ضخامت 6-5 میکرون، نمونه ها به روش هماتوکسیلین و ائوزین رنگ آمیزی و مورد مطالعه میکروسکوپ نوری قرار گرفتند. نتایج نشان داد که در روز اول خروج لاروها از تخم، محوطه بطنی لاروها مملو از مواد زرده ای است که در روزهای بعد از بین رفته و پیدایش و تکامل اندام ها توسعه می یابد. جسمک های کلیوی نیز در هفته اول مشاهده گردیدند.جسمک های کلیوی و همچنین لوله های ادراری از روز چهارم پس از تفریخ بوضوح قابل مشاهده بودند. کلیه ها در روزهای بعد، به تدریج از اقدام به سمت خلف پیشروی نموده و بر تعداد لوله ها و جسمک های کلیوی افزوده گردید. در روزهای بیستم تا بیست و پنجم علاوه بر رشد و ازدیاد جسمک های کلیوی، لوله های ادراری تقریبا به صورت تمایز یافته مشاهده شدند و در روزهای سی و پنج تا چهلم رشد کاملتری از مجاری ادراری و جسمک های کلیوی مشاهده شد. در این زمان بسیاری از لوله های ادراری نیز تمایز رنگ سیتوپلاسمی خاص خود را نشان داده و به علاوه ظهور بافت های خون ساز کلیوی و بافت های لنفاوی نیز کاملا مشهود بود.

کلیه موش یک مدل مناسب برای تحقیق مربوط به ساختار و فیزیولوژی کلیه پستانداران از جمله انسان است. در بین حیوانات آزمایشگاهی، موش Nude به عنوان مدل در مطالعات مربوط به سرطان استفاده می گردد. یه دلیل اهمیت رابطه بین پمپ سدیم و پتاسیم و سرطان، ساختار نفرون و مکان یابی آنزیم Na+, K+-ATPase در بخش های مختلف کلیه موش Nude مورد بررسی قرار گرفت. شش سر موش Nude از انستیتو پاستور (شعبه آمل) تهیه و کلیه آنها جداسازی شد، سپس بر اساس روش های متداول برای بافت شناسی آماده سازی گردید. تعدادی از مقاطع بافتی با استفاده از روش هماتوکسیلین-ائوزین رنگ آمیزی شد و مکان یابی Na+, K+-ATPase با استفاده از روش ایمونوهیستوشیمی (رنگ آمیزی ایمونوآنزیمی غیرمستقیم: (Indirect Immunoenzyme Staining انجام گرفت. مشاهدات بافت شناسی نشان داد که کلیه موش Nude از دو بخش کورتکس و مدولا تشکیل شده است. بخش کورتکس آن آنالوگ کورتکس کلیه انسان و بخش مدولای آن نیز آنالوگ مدولای کلیه انسان است. تصاویر ایمونوهیستوشیمی بیشترین میزان فلوئورسنت یا به عبارتی حضور Na+, K+-ATPase، را به ترتیب در لوله نزدیک، قطعه ضخیم صعودی قوس هنله، لوله دور و مجاری جمع کننده نشان داد. نتایج این مطالعه بیانگر آن است که تفاوت در میزان حضور آنزیم K+-ATPase Na+, در بخش های مختلف کلیه می تواند معرف عملکرد متفاوت این بخش ها در جذب یونها باشد. همچنین روش ایمونوهیستوشیمی برای تغییرات حضور آنزیم Na+, K+-ATPase در اثر استفاده از داروها و اثرات جانبی آن روی عملکرد کلیه مناسب به نظر می آید.

امروزه با افزایش استفاده از نانوذرات نقره در محصولات مختلف از جمله محصولات مصرفی و پزشکی نگرانی های جدی در مورد خطرات بالقوه نانو ذرات نقره ابراز شده است، هدف از این مطالعه بررسی اثر حفاظتی روغن سیاه دانه (NSO) به عنوان یک آنتی اکسیدان قوی بر تغییرات هیستولوژیکی بافت کلیه و پارامترهای بیوشیمیایی خون در موش های نر تیمار شده با دوز بالای نانو ذرات نقره (AgNPs) بود.24 سر موش نر بالغ نژاد NMRI با میانگین وزنی 25 تا 30 گرم به طور تصادفی به 4 گروه 6 تایی شامل گروه کنترل، (500 mg/kg/day) AgNPs، (5 ml/kg/day) NSO و NSO+AgNPs تقسیم و به صورت دهانی برای 35 روز تیمار شدند. پس از اتمام دوره تیمار، موش ها تشریح، کلیه چپ آنها خارج، فیکس، قالب گیری، برش گیری و پاساژ بافتی انجام شد و با استفاده از روش هایدن هان – آز ان رنگ آمیزی گردید. پارامترهای بافت کلیه با روش استریولوژی مورد ارزیابی قرار گرفت. نمونه ی سرم خون نیز آنالیز شد. داده ها با روش آنالیز واریانس یک طرفه و آزمون Tukey بررسی و تفاوت میانگین ها در حد (P<0.05) معنی دار در نظر گرفته شد.در این پژوهش افزایش معنی داری در میانگین حجم کل جسمک کلیوی، گلومرول، تافت، غشای کپسول بومن و کاهش معنی داری در میانگین حجم کل فضای کپسول بومن در گروه AgNPs نسبت به گروه کنترل مشاهده شد. میزان مالون دیآلدئید و اوره سرم نیز در گروه AgNPs در مقایسه با کنترل افزایش معنی داری داشت (P<0.05) پارامترهای ذکر شده در گروه AgNPs + NSO در سطح گروه کنترل نرمال شد.نتایج ما نشان داد که نانوذرات نقره می تواند اثرات نامطلوبی بر ساختار گلومرول داشته باشد و روغن سیاه دانه می تواند این اثرات را جبران کند.

بررسی تمایز گلومرولهای کلیه و شناسایی این مراحل تکاملی می تواند بسیاری از مسایل مربوط به بیماریهای کلیوی را حل نماید. در این مطالعه جهت بررسی تمایز گلومرولهای کلیه در حیوان آزمایشگاهی موش رت از نژاد SD، 25 نوزاد 1، 3، 6، 9 و 12 روزه مورد بررسی کیفی بافت شناسی قرار گرفتند. تمام حیوانها با کلروفرم بیهوش گردیدند، کلیه چپ حیوان برداشته شده و در فرمالین سالین 10 درصد ثابت شدند و به روش معمول بافت شناسی آماده سازی شدند و مقاطع بافتی با ضخامت 5 میکرون از آنها تهیه گردید. این مقاطع با روشهای هماتوکسیلین – ائوزین، پریودیک اسیدرآژین شیف و نیترات نقره کلوییدی رنگ آمیزی شده و با میکروسکوپ نوری مورد مطالعه قرار گرفتند. مطالعات حاصل نشان داد که گلومرولهای کلیوی 4 مرحله تکاملی وزیکول کلیوی، جسم S شکل، حلقه مویرگی در حال تکامل و بلوغ را پشت سر می گذارند تا به گلومرولهای تکامل یافته تبدیل شوند. طی مراحل تکاملی بر تعداد مویرگهای گلومرولی و قطر گلومرولها یافته افزوده می شود و فضای مشخصی بین سلولهای اپی تلیوم احشایی و جداری ایجاد می گردد. لایه پایه گلومرولی در مرحله سوم مشاهده گردید. گلومرولهای ناحیه ژوکستامدولاری (مجاور مدولا) سریعتر از گلومرولهای ناحیه قشری و بینابینی تکامل می یابند. به هر حال در روز دوازدهم بعد از تولد تمامی گلومرولها از نوع بالغ می باشند.

به منظور تعیین الگوی مورفوسیتولوژی شامل: ساختار، اندازه و نحوه پراکنش سلول های نفرونی در کلیه تاسماهی ایرانی یک ساله و دو ساله، نمونه برداری از بخش فوقانی، میانی و خلفی کلیه آن انجام گردید و پس از طی مراحل بافت شناسی، با استفاده از میکروسکوپ نوری مجهز به نرم افزار Biocom Visolab، مساحت، قطر بزرگ و قطر کوچک سلول های مختلف نفرونی بر اساس میکرومتر اندازه گیری شد. با استفاده از آنالیز آماری داده ها وجود یا عدم وجود تفاوت معنی دار در سلول های مختلف نفرونی در دو گروه سنی مورد مطالعه قرار گرفت. بر اساس مشاهدات میکروسکوپی، واحدهای نفرونی کلیه تاسماهی ایرانی از کپسول بومن، شبکه گلومرولی، مجاری خمیده نزدیک، مجاری خمیده دور و مجاری جمع کننده ادرار تشکیل می گردد. بر اساس نتایج حاصل میانگین (±SE) مساحت در سلول های پروکسیمال در ماهیان یک ساله و دو ساله بترتیب: 4004.28±2486.63 و 4614.64±1261.69 میکرومترمربع، در سلول های دیستال 2529.75±1015.51 و 4747.33±1676.03 میکرومترمربع، در سلول های جمع کننده ادرار 2220.98±1668.87 و 3253.48±1747.25 میکرومترمربع، در گلومرول ها 4692.37±1739.79 و 9355.37±2073.92 میکرومترمربع و در کپسول بومن 6768.23±1640.54 و 12921.07±1775.76 میکرومترمربع می باشد. همچنین میانگین (±SE) قطر بزرگ سلول های پروکسیمال در ماهیان یک ساله و دو ساله بترتیب: 84.75±24.99؛ 53.52±14.03 میکرومتر و میانگین قطر کوچک 82.76±7.46؛ 66.00±7.37 میکرومتر، میانگین (±SE) قطر بزرگ در سلول های دیستال ماهیان یک ساله و دو ساله 72.98±16.28؛ 51.10±15.00 و میانگین (±SE) قطر کوچک 77.95±9.43؛ 64.57±8.34 میکرومتر، میانگین قطر بزرگ سلول های جمع کننده ادرار در ماهیان یک ساله و دو ساله 60.52±13.69؛ 49.02±12.60 و میانگین قطر کوچک 66.40±12.21؛ 57.40±14.20 میکرومتر، میانگین (±SE) قطر بزرگ سلول های گلومرول در ماهیان یک ساله و دو ساله 94.70±16.97؛ 72.78±12.75 و میانگین (±SE) قطر کوچک 129.04±23.59؛ 96.60±18.88 میکرومتر و میانگین (±SE) قطر بزرگ کپسول بومن در ماهیان یک ساله و دو ساله 120.99±14.86؛ 80.77±9.78 میکرومتر و میانگین (±SE) قطر کوچک 144.76±21.12؛ 107.56±21.53 میکرومتر می باشد. نتایج حاصل از آنالیز آماری نشان داد که هیچگونه تفاوت معنی داری در مساحت، قطر کوچک و قطر بزرگ سلول های مختلف نفرونی در دو گروه سنی وجود نداشت (P>0.05). نتایج نشان داد که تعیین الگوی ساختاری کلیه بشکل Y بوده و میزان پراکنش سلول های مختلف در همه بخش های کلیه یکسان نمی باشد.

سابقه و هدف: یکی از کاربردهای نانوذره تری اکسید مولیبدن استفاده از آن به عنوان میکروب کش است. کلیه یکی از اندام های مهم بدن در کنترل و ثابت نگاه داشتن مواد موجود در خون است. به دلیل مصرف گسترده تری اکسید مولیبدن و نیز اهمیت کلیه، بخصوص لوله های نفرون در سیستم تصفیه خون، بر آن شدیم که اثر این نانو ذرات بر لوله های کلیه را مورد مطالعه و بررسی قرار دهیم. روش بررسی: سی سر موش صحرایی نژاد ویستار به دو گروه کنترل و شم (دریافت کننده سرم فیزیولوژی) و سه گروه تجربی (به ترتیب دریافت کننده سطوح 50، 100 و 200 میلی گرم بر کیلوگرم از نانوذره تری اکسید مولیبدن) تقسیم شدند. تزریقات به صورت داخل صفاقی و به مدت 35 روز انجام گرفت. در پایان، پس از خونگیری حیوانات آسان کشی شده و نمونه کلیه سمت راست اخذ و پس از تثبیت و آماده سازی بافتی، با روش استریولوژی جهت تعیین تغییرات حجم، طول، مساحت سطح لوله ها و ارتفاع اپیتلیوم بررسی شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که این نانوذره موجب افزایش معنی دار حجم اپیتلیوم و طول و حجم لوله پیچیده دور نسبت به گروه کنترل و شم گردید. همچنین ارتفاع اپیتلیوم لوله و مساحت سطح لوله و طول کلیه در گروه دریافت کننده این نانو ذرات با سطح بالا افزایش معنی داری را نشان داد. این نانوذره سبب تغییر اکثر فراسنجه های استریولوژیک مورد بررسی در لوله های کلیوی و سطح سرمی کراتینین شد. نتیجه گیری: به دلیل مصرف گسترده نانو ذرات تری اکسید مولیبدن در صنعت به عنوان میکروب کش، همچنین اثرات سوء آن بر لوله های کلیوی از مصرف بی رویه میکروب کش های حاوی تری اکسید مولیبدن در صورت امکان خودداری شود.

به منظور تعیین ساختار بافت شناسی و هیستوشیمی دستگاه ادراری این مطالعه بر روی 20 کبک نر و ماده بالغ سالم (10 ماده و 10 نر) در سن 20 هفتگی صورت گرفت. پرندگان با کلروفرم بیهوش و آسان کشی شدند. پس از تشریح، موقعیت کلیه و میزنای ها با ساختارهای مجاور، مشخص گردید. پس از تقسیم کلیه و میزنای هر سمت به سه قسمت قدامی، میانی و خلفی، نمونه های بافتی اخذ و در فرمالین بافر 15 درصد تثبیت شدند. برش های بافتی با هماتوکسیلین-ائوزین جهت بافت شناسی و رنگ آمیزیهای اختصاصی ماسون تریکروم، ورهوف، پاس، آلسین بلو و گوموری جهت بررسی هیستوشیمی رنگ آمیزی شدند. در کلیه پرندگان، 2 نوع نفرون وجود دارد. کپسول کلیه از هر 3 رشته بافت همبند تشکیل شده بود. لوله های پیچیده فوقانی، لوله ها و مجاری جمع کننده در آلسین بلو و پاس واکنش مثبت نشان دادند. شاخه های اولیه میزنای از طبقات مخاطی، زیرمخاطی، ماهیچه ای و سروزی، درحالیکه شاخه های ثانویه صرفا از بافت پوششی و رشته های بافت همبند تشکیل شده بود. در پارین هیچیک از میزنای ها، بافت لنفاوی مشاهده نگردید. تفاوت مهمی در ساختار بافتی کلیه و میزنای بین جنس های نر و ماده مشاهده نگردید. همچنین تفاوتی بافتی قابل توجهی بین قسمت های مختلف کلیه های راست و چپ دیده نشد. میکروکرک ها و چین های مخاطی در قسمت قدامی میزنای بیشتر از سایر قسمت ها بود. ضخامت طبقه ماهیچه ای میزنای از قسمت قدامی به سمت قسمت خلفی افزایش یافته بود. از یافته های غیرمعمول میزنای در کبک های بومی، حضور چین های مخاطی طولی هم اندازه و ماهیچه مخاطی می باشد.

در این تحقیق ساختار بافتی کلیه در قسمت های رأس و تنه در 21 گونه از ماهیان شمال غرب خلیج فارس معرفی شده است. جهت مطالعه بافتی کلیه در گونه های مختلف، پس از صید ماهیان از صیدگاه های حاشیه ای خلیج فارس و بی هوشی کامل ماهی و انجام بیومتری، بلافاصله کلیه همراه با ستون مهره ها جدا و جهت تثبیت در محلول ثبوتی بوئن قرار داده شد. از نمونه ها به روش معمول پارافینه، برش های میکروسکوپی به ضخامت 5 میکرومتر تهیه شده و مورد رنگ آمیزی هماتوکسیلین-ائوزین قرار گرفتند. نتایج مطالعات میکروسکوپی نشان داد کلیه در گونه های ماهی مورد مطالعه، از دو ساختار شاخص شامل بافت های خون ساز و دفعی تشکیل شده است. رأس کلیه دارای نقش خون ساز می باشد، ولی قسمت های مختلف نفرون نیز در آن مشاهده شد. سلول های خونی در بخش رأسی کلیه که شامل گلبول قرمز، لنفوسیت، مونوسیت و گرانولوسیت، همچنین پلاسماسل، سلول های رتیکولار و ماکروفاژ هستند، در این بخش مشاهده گردید. در برخی از گونه ها، در بافت خون ساز کلیه، مراکز ملانوماکروفاژی نیز وجود داشت. بخش دفعی کلیه ی گونه های مورد مطالعه از گلومرول و لوله های ادراری تشکیل شده است. لوله های ادراری شامل قطعه ی گردنی، لوله پروکسیمال شامل قطعات I و II، لوله دیستال و لوله های جمع کننده می باشند. در گربه کوسه لکه دار و ماهی پودوخار که جزء ماهیان غضروفی هستند به علت شرایط تکاملی، بخش های مختلف نفرون بسیار بزرگ تر از ماهیان استخوانی مورد مطالعه بود.

زمینه و هدف: سیس پلاتین یک ترکیب مشابه پلاتینوم می باشد که به  صورت یک داروی آنتی نئوپلاستیک (ضد سرطان) در درمان بسیاری از تومورهای متاستاتیک استفاده می شود. تورین نیز به عنوان یک اسید آلی، دارای عملکرد زیستی و فیزیولوژی متنوعی است، که از آن جمله می توان به اثر آنتی اکسیدانتی آن اشاره نمود. هدف از این تحقیق تاثیر محافظتی تورین به عنوان یک آنتی اکسیدانت آندوژنی (آنتی اکسیدان درون ساخت) علیه نفروتوکسیسیتی و هپاتوکسیسیتی القا شده با سیس پلاتین می باشد.روش بررسی: در این مطالعه تجربی موش های آلبینوی نر با محدوده وزنی 220-180 گرم در چهار گروه (6 تایی) شامل: 1- گروه تیمار شده با سالین 2- گروه تیمار شده با سیس پلاتین (10mg/kg ip) 3- گروه دریافت کننده تورین (400mg/kg ip) یک ساعت قبل از تزریق سیس پلاتین (10mg/kg ip) 4- گروه تیمار شده با تورین (400mg/kg ip) تقسیم بندی شدند. سپس حیوانات را پس از 7 روز تیمار کشته و خونگیری از قلب آنها به عمل آمد.یافته ها: در این مطالعه، در گروه دریافت کننده سیس پلاتین مقدار کراتینین، اوره و ALT (آمینو ترانسفراز آلانین)،AST  (آمینو ترانسفراز آسپارتات) به طور معنی داری در مقایسه با گروه کنترل افزایش یافت. در گروه دریافت کننده تورین مقدار کراتینین، اوره وALT ،AST  نسبت به گروه سیس پلاتین به طور معنی داری کاهش نشان داد.نتیجه گیری: با توجه به نتایج، تورین می تواند به دلیل نقش آنتی اکسیدانی، از افزایش مقدار کراتینین، اوره و ALT،AST  ناشی از سیس پلاتین جلوگیری کند.