مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

مقاله مقاله نشریه

مشخصات مقاله

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

نسخه انگلیسی
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

video

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

sound

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

نسخه انگلیسی

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید:

94
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

دانلود:

17
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

استناد:

اطلاعات مقاله نشریه

عنوان

نوسان جمعیت زمستان گذران خانواده مرغابیان (Anatidae) در تالاب های حوضه بختگان، ایران

صفحات

 صفحه شروع 205 | صفحه پایان 228

چکیده

 سابقه و هدف: خانواده مرغابیان (Anatidae) به دلیل رفتار مهاجرتی, پراکنش وسیع و تراکم جمعیت زیاد به عنوان شاخص زیستی تالاب­ ها به ­شمار می­روند. تالاب های حوضه بختگان شامل سه تالاب بختگان, طشک و کمجان در استان فارس از زیستگاه های مهم گونه ­های مرغابیان در فلات مرکزی ایران است. هدف از این تحقیق ارزیابی روند نوسان های جمعیت زمستان­ گذران خانواده مرغابیان در تالاب های حوضه بختگان در بازه بلند­مدت 52-ساله از سال 1967 تا 2018 میلادی (1397-1346 شمسی) است.مواد و روش ها: جمعیت و تنوع مرغابیان از داده ­های 52-ساله سرشماری سازمان حفاظت محیط­زیست به دست آمد. برای بررسی وضعیت کنونی زیستگاه, روایی داده­ ها و پایش جمعیت­ های مرغابیان از نتایج مطالعات میدانی در سال 2019 (1398-1397) استفاده شد. از 21 گونه مرغابیان در تالاب­ های بختگان, نه گونه با جمعیت­ بیش از 50 فرد در سال و در حداقل 20 سال مشاهده, به همراه گونه آسیب پذیر اردک سرحناییAythya ferina  به تفضیل بررسی شدند. روند سالانه جمعیت کل مرغابیان, تعداد گونه­ ها در هر سال, سهم مرغابیان از جمعیت و تنوع پرندگان آبزی تالاب ­های بختگان و روند آماری نوسان جمعیتی گونه ­ها تجزیه و تحلیل شدند. روند نوسان های بلند­مدت جمعیت گونه­ های مرغابیان با استفاده از بسته آماری RTRIM و کاربرد شاخص­ های چندگونه­ ای MSI محاسبه شد.نتایج و بحث: در مجموع 21 گونه از مرغابیان از جمله گونه در خطر انقراض (EN) اردک سرسفید Oxyura leucocephala , گونه ­های آسیب پذیر (VU) اردک مرمریMarmaronetta angustirostris  و اردک سرحنایی و گونه نزدیک تهدید (NT) اردک بلوطیAythya nyroca  در تالاب های حوضه بختگان شناسایی شدند. میانگین جمعیت مرغابیان در دوره 31-ساله (2008-1988) بیش از 169000 فرد بود ولی در ده سال پایانی (2018-2009) به 6623 فرد کاهش یافته است. بیشترین تعداد جمعیت کل مرغابیان در سال­ 1995 با 632510 فرد و کمترین تعداد هم با 1135 فرد در سال 2016 بوده است. بیشترین و کمترین تعداد گونه نیز در سال­ های 2000  و 2010 به ترتیب با 13 و سه گونه بود. روند آماری نوسان جمعیت نشان داد که غاز خاکستری Anser anser در بلند­مدت دارای کاهش شدید با شیب 21- درصد, تنجه Tadorna tadorna  دارای کاهش شدید (4/8- درصد), آنقوت Tadorna ferruginea  با جمعیت پایدار و شیب صفر درصد, اردک سرسبزAnas platyrhynchos  و خوتکای اوراسیایی Anas crecca دارای کاهش شدید به ترتیب با شیب 1/12- درصد  و 5/6- درصد بوده است. نتایج بیان­گر  سهم بالای تالاب های بختگان برای گونه های مرغابیان طی دهه ­های 1990 تا اوایل دهه 2000 در تالاب­ های استان فارس بود ولی در 15 سال گذشته, جایگاه خود را از دست داده است. این تالاب­ ها در گذشته زیستگاه جوجه ­آور تابستانه برای اردک­ مرمری بودند ولی در سال­های اخیر, گزارشی از جوجه ­آوری آن دریافت نشده است. کاهش تراز آبی, خشک شدن پهنه­ های آبگیر و دگرگونی متغیرهای زیستگاهی از مهم­ترین عوامل کاهش جمعیت و تنوع مرغابیان بوده است.نتیجه ­گیری: خانواده مرغابیان بیش از 30 درصد تنوع گونه­ ها و بیش از 53 درصد جمعیت کل پرندگان آبزی تالاب­ های بختگان را دارا هستند. در حال حاضر تنها در بخش کوچکی از تالاب طشک در محدوده چشمه گمبان امکان زمستان­ گذرانی برای مرغابیان وجود دارد. بازسازی, احیاء و حفاظت مستمر و اثربخش از زنجیره تالاب های حوضه بختگان مستلزم اختصاص آب مورد نیاز از منابع آبی متنوع برای پایداری زیستی آن است. در صورت افزایش سطح و عمق پهنه­ های آبی, احتمال افزایش جمعیت و تنوع مرغابیان غواص و ماهی­ خوار مورد انتظار است. به دلیل اهمیت مشارکت ذینفعان در برنامه ­های حفاظت و احیاء تالاب­ها لازم است با توجه به شرایط اجتماعی, اقتصادی, فرهنگی و سیاسی, نسبت به تخصیص حق­آبه زیستی و حفاظت مشارکتی از تالاب اقدام نمود.

چندرسانه ای

  • ثبت نشده است.

    • استنادها

  • ثبت نشده است.

    • ارجاعات

  • ثبت نشده است.

    • استناددهی

    مقالات مرتبط نشریه ای

  • ثبت نشده است.

    • مقالات مرتبط همایشی

  • ثبت نشده است.

    • طرح های مرتبط

  • ثبت نشده است.

    • کارگاه های پیشنهادی






    بازگشت به بالا
    telegram sharing button
    whatsapp sharing button
    linkedin sharing button
    twitter sharing button
    email sharing button
    email sharing button
    email sharing button
    sharethis sharing button