آزمایشات روی چهارگونه بلوط (Q. castaneifolia, Q. libani Quercus btantii, Q. infectoria) انجام گردید. کوتیلدونهای گیاه در محیط کشت MS حاوی هورمون های BAP (1.0 mg/lit) و IAA (2.0 mg/lit) کشت شد و از آنها کالوس تولید گردید. در این محیط کشت پس از 12-8 هفته جنین های مرحله کروی روی سطح کالوس های گونه Q. castaneijolia مشاهده گردید. در نهایت جنین های کروی به مرحله قلبی شکل و گیاهچه تبدیل شدند. قطعات ساقه و برگ این گونه ها نیز مورد آزمایش قرار گرفت ولی هیچکدام قادر به تولید کالوس نبودند. گیاهچه ها در پایان به محیط کشت بدون هورمون منتقل و تکثیر شدند.

در این پژوهش اثر دو رقم تجاری کلزا (PF-7045-91 و SLM-046)، تراکم ریزنمونه (در دو سطح 15 و 30 کوتیلدون در یک پتری دیش به قطر 10 سانتی متر) و اثر متقابل آن ها روی باززایی نوساقه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین رقم های کلزا از نظر باززایی نوساقه اختلاف معنی دار وجود دارد، به طوری که رقم PF-7045-91 (با 74% باززایی) برتر از رقم SLM-046 (با 56% باززایی) شناخته شد. بین دو تراکم کشت شده نیز از این لحاظ اختلاف معنی دار وجود داشت، به طوری که تراکم 15 ریزنمونه (با 79% باززایی) برتری معنی داری نسبت به تراکم 30 ریزنمونه (با 51% باززایی) نشان داد. هم چنین نتایج آزمون تجزیه واریانس حاکی از عدم وجود اختلاف معنی دار بین اثر متقابل رقم در تراکم کشت بود.

سرخارگل گیاهی علفی و چندساله بوده و به لحاظ تجاری گونه ای بسیار ارزشمند محسوب می شود. ترکیبات فعال دارویی آن عمدتا شامل اسیدهای فنولیک و آلکامیدها هستند. به منظور بررسی شرایط ریزازدیادی این گیاه، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه عامل ریزنمونه (هیپوکوتیل و کوتیلدون)، هورمون (0، 0.2، 0.4، 1.2 و 2.4 میلی گرم در لیتر) و هورمون NAA (0، 0.05، 0.1، 0.3 و 0.6 میلی گرم در لیتر) در سه تکرار اجرا گردید. نتایج تجزیه واریانس ساده برای صفات کالوس زایی و باززایی ریزنمونه ها بیانگر وجود اختلاف معنی دار بین برخی از عوامل مورد مطالعه بود. نتایج مقایسه میانگین اثرات متقابل بین عوامل مورد مطالعه نشان داد که بیشترین میزان کالوس زایی در ریزنمونه کوتیلدون و با تیمار ترکیبی BAP (0.2 میلی گرم در لیتر) و NAA (0 میلی گرم در لیتر) به میزان 97 درصد و در ریزنمونه هیپوکوتیل با تیمار ترکیبی BAP (0.2 میلی گرم در لیتر) و NAA (0.6 میلی گرم در لیتر) به میزان 91 درصد بود. تیمار BAP (0.4 میلی گرم در لیتر) و NAA (0 میلی گرم در لیتر) با میانگین 5.3 نوساقه در هر ریزنمونه، بیشترین درصد باززایی نوساقه (31.5 و %32.5) را به ترتیب در ریزنمونه های کوتیلدون و هیپوکوتیل داشت.

گیاهان روغنی بعد از غلات، به عنوان دومین منبع تامین کننده کالری برای جوامع بشری محسوب می شود. گیاه گلرنگ به دلیل داشتن روغنی با کیفیت و محتوای بالای اسیدهای چرب، مورد توجه می باشد. به منظور بهینه سازی کشت بافت گلرنگ، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار، طی سال های 88-87 انجام گرفت. در این آزمایش، صفات کالوس زایی و باززایی نوساقه ریز نمونه های کوتیلدون و هیپوکوتیل ارقام Dincer و سینا در غلظت های مختلف هورمون های NAA و BAP روی محیط پایه MS، مورد بررسی قرار گرفت. بررسی اثرات متقابل در خصوص صفات فوق نشان داد که ارقام مورد بررسی در این آزمایش در واکنش به هورمون NAA به طور مستقل عمل کرده اند. مقایسه میانگین ها برای صفت کالوس زایی نشان داد که بهترین محیط ها برای کالوس زایی ریزنمونه ها که بیشترین درصد تولید کالوس را داشته اند ترکیبات ( 0.5BAPو (0.5NAA میلی گرم در لیتر و ( 1BAPو (1NAA میلی گرم در لیتر به ترتیب با میانگین های 94.33 و 97 درصد بوده است. علاوه بر این، رقم Dincer و ریزنمونه هیپوکوتیل واکنش بهتری را نسبت به کالوس زایی از خود بروز داده اند. در خصوص صفت باززایی، بیشترین درصد باززایی در ترکیب (2BAP و (0.1 NAA به میزان 35.07 درصد، در رقم Dincer و ریزنمونه کوتیلدون به دست آمد.

رقم سوپرنیا خیار یکی از ارقام مهم هیبرید وارداتی با عملکرد بالا می باشد. به منظور بهینه کردن تکثیر غیرجنسی این رقم از طریق کشت درون شیشه ای، ریزنمونه های مختلف کوتیلدون، هیپوکوتیل و برگ در محیط پایه موراشیگ و اسکوگ MS)) تحت أثر غلظت های صفر، 1/0، 2/0، 3/0 و 4/0 میلی گرم در لیتر هورمون 1-نفتالن استیک اسید (NAA) در ترکیب با غلظت های 1، 2، 3 و 4 میلی گرم در لیتر هورمون 6-بنزیل آمینوپورین (BAP) قرار گرفت. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار و تعداد پنج ریزنمونه در هر تکرار انجام گردید. درصد کالوس زایی، درصد کالوس های رویان زا و فراوانی تولید نوساقه در ریزنمونه های کشت شده مورد ارزیابی قرار گرفت. بیشترین میزان کالوس زایی (6/86 درصد) در ریزنمونه کوتیلدون در تیمار هورمونی 3/0 میلی گرم در لیتر NAA به همراه 3 میلی گرم در لیتر BAP، بیشترین درصد کالوس های رویان زا (6/61 درصد) در ریزنمونه هیپوکوتیل در تیمار هورمونی 2/0 میلی گرم در لیترNAA به همراه 2 میلی گرم در لیتر BAP و بیشترین تعداد نوساقه (08/20) در ریزنمونه کوتیلدون در تیمار هورمونی 3/0 میلی گرم در لیتر NAA به همراه 3 میلی گرم در لیتر BAP مشاهده گردید. نوساقه های باززا شده جهت القا و تشکیل ریشه به محیط MS ½ حاوی 1 میلی گرم در لیتر هورمون NAA منتقل و سپس گیاهچه های رشدیافته به محیط خارج آزمایشگاه سازگار گردیدند. بر اساس نتایج این مطالعه، استفاده از ریزنمونه کوتیلدون جهت ریزازدیادی و باززایی این ژنوتیپ به خصوص در مطالعات انتقال ژن توصیه می گردد.

آزمون کوتیلدون روشی سریع و ارزان برای ارزیابی مقاومت ارقام کلزا نسبت به قارچ S. sclerotiorum است که در مقایسه با سایر روش های به کار رفته، انطباق بیشتری با نتایج مورد مشاهده در مزرعه دارد (Garg et al., 2008). تاکنون چنین روشی در ایران برای ارزیابی ارقام کلزا به این بیمارگر به کار نرفته است، بنابراین آزمونی گلخانه ای به روش مایه زنی برگ های کوتیلدونی با استفاده از سوسپانسیون میسلیومی بر روی دوازده رقم کلزا، شامل هفت رقم تیپ بهاره (هایولا 308، هایولا 401، هایولا 420، RGS003، ساری گل، آپشن 500 و مالوکا) و پنج رقم تیپ زمستانه (لیکورد، زرفام، اپرا، اکاپی و مودنا)، با دو جدایه قارچ S. sclerotiorum انجام شد.

شنبلیله با نام علمی Trigonella foenum– graecum گیاهی یکساله از تیره بقولات است. ریشه، برگ و بذر آن دارای ترکیبات دارویی مهمی می باشد. تحقیق حاضر به منظور تعیین مناسبترین غلظت تنظیم کننده های رشد گیاهی برای تولید گیاهچه های درون شیشه ای با استفاده از ریزنمونه های کوتیلدون و هیپوکوتیل دو ژنوتیپ ایرانی (اردستانی و نیشابوری) شنبلیله انجام گرفت. ریزنمونه ها در محیط کشت MS حاوی تنظیم کننده های رشد گیاهی IBA و TDZ جهت القای کالوس و باززایی مستقیم کشت گردیدند. در این آزمایش از دو ترکیب TDZ + IBA استفاده شد. در ترکیب اول، IBA دارای 4 سطح (0، 0.1، 0.3 و 0.5 میلی گرم در لیتر) و TDZ دارای 5 سطح (0، 0.2، 0.4، 0.6، 0.8 میلی گرم در لیتر) و در ترکیب دوم، IBA دارای 4 سطح (0، 0.05، 0.1، 0.15 میلی گرم در لیتر) و TDZ دارای 7 سطح (0، 0.2، 0.25، 0.3، 0.35، 0.4، 0.45 میلی گرم در لیتر) بودند. آزمایش ها بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با 4 تکرار انجام گرفت. نتایج آزمایش نشان داد که ریزنمونه های کوتیلدون و هیپوکوتیل ژنوتیپ های اردستانی و نیشابوری کالوس زایی کردند، در حالیکه باززایی مستقیم تنها در ریزنمونه های هیپوکوتیل ژنوتیپ ها مشاهده شد. بیشترین درصد کالوس زایی ریزنمونه های کوتیلدون (75 درصد) در ژنوتیپ نیشابوری و در محیط کشت MS حاوی 0.4 TDZmg l-1+0.5 IBAmg l-1 بدست آمد. همچنین بیشترین درصد کالوس زایی ریزنمونه های هیپوکوتیل (75 درصد) در ژنوتیپ اردستانی مشاهده شد که در محیط کشت MS حاوی 0.8 l-1 TDZmg+0.5 IBAmg l-1 بدست آمد. بیشترین درصد باززایی مستقیم (37.5 درصد) در ریزنمونه های هیپوکوتیل ژنوتیپ نیشابوری در محیط کشت MS حاوی 0.35 TDZmg l-1+0.05 IBAmgl-1 حاصل شد.

در این بررسی هشت نشانه از نشانه های ماکروسکوپیک آلودگی به بیماری سفیدک کرکی شامل مرگ گیاهچه، اسپورزایی روی کوتیلدونها، اسپورزایی روی کوتیلدون و برگ ها، کوتولگی، موزاییک یا رنگ پریدگی برگ ها، بد شکلی، وجود زخم روی هیپوکوتیل و کاهش رشد ریشه، به عنوان شاخص هایی برای تعیین حساسیت و مقاومت (ظهور یا عدم ظهور) در ارقام و هیبریدهای آفتابگردان مورد مقایسه قرار گرفتند. گیاهچه های سه روزه باروش غوطه ورسازی کامل گیاهچه ها در سوسپانسیون اسپور، مایه زنی گردیده و واکنش آنها دوهفته بعد مورد ارزیابی قرار گرفت. محاسبه همبستگی بین این علایم نشان داد که اسپورزایی روی کوتیلدون و برگ ها به عنوان مهم ترین صفت بروز بیماری، با صفات رنگ پریدگی یا موازاییک (M)، کوتولگی (S)، وجود زخم روی هیپوکوتیل (HL) و کاهش رشد ریشه (RR) همبستگی مثبت بالایی دارد. همچنین در میان مدل های رگرسیونی که بین صفات مختلف برای تعیین مقاومت بررسی شد، مدل قابل قبول دیگری نیز وجود داشت که از لحاظ آماری ضرایب آن معنی دار بودند و R2 بالایی داشت. این مدل برای تخمین سریع مقاومت قابل استفاده بود که از روی تک صفت (نشانه) موزاییک به دست آمد.

اکالیپتوس ها متعلق به خانواده Myrtaceae و بومی استرالیا هستند. گونه Eucalyptus rubida یک گونه سریع الرشد با تولید چوب، خواص دارویی بالا و مناسب جنگل کاری در بخشی از مناطق ایران است. بعلت آنکه ایران ازجمله کشورهای با پوشش کم جنگلی است، تولید انبوه گونه مذکور در جنگل کاری ها مفید می باشد. بنابراین در این پژوهش اثر هورمون های TDZ و 2,4-D بر تولید کالوس و اندام زایی در E. rubida مورد بررسی قرار گرفت. اکسین ها و سیتوکینین ها دو گروه از تنظیم کننده های رشد می باشند که در کالوس زایی و پیشبرد کالوس به سمت جنین زایی و یا اندام زایی در غلظت های متفاوت نقش بسزایی دارند. بنابراین بذر E. rubida به منظور تولید گیاهچه های عاری از آلودگی در محیط کشت MS با نصف میزان نیترات کشت شد. از کاشت ریزنمونه های برگ کوتیلدونی، ریشه و ساقه گیاهچه های حاصل در محیط کشت MS با 9 تیمار هورمونی مختلف TDZ و 2,4-Dجهت کالوس زایی و متعاقب آن اندام زایی از کالوس استفاده شد . بر اساس تجزیه نتایج آزمون آماری بهترین تیمار جهت کالوس زایی2,4-D:1mg/1, TDZ:0.5mg/1 ، تولید کالوس های ریشه زا 2,4-D:1mg/1, TDZ:0.1mg/1 و تولید کالوس های جنین زا 2,4-D:0.5mg/1, TDZ:0.5mg/1 شناسایی گردید.