ایران به عنوان سومین تولید کننده بادام در جهان محسوب می شودو بیش از 30 گونه، زیر گونه ویا اکوتیپ پرونوس وجود دارد. در میان گونه های بادام وحشی، گونه اسکوپاریا به عنوان پایه برای ارقام بادام در غرب کشور استفاده می شود. این گونه ذخیره ژنی با خصوصصیات با ارزش برای زادآوری و اصلاح ارقام بادام فراهم می کند. تحقیق حاضر تنوع ژنتیکی سه جمعیت پرونوس اسکوپاریا با استفاده از نشانگرهای ISSR می پردازد. در این تحقیق سعی کرده ایم به بررسی واگرایی ژنتیکی در مقابله تبادل ژنی این جمعیت ها بپردازیم. نشانگرهای مولکولی توانستند 50% پلی مورفیسم میان 38 درخت بادام وحشی مورد مطالعه را نشان دهند. بالاترین تنوع ژنتیکی، اندیس شانون و درصد پلی مورفیسم مربوط به درختان جمعیت دیهوک (یزد) بود. در تجزیه خوشه ایی، درختان جمعیت دیهوک با فاصله از درختان دو جمعیت دیگر قرار گرفت. در حالیکه تبادل ژنتیکی بین دو جمعیت رشم-معلم (سمنان) و فسا (فارس) مشاهده گردید. آنالیز واریانس مولکولی تفاوت ژنتیکی معنی داری بین جمعیت های مورد مطالعه نشان داد. ازمون مانتل ارتباط معنی داری بین فاصله ژنتیکی و فاصله جغرافیایی نشان نداد. این امر ممکن است به علت تبادل ژنی بین جمعیت های بادام وحشی مورد مطالعه باشد که با درختچه شبکه ایی و انالیز ساختار ژنتیکی نیز نشان داده شده است.

سابقه و هدف: پایه ها از طریق کنترل رشد رویشی و جذب مواد معدنی پاسخ درختان پیوند شده به تنش خشکی را تحت تأثیر قرار می دهند و بررسی مکانیسم های مورفو-فیزیولوژیکی، معدنی و پاسخ پایه ها تحت تنش خشکی، انتخاب پایه های مقاوم به خشکی را ممکن می سازد. به این منظور آزمایشی با هدف تأثیر تنش خشکی بر برخی پایه های رویشی جنس پرونوس در قالب طرح کاملاً تصادفی به صورت فاکتوریل در گلخانه واقع در شهرستان سامان در استان چهارمحال و بختیاری و آزمایشگاه های تحقیقاتی دانشگاه شهرکرد در سال 97-1396 اجرا شد. مواد و روش ها: قلمه های ریشه دار کادامن، میروبالان، GF677 و GN15 در شرایط گلخانه کشت و به مدت سه ماه نگهداری شدند. تنش خشکی به مدت 40 روز در سه سطح شامل 100، 75 و50 درصد از ظرفیت زراعی روی آن ها اعمال گردید. در این آزمایش سرعت ارتفاع گیاه، وزن خشک، محتوای آب نسبی برگ، کارآیی مصرف آب، نشت الکترولیتی و محتوای عناصر معدنی (فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، آهن و روی) در ریشه و برگ پایه ها ارزیابی شد. یافته ها: نتایج نشان داد که وزن خشک کل به طور معنی داری تحت تأثیر خشکی کاهش یافت. در اثر محدودیت آب درصد رطوبت برگ و وزن مخصوص برگ کاهش یافت، اما نسبت سطح برگ و سطح مخصوص برگ افزایش یافت. همچنین، تحت تاثیر خشکی بیشترین کاهش سرعت رشد در پایه های کادامن و میروبالان رخ داد ولی در پایه GN15 تغییر معنی داری مشاهده نشد. در اثر تنش خشکی محتوای نسبی آب برگ کاهش و نشت الکترولیت ها افزایش یافت و نشت الکترولیتی در پایه میروبالان بیش از سایر پایه ها بود. با افزایش شدت تنش خشکی میزان کارایی استفاده از آب در پایه کادامن کاهش، اما در دو پایه GF677 و GN15 افزایش یافت. در حالی که تغییر معنی داری از این نظر در پایه میروبالان مشاهده نشد. تنش خشکی باعث کاهش مواد معدنی (فسفر، پتاسیم، کلسیم و منیزیم) در ریشه و برگ پایه ها گردید. بیشترین میزان کاهش غلظت عناصری مثل پتاسیم، کلسیم، فسفر و آهن در پایه های میروبالان و کادامن رخ داد. نتیجه گیری: همه پایه های مورد آزمایش به طور معنی داری تحت تأثیر تنش خشکی از جمله کاهش رشد قرار گرفتند اما میزان و مکانیسم مقاومت پایه ها در برابر این تنش متفاوت بود. به طوری که برخی پایه ها با استفاده بهتر از آب در دسترس و جذب کارآمدتر عناصر غذایی، توانایی بیشتری در حفظ فعالیت های زیستی خود در مقابله با شرایط کم آبی داشته و در مقابل پایه های دیگر مقاومت کمتری در برابر تنش خشکی از خود نشان دادند و آسیب مشاهده شده در آن ها در مقایسه با سایر پایه ها بیشتر بود.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

استفاده از دورگه های بین گونه ای برای دستیابی به پایه های رویشی در جنس پرونوس در چند دهه اخیر بیشتر مورد توجه بوده است. در این زمینه پژوهشی از سال 1381 در ایستگاه تحقیقات باغبانی سهند روی 106 دورگه بین گونه ای طبیعی و مصنوعی با هدف ارزیابی و گزینش اولیه نژادگان های امید بخش بر اساس شاخص های گزینشی پایه های درختان میوه اجرا شد. در این آزمایش ویژگی های رویشی، زایشی و قابلیت ریشه زایی 7 نژادگان برتر از این دورگه ها با استفاده از قلمه نیمه چوبی و چوبی با تیمار ایندول بوتیریک اسید (به ترتیب با غلظت 1500 و2000 میلی گرم در لیتر به مدت 5 تا 6 ثانیه) در شرایط گلخانه و هوای آزاد انجام گرفت. نژادگان های HS312 (هلو × بادام)، HS302 و HS304 دارای قدرت رشد، سازگاری اقلیمی بسیار خوب و استعداد ریشه زایی بالایی (30 تا 60%) بودند. نژادگان های HS408 (آلو × زردآلو) و HS721 (گوجه × بادام) دارای گل های کامل ولی با مادگی کوچک تحلیل رفته، سترون بوده و با وجود داشتن ویژگی های بسیار عالی به عنوان پایه از قدرت ریشه زایی کمتری برخوردار بودند.

در این پژوهش، گندزدایی و گزینش مناسب ترین محیط کشت به همراه تناسب هورمونی در کشت درون شیشه ای برای چهار دورگه بین گونه ای در جنس پرونوس بررسی شد. مواد گیاهی از دورگه های HS314 (هلو × بادام)، HS302 (گوجه × زردآلو)؛ HS721 (گوجه × بادام) و HS408 (آلو × زردآلو) که در ایستگاه تحقیقات باغبانی سهند به دست آمده اند به همراه دورگه GF677 (به عنوان شاهد) به صورت شاخه های تک جوانه در فصل رویشی و خفتگی برداشت شدند. ریزنمونه ها پس از شستشوی سطحی با غلظت های مختلف هیپوکلریت سدیم و کلرید جیوه گندزدایی شده و سپس در محیط های کشت MS تغییر یافته، WPM، Knop تغییر یافته و QL کشت شدند. نتایج نشان داد که هیپوکلریت سدیم 5/2% به مدت 5 تا 10 دقیقه و کلرید جیوه با غلظت های 5/0، 8/0 و 1 گرم در لیتر به مدت 5 دقیقه به ترتیب برای نمونه های علفی، نیمه چوبی و چوبی کمترین آلودگی را دارند. در مرحله استقرار، محیط کشت WPM برای HS302 و HS408 با BAP (0.5 میلی گرم در لیتر) و  NAA (0.05 میلی گرم در لیتر ) و برای HS314 و HS721 محیط MS تغییر یافته با همان میزان هورمون با بیشترین درصد رشد، استقرار موفق تری داشتند. در مرحله پرآوری MS تغییر یافته و MS نیم غلظت برای HS721, HS314 و GF677 و WPM برای HS302 و HS408 با BAP (1 میلی گرم در لیتر ) به همراه IBA ( 0.01میلی گرم در لیتر) بهترین محیط کشت بودند. بنابراین نژادگان های HS314 و HS302 بیشترین توانایی استقرار و شاخه زایی را داشتند و نژادگان های HS721 و HS408 از کمترین میزان رشد و شاخه زایی بر خوردار بودند.

دو پایه رویشی CAB 6P و JASPI متعلق به جنس Prunus، از لحاظ پاکوتاه بودن بسیار قابل توجه می باشند. با توجه به اهمیت بالای استفاده از پایه های پاکوتاه در تولید تجاری درختان میوه و تکثیر انبوه آنها از طریق کشت بافت، این تحقیق با هدف مطالعه پرآوری، ریشه-زایی و سازگاری این دو پایه و به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی، شامل محیط کشت های MS و MS½ در ترکیب با غلظت های مختلف هورمون BA (صفر، 5/0، 1 و 5/1 میلی گرم در لیتر) و IBA (صفر، 1/0 و 2/0 میلی گرم در لیتر) بر پرآوری و اثر محیط کشت های WPM و MS در ترکیب با غلظت های مختلف هورمون IBA و NAA (صفر، 5/0، 1 و 5/1 میلی گرم در لیتر) بر ریشه زایی دو پایه CAB 6P و JASPI انجام گرفت. براساس نتایج، محیط کشت MS حاوی یک میلی گرم در لیتر BA + 2/0 میلی گرم در لیتر IBA برای مرحله پرآوری هر دو پایه و محیط کشت WPM حاوی 5/1 میلی گرم در لیتر IBA + 5/0 میلی گرم در لیتر NAA و محیط کشت WPM حاوی 5/0 میلی گرم در لیتر IBA + 5/0 میلی گرم در لیتر NAA به ترتیب برای ریشه زایی دو پایه CAB 6P و JASPI توصیه می گردند.

در این مطالعه کاریوسیستماتیکی روی برخی گونه های وحشی بادام نظیر A. communis L., A. corduchoruom Bornm., trichamygdalus Amygdalus lycioides var. Horrida Spach A. انجام شد. در این پژوهش از سلول های مریستمی انتهای ریشه استفاده شد. در هر گونه به منظور افزایش دقت 10 صفحه متافازی شفاف و مشخص به منظور انجام آنالیز انتخاب گردید. کاریوتیپ های استاندارد از هر گونه به صورت جداگانه شامل طول کل کروموزوم، طول بازوی بلند، طول بازوی کوتاه، نسبت بازوها و شاخص سانترومری اندازه گیری شد. تفاوت معنی داری بین گونه های مورد مطالعه در صفات بررسی شده مشاهده گردید. تمامی گونه های مورد مطالعه از نوع دیپلویید و تعداد کروموزوم های آنها 2n=16 بود. تعداد کروموزم های پایه در تمامی گونه های مورد مطالعه X=8 بود. میانگین اندازه کروموزوم ها در گونه های بررسی شده 2.42 میکرومتر بدست آمد. همچنین تفاوت معنی داری بین تمامی کروموزوم های همولوگ بر اساس مشخصه های سیتولوژیکی اندازه گیری شده وجود داشت. از سوی دیگر تشابه و تفاوت بین گونه ها، اساس ویژگی های سیتولوژیکی مورد ارزیابی قرار گرفت. بر این اساس گونهA. communis L. دارای بیشترین شباهت با گونه Amygdalus lycioides Var. horrida Spach بود. از طرفی گونه A. trichamygdalus woronow و A. corduchoruom Bornm نیز دارای بیشترین شباهت بودند. در نهایت بر اساس تجزیه خوشه ای گونه های مورد مطالعه در دو گروه مجزا قرار گرفتند. لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.

یکی از اثرات مهم شوری در گیاهان می توان به روند رشد و تغییرات فعالیت سیستم آنزیمی و آنتی اکسیدانی آنها اشاره نمود. در این تحقیق، اثر تنش شوری بر روند رشد و فعالیت سیستم آنزیمی و آنتی اکسیدانی بادام رقم شاهرود 12روی برخی پایه های پرونوس(بادام تلخ بذری، تترا، GF677، GN15) و خودپایه های بدون پیوند، تحت تنش شوری در قالب یک آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی با دو فاکتور 8 ترکیب پایه و پنج سطح شوری آب آبیاری در سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد سطوح مختلف شوری باعث کاهش معنی دار تعداد برگ در شاخه اصلی و همچنین جمع کل برگ های پایه ها، قطر و ارتفاع پیوندک و وزن تر اندام هوایی شد. بیشترین میزان فعالیت آنتی اکسیدانت کل در ترکیب پیوند بادام شاهرود 12 بر پایه GF677 در سطح شوری 8 دسی زیمنس بر متر به میزان 97/30 درصد مشاهده شد که اختلاف معنی داری با سایرترکیبات پیوندی(پیوند بادام شاهرود 12 بر روی سایر پایه ها) و پایه های مورد بررسی داشت. کمترین میزان فعالیت آنتی اکسیدانتی کل هم در ترکیب پیوند بادام شاهرود 12 روی پایه تترا به میزان 01/10 درصد به دست. ظرفیت آنتی اکسیدانی، فعالیت آنزیم های کاتالاز، آسکوربات پراکسیداز در تمامی ترکیبات پیوندی(پیوند بادام شاهرود 12 بر روی سایر پایه ها) و پایه های مطالعه شده، ابتدا با افزایش غلظت نمک، افزایش و سپس با افزایش بیشتر سطح شوری، مقدار آن ها کاهش یافت. در مجموع براساس نتایج ارائه شده می توان چنین نتیجه گیری نمود که در بین ترکیبات پیوندی و پایه های مورد بررسی، رقم شاهرود 12 پیوند شده روی پایه GF677 متحمل ترین ترکیب پیوندی به تنش شوری و همان رقم پیوند شده روی پایه بادام بذری حساس ترین ترکیب پیوندی بود.