مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

مقاله مقاله نشریه

مشخصات مقاله

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

نسخه انگلیسی
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

video

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

sound

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

نسخه انگلیسی

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید:

113
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

دانلود:

51
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

استناد:

اطلاعات مقاله نشریه

عنوان

تحلیل گفتمان ایدئولوژی در لایه های سبکی غزلیات مدحی حافظ

صفحات

 صفحه شروع 1 | صفحه پایان 22

چکیده

 اگرچه مدح به مثابه وصله ناجوری در دیوان لسان الغیب, بر چشم و طبع حافظ دوستان گرانی می کند, و نیز درست است که ماهیت مدح در مغایرت با مرام رندی و مشرب آزاده خویی حافظ قرار می گیرد, اما خواه ناخواه باید پذیرفت که پای مدح به دیوان حافظ رند هم باز شده و آن را در معرض انواع قضاوت های منتقدان نهاده است. مسیله اصلی این تحقیق, خوانشی دوباره و بدون پیش داوری از غزلیات مدحی حافظ با رویکرد سبک شناسی انتقادی با هدف کشف سازوکار گفتمانی پنهان در لایه های سبکی چهارگانه زبانی, نحوی, بلاغی و گفتمانی این غزلیات بوده است. به منظور انجام این تحقیق از روش ترکیبی (توصیفی, تحلیلی, آماری) برای بررسی 54 غزل مدحی منتخب دیوان حافظ استفاده شد و این نتایج به دست آمد: در لایه زبانی, غلبه رمزگان رندی دووجهی و کاربرد کمتر شاخص های شخصی, واژگان حسی و واژگان خاص که لازمه شعر مدحی است, از رنگ و بوی مدح در غزلیات مدحی حافظ به میزان زیادی کاسته است؛ در لایه نحوی, وجهیت عاطفی و تمنایی که مناسبت بیشتری با مدح دارد, فراوانی بسیارکمی دارد؛ در اگرچه مدح به مثابه وصله ناجوری در دیوان لسان الغیب, بر چشم و طبع حافظ دوستان گرانی می کند, و نیز درست است که ماهیت مدح در مغایرت با مرام رندی و مشرب آزاده خویی حافظ قرار می گیرد, اما خواه ناخواه باید پذیرفت که پای مدح به دیوان حافظ رند هم باز شده و آن را در معرض انواع قضاوت های منتقدان نهاده است. مسیله اصلی این تحقیق, خوانشی دوباره و بدون پیش داوری از غزلیات مدحی حافظ با رویکرد سبک شناسی انتقادی با هدف کشف سازوکار گفتمانی پنهان در لایه های سبکی چهارگانه زبانی, نحوی, بلاغی و گفتمانی این غزلیات بوده است. به منظور انجام این تحقیق از روش ترکیبی (توصیفی, تحلیلی, آماری) برای بررسی 54 غزل مدحی منتخب دیوان حافظ استفاده شد و این نتایج به دست آمد: در لایه زبانی, غلبه رمزگان رندی دووجهی و کاربرد کمتر شاخص های شخصی, واژگان حسی و واژگان خاص که لازمه شعر مدحی است, از رنگ و بوی مدح در غزلیات مدحی حافظ به میزان زیادی کاسته است؛ در لایه نحوی, وجهیت عاطفی و تمنایی که مناسبت بیشتری با مدح دارد, فراوانی بسیارکمی دارد؛ در لایه بلاغی, ابتکار و تلاش چندانی برای ابداع ابزارهای بلاغی به منظور تایید و تاکید گفتمان مدحی به چشم نمی آید؛ در لایه گفتمانی اولویت با کنش های تصریحی و ترغیبی است که آن هم در خدمت تبلیغ ارزش های گفتمانی حافظ (و نه ممدوح) قرار می گیرد؛ بنابراین, می توان نظر داد که تفاوت معنی داری در هیچ یک از لایه های سبکی و گفتمانی غزلیات مدحی حافظ با سایر غزلیات او وجود ندارد و مجموع این عوامل باعث کم رنگ شدن مدح و خاصیت مداحی در شعر حافظ بوده است. لایه بلاغی, ابتکار و تلاش چندانی برای ابداع ابزارهای بلاغی به منظور تایید و تاکید گفتمان مدحی به چشم نمی آید؛ در لایه گفتمانی اولویت با کنش های تصریحی و ترغیبی است که آن هم در خدمت تبلیغ ارزش های گفتمانی حافظ (و نه ممدوح) قرار می گیرد؛ بنابراین, می توان نظر داد که تفاوت معنی داری در هیچ یک از لایه های سبکی و گفتمانی غزلیات مدحی حافظ با سایر غزلیات او وجود ندارد و مجموع این عوامل باعث کم رنگ شدن مدح و خاصیت مداحی در شعر حافظ بوده است.

چندرسانه ای

  • ثبت نشده است.

    • استنادها

  • ثبت نشده است.

    • ارجاعات

  • ثبت نشده است.

    • استناددهی

    APA: کپی

    اسکویی، نرگس. (1401). تحلیل گفتمان ایدئولوژی در لایه های سبکی غزلیات مدحی حافظ. ادب فارسی (دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران)، 12(1 (پیاپی 29) )، 1-22. SID. https://sid.ir/paper/1138738/fa

    Vancouver: کپی

    اسکویی نرگس. تحلیل گفتمان ایدئولوژی در لایه های سبکی غزلیات مدحی حافظ. ادب فارسی (دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران)[Internet]. 1401؛12(1 (پیاپی 29) ):1-22. Available from: https://sid.ir/paper/1138738/fa

    IEEE: کپی

    نرگس اسکویی، “تحلیل گفتمان ایدئولوژی در لایه های سبکی غزلیات مدحی حافظ،” ادب فارسی (دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران)، vol. 12، no. 1 (پیاپی 29) ، pp. 1–22، 1401، [Online]. Available: https://sid.ir/paper/1138738/fa

    مقالات مرتبط نشریه ای

  • ثبت نشده است.

    • مقالات مرتبط همایشی

  • ثبت نشده است.

    • طرح های مرتبط

  • ثبت نشده است.

    • کارگاه های پیشنهادی






    بازگشت به بالا
    telegram sharing button
    whatsapp sharing button
    linkedin sharing button
    twitter sharing button
    email sharing button
    email sharing button
    email sharing button
    sharethis sharing button