تصمیم گیری و تحقیق در عملیات
سال:1402 | دوره:8 | شماره:1 |تعداد مقالات:10

هدف: امروزه شرکت های بیمه با رقابتی گسترده برای جذب و نگهداری مشتریان وفادار رو به رو هستند؛ بنابراین اهمیت مدل های پیش بینی وفاداری مشتریان بیش از گذشته نمایان شده است و می تواند موجب سهم بازار گسترده تری برای شرکت ها می شود. هدف اصلی پژوهش حاضر شناسایی عوامل مؤثر بر وفاداری مشتریان و توسعه مدلی جهت پیش بینی میزان وفاداری آن ها در صنعت بیمه و در شرکت های بیمه است. روش شناسی پژوهش: این پژوهش ازنظر رویکرد، کمی، ازنظر گردآوری اطلاعات، پیمایش و ازنظر نتایج حاصله، کاربردی است. در چارچوب این پیمایش از تحلیل عاملی تاییدی و شبکه های عصبی مصنوعی استفاده شده است. به منظور بومی سازی عوامل مستخرج از ادبیات نظری و همچنین رفع تناقضات موجود در مؤثر بودن یا نبودن عوامل به دست آمده از ادبیات پژوهش، در ابتدا عوامل با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی و نرم افزار SMART PLS3 موردبررسی قرار گرفتند و تاثیرات آن­­ها بر وفاداری مشتریان سنجیده شدند. سپس عوامل تایید شده به عنوان ورودی برای آموزش شبکه ی عصبی مصنوعی با نرم افزار MATLAB R2019b در نظر گرفته شد. یافته ها: در این پژوهش حجم نمونه بر اساس جدول مورگان (حجم جامعه نامحدود و سطح خطای %0. 05)، 384 نفر در نظر گرفته شده است. تعداد 436 پرسشنامه به صورت تصادفی ساده بین بیمه گذاران چهار شرکت بیمه شامل بیمه ایران، شرکت بیمه آسیا، شرکت بیمه البرز، شرکت بیمه پارسیان توزیع گردید و 384 پرسشنامه کامل دریافت شد. پس از تحلیل نتایج حاصله از روش تحلیل عاملی تاییدی، عوامل تعهد، کیفیت ادراک شده، اعتماد، ارزش ادراک شده، همدلی، تصویر برند، جذابیت گزینه های دیگر، رضایت مشتری بر وفاداری مشتریان در شرکت های بیمه ایران تاثیر داشتند و عامل هزینه جابجایی بر وفاداری مشتری تاثیر ناچیزی داشت. درنهایت مدل مورد هدف پژوهش برای پیش بینی وفاداری با 8 نورون ورودی، 110 نورون لایه میانی و 1 خروجی با سطح خطای 0. 00992 و رگرسیون 0. 98694 طراحی گردید. اصالت/ارزش افزوده علمی: برونداد این پژوهش، مدلی جهت پیش بینی وفاداری مشتریان شرکت های بیمه ای در کشور ایران فراهم می کند تا این شرکت ها بتوانند بر عواملی که منجر به حفظ وفاداری مشتریان می شود سرمایه گذاری کنند.

هدف: بانک ها به عنوان یک بنگاه اقتصادی خدماتی و مالی ضمن همراهی با برنامه های اقتصادی کشورها، به دنبال کسب منفعت برای ذینفعان خود می باشند. در جهت دستیابی به این اهداف، باید توانایی تجهیز و تخصیص بهینه منابع خود را داشته باشند. یکی از مسایل مهم، شناخت عوامل موثر در جذب منابع می باشد که هدف این پژوهش، ارایه الگویی مناسب برای شناسایی عوامل تاثیرگذار بر تامین منابع است. روش شناسی پژوهش: برای رسیدن به هدف تحقیق، با مرور پیشینه تحقیق، رسالت بانک و نظرات کارشناسان بانکی، 62 عامل در قالب پرسشنامه ای ارایه شد. پرسشنامه پس از تایید خبرگان بانکی، جهت انجام پیش آزمون در یک نمونه 30 نفره از کارکنان بانک تجارت استان زنجان توزیع شد. سپس پایایی آن با آلفای کرنباخ آزمون و تایید گردید. بعد از جمع آوری میدانی داده های پژوهش، مولفه های موثر در دو گروه اصلی عوامل برون سازمانی و درون سازمانی قرار گرفتند. سپس عوامل درون سازمانی به چهار زیرگروه؛ مالی، فیزیکی، خدماتی و عوامل ارتباطی و انسانی تفکیک شد. در نهایت مدل اصلی پژوهش با استفاده از مدل شبکه های عصبی بدون ناظر (نگاشت های خود سازمانده) استخراج و به تحلیل داده های پژوهش پرداخته شد. یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که از مجموعه عوامل تاثیر گذار بر تامین منابع بانکی، عوامل ارتباطی و انسانی بیشترین تاثیر و عوامل برون سازمانی کمترین تاثیر را داشتند. همچنین با توجه به عدم تشابه بین الگوهای بردارهای ورودی پژوهش، همبستگی بین هر کدام از عوامل موثر بر تجهیز منابع تایید نشد. اصالت/ارزش افزوده علمی: در این پژوهش با استفاده از رویکرد جدیدی از مدل شبکه های عصبی (نگاشت های خود سازمانده) به شناسایی و وزن دهی عوامل موثر بر تجهیز منابع بانکی پرداخته شده که یافته های آن به توسعه ادبیات حوزه بانکی در بخش تجهیز منابع، کمک می کند.

هدف: طی دهه های پیشین، صنعت هتل­داری در سطح بین المللی به صنعتی رقابتی مبدل شده است که کشورها جهت کسب حداکثر درآمد حاصل از آن، متمایل به به کارگیری مدل های توسعه داده شده، تکنیک های جدید و ارایه نوآوری ها شده اند. به همین سبب توجه به چگونگی مدیریت درآمد هتل ها و از سویی دیگر مدیریت هزینه های سفر و حمل ونقل مسافر و به کارگیری مدل سازی های سازگار با این حوزه جهت بهینه سازی در دستیابی به اهداف ضرورت دارد. روش شناسی پژوهش: در این پژوهش، طرح مسایل در خصوص بهینه سازی مدیریت درآمد هتل ها، مدیریت هزینه مسافران و واکاوی چگونگی توسیع حمل ونقل استفاده شده توسط آن ها صورت گرفته است. پیش بینی چگونگی حمل ونقل مسافر و انتخاب نوع آن باتوجه به حالت های مختلف سفر چون هوایی، ریلی، آبی و جاده ای مبتنی بر میزان بودجه مسافر از مسایل شاخص موردمطالعه است. یافته ها: در مدل سازی های انجام شده عوامل و معیارهای موثر بسیاری لحاظ شده است و میزان ظرفیت پذیرش هتل ها در شهرهای منتخب مسافران و ارایه انواع اتاق ها با قیمت گذاری های مختلف و بررسی عناصر وابسته به خدمات ارایه شده برای مسافر توسط هتل و دسترسی های مختلف هتل که مبتنی بر مدل درآمد هتل هاست، تاثیر به سزایی در برآورد وضعیت عوامل رقابتی هتل ها دارد. به جهت پیش بینی های مدنظر سطح تقاضای انواع مسافران جهت رزرو هتل طی دوره های مختلف زمانی در فصول متفاوت گردشگری بر اساس بودجه تخصیص داده شده توسط مسافر برای پرداخت هزینه ها در طی الگوی سفر و نتایج مرتبط مستخرج از مدل درآمدی برآورد شده و عوامل تاثیرگذار در انتخاب هتل و حمل ونقل و چگونگی سفر شناسایی شده است. اصالت/ارزش افزوده علمی: طرح مسایل NP-Hard در پژوهش حاضر سبب شده است تا در ابعاد کوچک از استراتژی های دقیق و در ابعاد متوسط و بزرگ از الگوریتم های فراابتکاری NSGA-II و MOPSO جهت حل بهره گرفته شود. نتایج مستخرج از محاسبات صورت گرفته حاکی از آن است که الگوریتم های پیشنهادی روش کارا و مناسبی برای حل مسایل بوده است

هدف: برای بهبود جایگاه رقابتی شرکت و مقابله با اختلالات و شکست ها، زنجیره تامین می بایست به سوی پادشکنندگی حرکت کند. بر این اساس، زنجیره تامین علاوه بر آمادگی مواجهه با اختلالات و پاسخ به آن، توان بازیابی شرایط قبل از اختلال را داشته و حتی شرایط بهتری را نیز ایجاد نماید. برای حرکت در این مسیر، لازم است تا تصمیم گیران جایگاه فعلی زنجیره تامین خود را به درستی شناخته و برای بهبود وضعیت پادشکنندگی آن تصمیمات درستی اتخاذ نمایند. برای همین منظور، هدف اصلی پژوهش حاضر ارزیابی سطح عملکرد پادشکنندگی در زنجیره تامین شرکت توزیع دارو پخش و تعیین اولویت بهبود مولفه های آن است. روش شناسی پژوهش: جهت دستیابی به این هدف، پژوهش حاضر قصد دارد با کاربست تکنیک دیمتل و روش تئوری گراف و رویکرد ماتریسی میزان عملکرد پادشکنندگی این سیستم زنجیره تامین را در حالت های بهینه، فعلی و کمینه مشخص نماید و درنهایت با استفاده از روش تحلیل اهمیت-عملکرد، مولفه های پادشکنندگی زنجیره تامین شرکت توزیع دارو پخش را مورد تحلیل قرار داده و اولویت بهبود هر فاکتور را مشخص نماید. یافته ها: بر اساس نتایج به دست آمده به ترتیب، ساختار زنجیره تامین، بهبود و بازیابی، یادگیری، انعطاف پذیری و نوآوری، در اولویت اول تا پنجم برای بهبود ساختار پادشکنندگی زنجیره تامین شرکت قرار دارند. اصالت/ارزش افزوده علمی: پژوهش پیش رو سازمان ها را در ارزیابی سطح پادشکنندگی زنجیره تامین خود پشتیبانی نموده و منجر به تسهیل تصمیم گیری می گردد. روشی که در ادامه ارایه می شود، می تواند ماهیت پویای محیطی را برای مدیریت اختلالات زنجیره تامین ساده کرده و حتی امکان مقایسه زنجیره تامین های مختلف را به مدیران بدهد. ارزیابی و رصد مستمر سطح پادشکنندگی زنجیره تامین امکان ایجاد مزیت رقابتی برای دستیابی به سهم بازار بیشتر حتی در طول یک اختلال و یا اختلالات مستمر را فراهم می کند.

هدف: در غالب بررسی های پایداری با دربرگیری مباحث محیطی، اجتماعی و اقتصادی، علاوه بر خروجی های مطلوب، خروجی های نامطلوبی هم ایجاد می شود که مانعی برای توسعه پایدار محسوب می شود. در این راستا هدف از این بررسی ارایه یک روش تحلیل پوششی داده ها با در نظر گرفتن صورت های متفاوتی از دسترسی پذیری ضعیف برای خروجی های نامطلوب به منظور حرکت در جهت پایداری می باشد. روش شناسی پژوهش: با ارایه یک روش مبتنی بر تحلیل پوششی داده ها، عملکرد پایداری در سه بعد محیطی، اجتماعی، اقتصادی و همچنین عملکرد پایداری کل به طور هم زمان در حالی بررسی می شود که خروجی های نامطلوب با صورت های متفاوتی از دسترسی پذیری ضعیف حضور دارند. عملکرد پایداری شرکت های گاز استانی نیز با استفاده از تکنیک پیشنهادی مورد برسی قرار می گیرد. یافته ها: نتایج نشان می دهد روش مطرح شده در تحلیل عملکرد پایداری و ابعاد آن در حضور خروجی های نامطلوب کارا می باشد. اصالت/ارزش افزوده علمی: تحلیل پوششی داده ها به ارایه انواع دسترسی پذیری برای به حداقل رساندن خروجی های نامطلوب و گام برداشتن به سمت بهینگی می پردازد. در این مطالعه به منظور تحلیل پایداری، مدل یکپارچه ای با صورت های متفاوتی از دسترسی پذیری ضعیف ارایه می شود.

هدف: علیرغم اهمیت روزافزون نقش دانش در گسترش عملکرد نوآوری و حفظ مزیت رقابتی در محیط رقابتی شدید جهانی، سازمان ها در بهره گیری و توسعه زیرساخت جریان دانش خارجی به سمت خود دچار مشکلات عدیده ای هستند. نظریه ظرفیت جذب دانش و ایجاد ساختارهای کشف و بهره برداری در تحقیق و توسعه به عنوان نظریه دوسوتوانی سازمانی، می توانند تبیینی برای کمک به سازمان­ ها برای رفع این مشکلات باشند؛ بنابراین این پژوهش با هدف تبیین اثر ظرفیت جذب دانش در کسب مزیت رقابتی و نقش میانجی دوسوتوانی سازمانی به بررسی مطالعه در شرکت های صادراتی پرداخته است. روش­ شناسی پژوهش: مدل اولیه تحقیق از ادبیات استخراج و در مرحله کیفی و با مصاحبه عمیق با خبرگان، مدل مفهومی نهایی ترسیم شد. به منظور بررسی ابعاد به دست آمده، پایایی و روایی مدل جدید موردبررسی و پرسشنامه با روش نمونه گیری تصادفی در میان مدیران و خبرگان شرکت های صادراتی ایران توزیع شد. جامعه آماری پژوهش 570 شرکت برتر صادراتی ایران است. در بخش کیفی، نمونه گیری با روش نمونه­گیری نظری انجام و 11 نفر از مدیران شرکت­ها با بیش از 5 و 10 سال سابقه انتخاب شد. زمینه فعالیت خبرگان شرکت های منتخب شامل حوزه­های گاز و پتروشیمی، فولاد، قطعات خودرو، لوله و اتصالات و مواد غذایی بود. در بخش کمی نیز با کمک نرم­افزار G*Power 78 نمونه انتخاب شد. تحلیل داده های کیفی با روش تحلیل محتوا و با کمک نرم افزار ATLAS. ti و بررسی فرضیه ها از روش مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) مبتنی بر روش حداقل مربعات جزیی (PLS) انجام شد. یافته­ ها: نتایج بخش کمی نشان می­دهد که متغیر ظرفیت جذب دانش به صورت مستقیم بر مزیت رقابتی تاثیر معناداری ندارد؛ اما تاثیر این متغیر بر دوسوتوانی سازمانی و تاثیر دوسوتوانی سازمانی بر مزیت رقابتی معنادار است. ازاین رو می­توان بیان کرد که دوسوتوانی سازمانی در رابطه­ی میان ظرفیت جذب و مزیت رقابتی میانجی کامل بوده است. اصالت/ارزش افزوده علمی: این پژوهش مسیری برای شرکت های فعال صادراتی درزمینه کسب مزیت رقابتی ترسیم می کند. شرکت ها می توانند بر پایه تقویت ساختارهای سازمانی دوسوتوان، ایجاد زمینه های یادگیری و تقویت ظرفیت جذب دانش، جریان ورود دانش بیرونی به سازمان را تسهیل نمایند.

هدف: بیماری کرونا ویروس (کووید-19) یک بیماری همه گیر است که همه کشورهای جهان را درگیر کرده است. پیش بینی روند گسترش بیماری کرونا منجر خواهد شد که تدابیر لازم جهت کنترل این بیماری از سوی مسئولین انجام شود. این موارد شامل افزایش واکسیناسیون، قرنطینه کردن شهرها و ممنوعیت ورود و خروج، افزایش ظرفیت تخت­های بیمارستانی، ایجاد مراکز واکسیناسیون شبانه روزی، الزام به استفاده از ماسک در اماکن عمومی و رعایت فواصل اجتماعی به صورت کلی آمادگی لازم جهت برخورد با پیک جدید بیماری کرونا است. لذا پیش بینی چنین مواردی سبب کاهش آمار مبتلایان به کرونا و لذا کاهش نرخ مرگ ومیر خواهد شد. روش شناسی پژوهش: در این مقاله با استفاده از آنالیز طیفی منفرد (SSA)، پیش بینی میزان پیک ششم مبتلایان کرونا با لحاظ کردن وضع فعلی صورت گرفته است. به منظور بهبود فرآیند گروه بندی الگوریتم SSA، انتخاب مقادیر ویژه به صورت فرآیند بهینه سازی صورت گرفته است به طوری که سری زمانی پیش بینی شده با توجه به شاخص خطای مدنظر به طور قابل توجهی بهبود یافته است. یافته ها: با مقایسه روش پیشنهادی با سایر روش های پیش بینی شامل میانگین متحرک خود همبسته یکپارچه (ARIMA)، ARIMA کسری (ARFIMA)، TBATS و خود همبسته شبکه عصبی (NNAR)، مشاهده می شود که خطای پیش بینی به حد قابل قبولی بوده و می تواند روش SSA جهت پیش بینی مورد استناد قرار گیرد. اصالت/ارزش افزوده علمی: در این مقاله با استفاده از روش کارآمد SSA، موارد مبتلا جدید کرونا ویروس را پیش بینی می کند و نتایج ارایه شده اثربخشی روش پیشنهادی را تایید می کند.

هدف: این مقاله درصدد ارایه ساختاری منعطف برای سازمان یادگیرنده متناسب با شرایط مدارس ایران می باشد تا با استفاده از آن مدارس به عنوان یک سازمان آموزشی در مواجهه با محیط پیوسته در حال تغییر، نوآوری و اثربخشی را تسهیل کنند و با آموزش ارزش های انسانی و اصول تعلیم و تربیت، کمک کنند دانش آموزان تبدیل به افرادی شوند که به نحوی سالم و متمدن در دنیای غنی از فناوری های آینده زندگی کنند. روش شناسی پژوهش: در این مقاله از روش های تصمیم گیری چند معیاره و تکنیک های فازی ازجمله دلفی و دنپ (دیمتل مبتنی بر فرآیند تحلیل شبکه ای) برای ارایه یک چارچوب اجرایی و عملیاتی در حوزه سازمان یادگیرنده در مدارس استفاده شده است. یافته ها: نتایج حاصله به ترتیب ساختارهای سازمان یادگیرنده، مهارت های سازمان یادگیرنده و فناوری های سازمان یادگیرنده به عنوان معیارهای اصلی سازمان یادگیرنده در مدارس ایرانی نشان می دهد. همچنین، زیرمعیارهای رهبری تقویت کننده، فناوری مدیریت دانش، قابلیت های شخصی و مدل های ذهنی با ماهیت علت، نقش اساسی در شکل گیری سازمان یادگیرنده در مدارس ایفا می کنند. اصالت/ارزش افزوده علمی: محققان راه دستیابی ایران به اهداف اقتصادی پیش بینی شده در سند چشم انداز ایران 1404 را تبدیل سازمان های ایرانی به سازمان یادگیرنده معرفی کرده است؛ اما بررسی پایگاه های اطلاعاتی علمی در ایران بیانگر این است تلاش های محدودی در این راستا به خصوص در مدارس صورت گرفته است. این مقاله بدون تمرکز بر چرایی و چیستی سازمان یادگیرنده، با استفاده از ابعاد و معیارهای معرفی شده در خصوص سازمان یادگیرنده، به چگونگی ارایه ساختاری منعطف برای سازمان یادگیرنده متناسب با شرایط مدارس ایران اشاره می کند.

هدف: یکی از مهم­ترین مسایل حوزه زمان بندی تولید که اخیرا بسیار موردتوجه محققان قرار گرفته است، مساله زمان بندی کار کارگاهی منعطف با منابع دوگانه محدود انسان و ماشین (DRCFJSP)است. برای مقابله با اختلال های غیرمنتظره مانند خرابی ماشین، باید برنامه زمان بندی کارها استوار باشد تا در صورت وقوع اختلال، برنامه زمانی دارای کارایی مناسبی باشد و از راه حل بهینه انحراف کمتری داشته باشد. لذا در این تحقیق، مساله زمان بندی کار کارگاهی منعطف با منابع دوگانه محدود انسان و ماشین با در نظر گرفتن سناریوهای محتمل خرابی ماشین ها یا اختلال در کارگاه موردمطالعه قرار می گیرد. روش شناسی پژوهش: در حل مساله موردمطالعه، نحوه واگذاری مارها به ماشین ها و توالی عملیات بر روی هر ماشین باید به گونه ای صورت پذیرد که تحت هر سناریوی محتمل، حداکثر زمان تکمیل کارها کمینه شود تا ترکیب وزنی مربوط به عملکرد سیستم در حالت متوسط، عملکرد سیستم در حالت بدبینانه، جریمه نقض قیود پنجره های زمانی موعدهای تحویل کارها و واریانس مقدار تابع هدف با توجه به سناریوهای مختلف بهینه باشد. به این منظور یک مدل برنامه ریزی تصادفی سناریو محور استوار (RSSP) در قالب یک مدل برنامه ریزی خطی عدد صحیح مختلط برای این مساله ارایه گردیده است و به منظور اعتبار سنجی در ابعاد کوچک و متوسط به وسیله نرم افزار گمز حل شده است. با توجه به Np-hard بودن این مساله، یک روش فراابتکاری مبتنی بر الگوریتم ژنتیک (GA) برای حل مسایل در ابعاد بزرگ ارایه شده است. همچنین، نتایج یک مطالعه موردی در شرکت البرز یدک مرتبط با مساله تحقیق در مقاله گزارش شده است. یافته ها: نتایج اجرای مدل RSSP پیشنهادی نشان می دهد که نرم افزار گمز قادر است که مسایل مذکور تا ابعاد متوسط را در یک زمان قابل قبول حل کند و به یک پاسخ کنترل شده و استوار دست یابد. همچنین نتایج عددی نشان دهنده عملکرد مناسب الگوریتم GA پیشنهادی به عنوان یک گزینه برای حل مدل RSSP در مسایل با اندازه بزرگ است. اصالت/ارزش افزوده علمی: در این تحقیق، مساله DRCFJSP با در نظر گرفتن سناریوهای محتمل خرابی ماشین ها مورد مطالعه قرار می گیرد. همچنین در این مقاله یک مدل برنامه ریزی تصادفی سناریومحور استوار (RSSP) در قالب قاعده برنامه­ریزی خطی عدد صحیح مختلط و یک روش فراابتکاری برای مساله مورد نظر ارایه گردیده است.

هدف: با توجه به افزایش پیچیدگی‏ های ناشی از عدم‏ قطعیت و تاثیرات آن در شبکه ‏های زنجیره تامین، بسیاری از محققین به استفاده از رویکردهای تقابلی با عدم ‏قطعیت داده ‏ها روی آورده ‏اند. به علاوه، وقوع هرگونه اختلال در شبکه ‏های توزیع، می تواند خسارت ‏های جبران‏ ناپذیری به بار بیاورد؛ بنابراین اتخاذ استراتژی‏ های مناسب برای بالا بردن سطح تاب‏ آوری شبکه زنجیره تامین به دنبال کاهش آثار مخرب ناشی از هرگونه اختلال امری مهم و ضروری به نظر می‏ رسد. روش شناسی پژوهش: در این مقاله، یک مدل ریاضی چندهدفه، چند دوره ‏ای و سناریو محور ارایه شده است که در آن علاوه بر کمینه‏ سازی دو هدف زمان تحویل و هزینه، به منظور افزایش تاب‏ آوری شبکه، معیارهای منفی تاب ‏آوری نیز کمینه می ‏گردند. برای غلبه بر ماهیت غیرقطعی داده ‏ها نیز از رویکرد برنامه ‏ریزی تصادفی دو مرحله ‏ای استفاده شده است. همچنین برای تبدیل مدل، به یک مدل تک‏ هدفه، از برنامه ‏ریزی آرمانی بهره گرفته شده است. یافته ها: به منظور اثبات کاربردی بودن مدل، داده‏ های واقعی یک مطالعه موردی در مشهد پیاده ‏سازی شده است. در نهایت، بر اساس اعتبارسنجی و تحلیل حساسیت صورت گرفته، مدل غیرقطعی پیشنهادی از برتری مشهودی نسبت به مدل قطعی برخوردار است. اصالت/ارزش افزوده علمی: این مقاله یک مدل ریاضی خطی چندهدفه را برای طراحی شبکه زنجیره تامین دارو تحت شرایط کووید-19 ارایه می کند که در آن دو شاخص زمان و تاب‏ آوری به عنوان ابزارهای بهینه ‏سازی به طور همزمان در نظر گرفته شده‏ اند.