اکثر شهرهای میلیونی نزدیک گسل های فعال واقع شده اند. حرکات زمین در حومه گسل های فعال به دو پارامتر اصلی امتداد گسیختگی و تاثیرات تغییر مکان ماندگار وابسته هستند. بنابراین، این دو پارامتر برای طرح مقاوم سازی زلزله و کاهش خطر لرزه ای مهم می باشند تا بتوان مشخصات حرکات توانمند زمین در حوزه نزدیک گسل را در کلان شهرها ارزیابی کرد.در این مقاله، حرکت زمین در حوزه نزدیک گسل با استفاده از مدل سینماتیکی شهر تهران، پایتخت ایران مدلسازی شده است. شهر تهران در امتداد گسل شمال تهران (NTF)، که بعنوان یک چشمه لرزه ای احتمالی فرض شده بوده گسترش یافته است. مدلهای سینماتیکی یکی از روشهای موثر برای مدلسازی حرکات توانمند زمین بلند پریود شامل لغزش ناهمگن برروی گسل (اسپریتی) و زمین شناسی زیرزمینی می باشند. در اینجا، حرکات زمین در حوزه نزدیک گسل بر اساس نمایش NTF فرضی با استفاده از مدل سینماتیکی گسل محدود بوجود آمده است. پس، تغییرات پارامترهای گسلش از قبیل زمان فرآیش، حداکثر لغزش، سرعت گسیختگی و فاصله ساختگاه تا گسل برروی مشخصات پالس حوزه نزدیک بطور عددی آزمایش و بحث شده اند.

منطقه مورد مطالعه شامل ایالت زمین شناسی فارس (زاگرس خاوری) حدفاصل گسل کازرون و رازک است. بررسی وضعیت تکتونیکی پی سنگ، هدف اصلی این مقاله بوده است. برای این منظور، کلیه کارهای قبلی جمع آوری و بررسی گردیدند. از سوی دیگر داده های زمین شناسی و زلزله شناسی نیز جمع آوری شده و با تفسیر داده های ژئوفیزیکی موجود تلفیق گردیدند. بدین ترتیب آشکار گردید که ایجاد بلندی ها و فروافتادگی ها به شکل پی سنگ مربوط است و ناهنجاری های مغناطیسی مهم نیز بر مرزهای ساختاری منطقه منطبق هستند.درنهایت بر اساس مجموع شواهد، پی سنگی بودن گسلهای رازک، نظام آباد، سبزپوشان و کره بس در منطقه مورد مطالعه، قابل اثبات است.

گسل ترود واقع در 110 کیلومتری جنوب دامغان با راستای تقریبی WSW-ENE در پایانه باختری خود راستای تقریبی EW به خود می گیرد. در این منطقه پایانه، ساخت هایی مشاهده می شود که نشان دهنده الگوی ویژه پایانه گسل های راستالغز است. این ساخت ها از نظر راستا کلا دو دسته می شوند. ساخت هایی با راستای تقریبی S-N که به طور عمده ساخت های فشارشی مانند راندگی ها و چین های ماکروسکوپی با گرایش (vergence) عمده به سوی باختر هستند و در سنگ های پالئوزوییک و مزوزوییک دیده می شوند. همراه با این ساخت ها، ساخت های برشی راست بر و عادی نیز با همین راستاها وجود دارند. همچنین ساخت های مزوسکوپی مانند ریز چین ها، برگوارگی ها و خطوارگی های مرتبط با ساخت های ماکروسکوپی جز این گروه هستند. دسته دوم ساخت هایی با راستای میانگین NE-SW هستند که شامل چین هایی ملایم و راندگی های جوانتر هستند و در کل گرایشی به سوی جنوب نشان می دهند. این ساخت ها در سنگ های سنوزوئیک و جوانتر آشکارتر هستند. با این حال در سنگ های قدیمی تر نیز تغییرات ساختاری چشم گیر به وجود آورده اند. جهت رشته کوه ترود و گسل ترود، اصلی ترین سیمای ساختاری منطقه، نسبت به نیروهای حاصل از هم گرایی صفحه های عربستان - اوراسیا و فشارش و چرخش بلوک لوت و حرکت گسل های پیرامون آن به گونه ای است که دگرریختی در رشته کوه مزبور به صورت ترافشارشی (transpression) است. جهت لغزش در این سیستم ترافشارشی در طول زمان دستخوش تغییراتی شده است که علت آن تغییر راستای محلی میدان تنش به واسطه چرخش ها و حرکات فوق بوده است. همانند بیش تر مناطق ترافشارشی، واتنش در برخی نقاط این منطقه به دو مولفه برشی و فشارشی هم زمان یا در دو زمان مستقل از هم تقسیم (partitioning) شده است و ساخت های مربوطه به وجود آمده اند. ساخت های فرعی دیگری مانند شکستگی های نوع ریدل و P و چین های منطبق بر الگوی زمین ساخت راستالغز (wrench tectonic) که جهاتی غیر از شمالی - جنوبی و / یا شمال خاوری - جنوب باختری دارند مانند اغلب پهنه های برشی، در این منطقه نیز وجود دارند.

در این تحقیق برآورد خطر لرزه ای شهر ساوه به روش احتمالاتی انجام شد. محدوده شهر ساوه در زون ایران مرکزی واقع شده و فعالیت لرزه ای متوسط دارد. بر اساس مطالعات لرزه خیزی و لرزه زمین ساخت انجام گرفته در این تحقیق، نزدیک ترین چشمه لرزه زا به این شهر گسل البرز است که از مرکز شهر ساوه عبور می کند و انتظار می رود بیشینه شتاب را برای این شهر ایجاد کند. اما پس از تحلیل های مربوط به جدایش خطر لرزه ای، مشخص شد که گسل ایندس، با فاصله های 21 کیلومتر از شهر، 12/45 درصد خطر برای شهر ساوه را تحت کنترل خود دارد و در واقع زمین لرزه کنترل کننده در دوره بازگشت 475 سال را به وجود آورده است.

در این مقاله برای طراحی شبکه مانیتورینگ GPS برای گسل بم روشی بر مبنای بهینگی دقت برآورد پارامترهای مکانیکی و زمین شناسی گسل و هزینه ارائه شده است. الگوی الاستیک مورد استفاده تابعی از پارامترهای مکانیکی گسل واقع در یک محیط الاستیک و همگن است. این پارامترها عبارتند از عمق قفل شدگی و سرعت لغزش.تابع هدف برای بهینه سازی ترکیبی از دقت نهایی پارامترهای فوق و هزینه، باتوجه به قیود زمین شناسی است. باتوجه به اهمیت محل استقرار ایستگاه و پایداری نسبی محل نصب آنتن گیرنده GPS، با استفاده از نقشه های رقومی زمین شناسی قیود زمین شناسی در طراحی لحاظ شده و مکان های با استحکام بالا جهت نصب ایستگاه تعیین شده است. الگوریتم ژنتیک با پارامترهای پیوسته و مقید برای حل مساله بهینه سازی استفاده شده است و به کمک این ابزار که یک روش هوشمند جستجوی تصادفی است و از ساز و کار ژن ها و کروموزوم ها در موجودات زنده و نحوه تولید مثل آنها الهام گرفته است تابع هدف کمینه و پارامترهای مختلف از جمله موقعیت ایستگاه ها تعیین شده اند.

منطقه مورد مطالعه شامل فروبار دزفول، در حدفاصل گسل کازرون و گسل هندیجان است. بررسی وضعیت تکتونیکی پی سنگ هدف اصلی این مطالعه بوده است. برای این منظور، کلیه کارهای قبلی جمع آوری و بررسی گردیدند. از سوی دیگر داده های زمین شناسی و زلزله شناسی نیز جمع آوری شده و با تفسیرها و داده های ژئوفیزیکی موجود تلفیق گردیدند. بدین ترتیب آشکار گردید که ایجاد فروبار دزفول جنوبی به شکل پی سنگ مربوط است و ناهنجاریهای مغناطیسی مهم نیز بر مرزهای ساختاری منطقه منطبق هستند. بر این اساس بالاآمدگی خارک میش - هندیجان و فروافتادگی برازجان به ترتیب به عنوان بالاآمدگی و پایین افتادگی پی سنگی معرفی گردیدند.از سوی دیگر، بر اساس مجموع شواهد، پی سنگی بودن گسل های هندیجان، خارک میش، کازرون و جبهه پیشانی کوهستان و پیشانی کوهستان زاگرس در منطقه مورد مطالعه، قابل اثبات است.