مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

مقاله مقاله نشریه

مشخصات مقاله

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

نسخه انگلیسی

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

video

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

sound

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

نسخه انگلیسی

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید:

335
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

دانلود:

131
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

استناد:

اطلاعات مقاله نشریه

عنوان

«توپچی باشی» در عصر صفوی؛ از فن سالاری تا منصب داری

صفحات

 صفحه شروع 63 | صفحه پایان 81

چکیده

 عنوان «توپچی باشی» به معنی سرکرده توپچیان و فرمانده توپخانه, با رواج کاربرد سلاح آتشین توپ, تقریبا از اوایل عهد صفویه رواج یافت. در نخستین اشاره ها به این مقام در دوره شاه تهماسب اول, توپچی باشی استاد فن سالاری است که دو مهارت «توپ ریزی» و «توپ اندازی» را توامان داراست. ازآنجاکه سلاح توپ اساسا در اختیار دولت مرکزی بود, طولی نکشید که توپچی باشی در سلک امرا و مقربان درگاه درآمد. با اصلاحات نظامی شاه عباس اول, توپچی باشی با حفظ دو مهارت پیش گفته, در سلسله مراتب نظامی صاحب موقعیت شد و در زمره امرای قشون قرار گرفت. پس از دو جنگ مهم ایروان (1045ق/1635م) و قندهار (1058ق/1648م) که در هردو, توپخانه عامل اصلی پیروزی شد, جایگاه توپخانه بسیار ارتقاء یافت؛ به نحوی که منصب توپچی باشی و یگان منظم توپخانه, برای نخستین بار درست بعد از جنگ های قندهار, در سال 1064ق/ 1654م. رسمیت یافت. از آن پس تا پایان عصر صفوی, توپچی باشی صاحب منصبی نظامی بود که وظیفه فرماندهی یگان توپخانه را در میدان جنگ برعهده داشت و در کنار قورچی باشی, قوللرآقاسی و تفنگچی آقاسی, اما پایین تر از آنها, ارکان اربعه ارتش حاضرالرکاب (ثابت) مشاهره بگیر (حقوق بگیر) را تشکیل می دادند. مقاله حاضر با روش توصیفی-تحلیلی می کوشد روند پیدایش منصب «توپچی باشی» را همپای رواج کاربرد توپ در ارتش عصر صفوی, در سیری دویست ساله شناسایی کند و وظایف و جایگاه او را در سلسله مراتب نظامی آن عصر روشن سازد.

چندرسانه ای

  • ثبت نشده است.
  • استنادها

  • ثبت نشده است.
  • ارجاعات

  • ثبت نشده است.
  • استناددهی

    APA: کپی

    تبریزنیا تبریزی، مجتبی، و خیراندیش، عبدالرسول. (1398). «توپچی باشی» در عصر صفوی؛ از فن سالاری تا منصب داری. پژوهشهای علوم تاریخی (دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران)، 11(2 )، 63-81. SID. https://sid.ir/paper/962790/fa

    Vancouver: کپی

    تبریزنیا تبریزی مجتبی، خیراندیش عبدالرسول. «توپچی باشی» در عصر صفوی؛ از فن سالاری تا منصب داری. پژوهشهای علوم تاریخی (دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران)[Internet]. 1398؛11(2 ):63-81. Available from: https://sid.ir/paper/962790/fa

    IEEE: کپی

    مجتبی تبریزنیا تبریزی، و عبدالرسول خیراندیش، “«توپچی باشی» در عصر صفوی؛ از فن سالاری تا منصب داری،” پژوهشهای علوم تاریخی (دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران)، vol. 11، no. 2 ، pp. 63–81، 1398، [Online]. Available: https://sid.ir/paper/962790/fa

    مقالات مرتبط نشریه ای

  • ثبت نشده است.
  • مقالات مرتبط همایشی

  • ثبت نشده است.
  • طرح های مرتبط

  • ثبت نشده است.
  • کارگاه های پیشنهادی






    بازگشت به بالا
    telegram sharing button
    whatsapp sharing button
    linkedin sharing button
    twitter sharing button
    email sharing button
    email sharing button
    email sharing button
    sharethis sharing button