مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

مقاله مقاله نشریه

مشخصات مقاله

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

نسخه انگلیسی
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

video

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

sound

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

نسخه انگلیسی

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید:

17
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

دانلود:

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

استناد:

اطلاعات مقاله نشریه

عنوان

ابعاد نحوی و معنا شناختی فعل وجهی «بایستن» در تاریخ بیهقی

صفحات

 صفحه شروع 265 | صفحه پایان 292

چکیده

 تحلیل نحوی و معنایی فعل های وجهی, به ویژه فعل وجهی «بایستن», به دلیل وضعیت خاص تصریفی, نحوی و معنایی آن, از بحث های چالش برانگیز در مطالعات دستوری زبان فارسی بوده است. این مطالعات عمدتاً بر کاربردهای این فعل در فارسی معاصر متمرکز بوده, کمتر به بررسی تاریخی در این زمینه پرداخته شده است. پژوهش حاضر, با اتکا به شواهد مستخرج از تاریخ بیهقی (1114 مورد), بر آن است ویژگی های نحوی و معنایی این فعل را که عمدتاً محل مناقشه اند, بررسی کند. در این نوشتار, ابتدا با اشاره به ویژگی های این فعل از منظر تصریف پذیری, وضعیت این فعل را از نظر زمان دستوری, دلالت های زمانی و تمایز میان صورت های مختلف ماضی و همچنین صورت های مضارع مشخص کرده ایم. در ادامه, نشان داده ایم در ظرفیت این فعل, یا یک گروه اسمی (در نقش فاعل) وجود دارد یا یک بند متمّمی. در حالت اخیر, دو فرضیه را دربارۀ فاعل «بایستن» مطرح و بررسی کرده ایم: یکی, در نظر گرفتن خود بند متمّمی به عنوان فاعل و دیگری, پوچ واژۀ پنهان. بدین ترتیب نشان داده ایم تک صیغه ای بودن این فعل, متأثر از ماهیت نحوی و معنایی فاعل است و ربطی به تغییرات این فعل طی فرایند دستوری شدگی ندارد. در ادامه, مشخص شد بندهای ناخودایستا (مصدرهای مرخّم) فاعل نحوی ندارند و آنچه در بعضی پژوهش ها با عنوان فاعل «را»یی مطرح شده, در حقیقت یک گروه اسمی است که نقش نحوی آن, متمّم اختیاری فعل «بایستن» و نقش معنایی آن, بهره ور است. این گروه اسمی, اساساً مستقل از بند متمّمی است. در همین زمینه, مشخص شد برخلاف تحلیل داوری, وجهیت در بندهای ناخودایستا ممکن است کنشگرمحور نیز باشد و دست کم براساس داده های تاریخ بیهقی نمی توان حرکت از وجهیت کنش محور به وجهیت کنشگرمحور را مصداقی از فرایند دستوری شدگی دانست. در انتها, بررسی معنایی فعل «بایستن» در تأیید تحلیل های پیشین در این زمینه, نشان داد تمام کاربردهای این فعل در تاریخ بیهقی, از نوع وجهیت غیرمعرفتی هستند.

چندرسانه ای

  • ثبت نشده است.

    • استنادها

  • ثبت نشده است.

    • ارجاعات

  • ثبت نشده است.

    • استناددهی

    مقالات مرتبط نشریه ای

  • ثبت نشده است.

    • مقالات مرتبط همایشی

  • ثبت نشده است.

    • طرح های مرتبط

  • ثبت نشده است.

    • کارگاه های پیشنهادی






    بازگشت به بالا
    telegram sharing button
    whatsapp sharing button
    linkedin sharing button
    twitter sharing button
    email sharing button
    email sharing button
    email sharing button
    sharethis sharing button