لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

طی فصلهای زمستان و بهار سالهای 1386 و 1387، از گلخانه های اطراف مشهد و چناران تعداد 450 نمونه از گیاهان میخک که برگهای آنها دارای علایم رنگ پریدگی، ابلقی و بدشکلی بود، جمع آوری شد. با استفاده از آزمون ساندویچ دو طرفه الایزا نمونه های آلوده مشخص گردید. RNAی کل گیاه با استفاده از محلول RNXTM (-Plus) از نمونه های جمع آوری شده استخراج گردید. کیت AccuPowerR RT Pre Mix Kit به همراه پرایمر اختصاصی برگشت هر دو قطعه مورد هدف جهت ساخت رشته cDNAی ویروسی به کار رفت. واکنش PCR نیز با استفاده از کیت AccupowerR PCR PreMix انجام شد. واکنش RT-PCR دو قطعه از ژنوم ویروس را به اندازه های تقریبی 1037 bp و 676 bp تکثیر کرد که جهت تعیین توالی محصولات PCR؛ مورد استفاده قرارگرفتند. توالی نوکلئوتیدی 3 ژن از قطعه  676 bpجدایه FUM2 با توالی نوکلئوتیدی 23 جدایه از سایر نقاط دنیا با کمک نرم افزار BioEdit  و در ClustalW2 مقایسه و درخت فیلوژنتیکی رسم شد. تجزیه و تحلیل فیلوژنتیکی جدایه ایرانی FUM2 در مقایسه با جدایه های موجود در بانک ژن نشان داد که جدایه مذکور در گروه I و در زیر گروه IA قرار می گیرد.

جهت کنترل بیولوژیکی بیماری پژمردگی آوندی میخک، ناشی از قارچ Fusarium oxysporum f.sp. dianthi، اثر آنتاگونیستی 141 باکتری جداشده از فراریشه (ریزوسفر) میخک علیه قارچ بیمارگر به روش کشت متقابل مورد بررسی قرار گرفت. از این تعداد، 16 استرین دارای خاصیت آنتاگونیستی بودند که 7 استرین با بیشترین هاله بازدارندگی برای آزمون های بعدی انتخاب شدند. بر اساس آزمون های بیوشیمیایی، فیزیولوژیکی و مرفولوژیکی استرین های E31 و E57 به عنوان Bacillus cereus، استرین های E102, E93, E76 و E121 به عنوان Bacillus subtilis و جدایه E130 به عنوان Pseudomonas fluorescens bv. III شناسایی شدند. در آزمون های آزمایشگاهی تمامی استرین ها نسبت به شاهد، با تولید متابولیت های فرار و متابولیت های مایع خارج سلولی از رشد میسلیومی بیمارگر جلوگیری کردند. این پدیده همراه با بعضی تغییرات مرفولوژیکی در هیف ها مشاهده گردید. متابولیت های استخراجی این استرین ها نیز باعث کاهش تعداد کنیدیوم و توانایی جوانه زنی کنیدیوم های بیمارگر شدند. در بررسی های صورت گرفته در شرایط کنترل شده با استفاده از خاک سترون و غیرسترون، تاثیر استرین های باکتریایی به دو روش آلوده سازی خاک و آغشته سازی ریشه به باکتری ها روی شدت بیماری، درصد گیاهان سالم و فاکتورهای رشدی مورد ارزیابی قرار گرفت. استرین های E57 و E121 به هر دو روش آلوده سازی خاک و آغشته سازی ریشه و جدایه E130 فقط به روش آغشته سازی ریشه، بیشترین تاثیر را در کاهش شدت بیماری و افزایش درصد گیاهان سالم از خود نشان دادند. استرین های E57 و E121 و E130 نسبت به شاهد به طور معنی داری وزن خشک گیاه را افزایش دادند. بیشترین وزن خشک در روش آلوده سازی خاک مربوط به جدایه E57 و در روش آغشته سازی ریشه مربوط به جدایه E130 بود.

در این پژوهش، شرایط لازم برای باززایی گیاه به روش رویان زایی بدنی از ریزنمونه گلبرگ در دو رقم میخک (Spirit, Sagres) بررسی شده است. پینه های رویان زا روی محیط کشت MS حاوی 0.5، 1، 2، 4 و 6 میلی گرم در لیتر 2, 4-D تولید شدند و بیش ترین پینه (37 درصد) از محیط کشت حاوی 2 میلی گرم در لیتر 2, 4-D به دست آمد. پس از انتقال پینه های رویان زا به محیط کشت MS بدون تنظیم کننده رشد و محیط های کشت حاوی 0.2، 0.5، 1، 2 و 4 میلی گرم پیکلورام رویان های بدنی تولید شدند. بیشترین رویان زایی (251 رویان) روی محیط کشت حاوی 0.5 و 1 میلی گرم در لیتر پیکلورام به دست آمد. رقم های پینه زایی و رویان زایی پاسخ های مختلفی را نشان دادند. وقتی که رویان های لپه ای به محیط کشت 1/2MS بدون تنظیم کننده رشد انتقال داده شدند، گیاهچه نمودند. گیاهچه های به دست آمده پس از سازگاری در شرایط گلخانه به طور عادی مراحل رشد خود را ادامه دادند.

در بررسی حاضر تغییرات بیوشیمایی در طی توسعه گل ها در دو رقم (پینک و استا) میخک گلدانی مورد بررسی قرار گرفت. میزان تولید اتیلن و محتوای آمینو سیکلو پوپان کربوکسیلیک اسید (ACC) تا رسیدن به مرحله 5 در هر دو رقم افزایش نشان داد. در فعالیت آنزیم پراکسیداز و سوپر اکسید دیسموتاز 3 فاز متفاوت مشاهده شد: در مرحله 1 و 2 گل ها کمترین فعالیت، در مراحل 3 و 4 فعالیت آنزیم ها در حد متوسط و در مرحله باز شدن کامل گل ها (5) بیشترین فعالیت آنزیم مشاهده شد. بیشترین فعالیت آنزیم پراکسیداز در هر دو رقم در مرحله 5 اتفاق افتاد. در رقم استا بیشترین فعالیت آنزیم کاتالاز مربوط به مرحله 4 و 5 بود. اما در رقم پینک تفاوت معنی در فعالیت این آنزیم در تمامی مراحل مشاهده نشد. میزان پراکسید هیدروژن (H2O2) با نزدیک شدن به مرحله 5 افزایش نشان دااد. میزان قندها (ساکارز، گلوکز و فروکتوز) در زمان باز شدن گل ها افزایش نشان داد. از نتایج این بررسی میتوان چنین دریافت که متابولیسم آنتی اکسیدانها و میزان قندهای موجود در گلبرگ ها با روند توسعه گلبرگها مرتبط می باشد.