راهبردهای آموزش در علوم پزشکی
سال:1401 | دوره:15 | شماره:5 |تعداد مقالات:10

مقدمه: یکی از اهداف آموزش دندانپزشکی تربیت دندانپزشکانی توانمند است لذا برای ارتقا بهره وری نظام آموزشی به سمت این هدف، تغییرات نظام آموزشی ضروری است. پژوهش حاضر با هدف راحی مدل آموزش دندان پزشکی بیمار محور انجام شده است. روش کار: در این مطالعه که به روش کیفی با رویکرد نظریه داده بنیاد انجام شده، مصاحبه های نیمه ساختار یافته با نمونه گیری هدفمند و از نوع گلوله برفی با مشارکت 21 نفر از خبرگان آموزش دندانپزشکی انجام پذیرفت. مراحل کدگذاری به روش تجزیه و تحلیل به روایت اشتراوس و کوربین بوده است. روایی پژوهش مورد اعتبارپذیری، انتقال پذیری و تایید پذیری قرار گرفت. نتایج: داده های حاصل از تحلیل مصاحبه ها به صورت کدگذاری به صورت 50 طبقه فرعی، 17طبقه اصلی و8 مقوله به عنوان کد محوری قرار گرفتند. مقوله های استخراج شده تحت عناوین "تحلیل وضعیت موجود"، "کارآمدن نمودن دانشجو"، "ارزشیابی"، "راهبردهای آموزشی"، "قدرت مشارکت"، "خدمت گیرنده (بیمار)"، "برنامه ریزی و مدیریت" و "آماده سازی بستر" شکل گرفت. نتیجه گیری: برای تربیت فارغ التحصیلانی توانمند، نیاز است با آماده سازی بستر و برنامه ریزی صحیح و بهره گیری از تجارب صاحب نظران و مشارکت های برون بخشی و درون بخشی، در راهبردهای آموزشی و شیوه های ارزشیابی تغییراتی ایجاد کنیم و نهایتا شیوه ای از آموزش را پیدا سازی کنیم که زمینه های کارآمدی هر چه بیشتر فارغ التحصیل برای ارایه خدمات مناسب به بیمار فراهم گردد.

مقدمه: از مسایل مهم در امر آموزش و پرورش اصلاح باورها، احساسات و خواسته های افراد است؛ زیرا برای نیل به رشد، توسعه و پیشرفت جامعه و فرد بیش و پیش از ساختارهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، باید به درون انسان ها بازگشت و تغییرات درونی را در آن ها رقم زد. هدف پژوهش حاضر، بررسی جایگاه تغییر درونی مطلوب (تغییر در باورها، احساسات و خواست ها) در اسناد بالادستی نظام آموزش و پرورش ایران است. روش ها: این پژوهش، توصیفی از نوع تحلیل محتوا با به کارگیری روش «آنتروپی شانون» است. جامعه ی تحلیلی شامل کلیه اسناد بالادستی نظام آموزش و پرورش و نمونه ی آماری آن شامل سندهای تحول بنیادین و سند برنامه درسی ملی است. ابزار انجام پژوهش، چک لیست محقق ساخته متشکل از 37 مولفه ی فرعی که در ذیل سه مولفه اصلی به عنوان ابعاد سه گانه ی عمل تغییر درونی مطلوب قرار گرفته اند، می باشد و روایی محتوایی آن به تایید تعدادی از متخصصان علوم تربیتی و روان شناسی رسید. نتایج: در اسناد بالادستی در مجموع 1168 مرتبه به ابعاد سه گانه ی تغییر درونی مطلوب در انسان توجه شده، که بیشترین ضریب اهمیت (Wj) به بعد گرایشی تغییر درونی مطلوب با ضریب 341/0 تعلق داشته و پس از آن بعد معرفتی با ضریب اهمیت 334/0 و بعد ارادی با ضریب اهمیت 325/0 قرار دارد. هم چنین، میزان بار اطلاعاتی (Ej) در ابعاد سه گانه به ترتیب مربوط به بعد گرایشی با (257/1)، بعد معرفتی (230/1) و بعد ارادی (149/1) است. نتیجه گیری: نگارندگان اسناد آموزش و پرورش در تنظیم محتوای اسناد مذکور، برای بعد گرایشی اهمیت بیشتر نسبت به بعد معرفتی و بعد ارادی قایل شده اند؛ زیرا تا فرد از نظر عاطفی برانگیخته نشود تغییر انجام نمی شود و تحقق دیگر ابعاد با دشواری روبروست.

مقدمه: هدف این پژوهش بررسی ادراک معلمان علوم تجربی و دانش آموزان در مورد ارتباط این درس با تربیت دانش آموز پژوهنده و عوامل و موانع آن می باشد. روش ها: روش پژوهش از نوع کیفی و رویکرد پدیدار شناسی می باشد. میدان پژوهش، ناحیه یک آموزش و پرورش شهر مشهد در سال تحصیلی 98-1397 بود. مطلعان کلیدی بر اساس نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند و حجم نمونه مطابق با رویکرد اشباع نظری با ده معلم علوم تجربی و ده دانش آموز مقطع متوسطه اول به اشباع رسید. سپس جمع آوری اطلاعات از طریق مصاحبه عمیق و تحلیل آن به روش فرو کاهش استعلایی در پدیدارشناسی صورت گرفت. یافته ها: یافته های نهایی پژوهش شامل7 مفهوم می باشد که مفهوم «ماهیت پژوهش محور درس علوم تجربی» ادراک پژوهیده ها را نسبت به این درس نشان می دهد. مفهوم های «تعاملات موثر معلم و دانش آموزان، شیوه های جذاب و متنوع معلم و روحیه پژوهشی بالای برخی دانش آموزان» جزء عوامل موثر در تربیت دانش آموز پژوهنده و مفاهیم « شرایط آموزشی نامناسب، ضعف های آموزشی معلم و ناسازگاری برخی دانش آموزان با فضای پژوهش» از موانع تربیت دانش آموز پژوهنده در کلاس های درس علوم تجربی به شمار آمده است. نتیجه گیری: یافته های حاصل از پژوهش می تواند در تربیت دانش آموزانی پژوهشگر در سیستم آموزش و پرورش موثر واقع شود.

مقدمه: امروزه دانش افزایی و بررسی تاثیر نقش آموزش ها بر مسوولیت پذیری و کارآمدی در سازمان های یادگیرنده یک ضرورت تلقی می شود، لذا تحقیق حاضر بر اساس مدل کرک پاتریک به ارزیابی میزان مسوولیت پذیری و اثربخشی دوره های آموزشی ژورنال کلاب دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تبریز در سال 1396 پرداخته است. روش ها: پژوهش حاضر در زمره پژوهش کاربردی به صورت شبه آزمایشی است. جامعه آماری شامل دانشجویان دانشکده های دانشگاه علوم پزشکی تبریز به تعداد 175 نفر که 120 نفر از آنها بر اساس جدول مورگان و به صورت تصادفی در دسترس در دو گروه آزمایش (آموزش دیده، 60نفر) و گروه کنترل (آموزش ندیده، 60 نفر) مورد مطالعه قرار گرفته اند. ابزار اصلی گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر مدل کرک پاتریک بوده است. اطلاعات با استفاده از آزمون های t یک نمونه ای، t زوجی و تحلیل کواریانس و نرم افزار spss ارزیابی شد. نتایج: نتایج نشان داد سطح واکنش فراگیران نسبت به دوره های آموزشی ژورنال کلاب دانشگاه علوم پزشکی تبریز بطور معنی داری بالاتر از حد متوسط و رضایت بخش می باشد. مقایسه دانش دانشجویان آموزش دیده در قبل و بعد از آموزش حاکی از افزایش معنی داری در دانش دانشجویان می باشد. مقایسه دانشجویان آموزش دیده و آموزش ندیده از طریق آزمون کواریانس در دو سطح رفتار و نتایج حاکی از اثربخشی دوره های آموزشی در تغییر رفتار و افزایش نتایج عملکردی می باشد. نتیجه گیری: با توجه به مسوولیت پذیری و اثربخش بودن آموزش های ژورنال کلاب دانشجویان آموزش دیده در چهار سطح واکنش، یادگیری، رفتار و نتایج نسبت به دانشجویان آموزش ندیده پیشنهاد می شود این دوره ها به طور منظم در بازه های زمانی مشخص با حضور دانشجویان و اساتید در دانشگاه برگزار شود.

مقدمه: به همان اندازه که برنامه ریزی برای تربیت دینی مهم است شناخت مسایل و آسیب شناسی آن نیز از اهمیت برخوردار است. آسیب های احتمالی در تربیت دینی، کوشش های مربیان را بی حاصل خواهد نمود؛ بنابراین شناخت جنبه های منفی تربیتی، کم اهمیت تر از شناخت جنبه های مثبت آن نیست؛ از این رو تحقیق حاضر با هدف بررسی وضعیت موجود تربیت دینی و آسیب شناسی آن در کانون نخبگان سلمان فارسی به عنوان یکی از موفق ترین کانون های فرهنگی تربیتی دانش آموزی کشور انجام شده است. روش: در این تحقیق مربیان و متربیان کانون به صورت تمام شماری با روش توصیفی-پیمایشی و ابزار پرسشنامه با روایی 81% و پایایی 2/81% از سه منظر «روش های تربیتی» و «محتوای آموزشی» و «رابطه مربی با متربی»مورد بررسی قرارگرفته اند. یافته ها: نتایج آمار توصیفی نشان می دهد که رابطه مربی با متربی با آسیب هایی از قبیل بدبینی نسبت به مربی، ایجاد روحیه خودبزرگ بینی و ایجاد بی میلی و نفرت نسبت مربی روبرو شده است. روش های تربیتی نیز با بروز لجاجت، دشمنی، از بین رفتن آبرو و ایجاد نفاق و دورویی در متربی همراه بوده است. همچنین محتوای آموزشی نیز با نگرش منفی و بدبینی نسبت به محتوای دینی، یادگیری سوگیری در موضع قضاوت، ایجاد تزلزل در باورهای دینی مواجه شده است. نتیجه گیری: با توجه به آسیب های شناسایی شده، کانون های فرهنگی تربیتی دانش آموزی باید نسبت به اصلاح محتوای آموزشی، روابط بین مربی و متربی و روش های تربیتی خود اقدام نمایند.

مقدمه: پیشرفت، توسعه و تامین منابع انسانی مناسب و کارآمد جامعه، وابسته به نظام آموزشی است. خدمات آموزشی که از طریق دانشگاه ها ارایه می شود، از مهم ترین حوزه های خدماتی در هر جامعه محسوب می شود. هدف مطالعه حاضر ارتباط بین کیفیت خدمات آموزشی با رضایت از تحصیل و پیشرفت تحصیلی از دیدگاه دانشجویان علوم پزشکی بیرجند بود. روش کار: پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی بود. جامعه آماری، 1891 دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند بودند. حجم نمونه با استفاده از جدول کرجسی و مورگان 320 نفر برآورد و به شیوه نمونه گیری تصادفی طبقه ای (نسبتی) بر اساس تعداد دانشجویان در هر دانشکده انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسش نامه 27 سوالی سروکوال، پرسشنامه استاندارد 14 سوالی رضایت از تحصیل و معدل کل دانشجویان استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با نرم افزارSPSS18، وآزمون های توصیفی و استنباطی در سطح معناداری α, =0. 05 استفاده شد. نتایج: بین میانگین وضعیت موجود با وضعیت مطلوب کیفیت خدمات آموزشی و ابعاد آن از دیدگاه دانشجویان تفاوت معنی داری وجود داشت (p<0/05). همچنین بین وضعیت موجود کیفیت خدمات آموزشی و ابعاد آن با متغیرهای رضایت از تحصیل و پیشرفت تحصیلی دانشجویان ارتباط مثبت وجود داشت (p<0/05). نتیجه گیری: با توجه به وجود شکاف منفی در تمامی ابعاد کیفیت خدمات آموزشی پیشنهاد می شود به صورت مداوم از نظرات دانشجویان که در بهبود کیفیت خدمات آموزشی نقش دارند، استفاده شود و برای از بین بردن شکاف بین وضعیت موجود و وضعیت مطلوب متناسب با نظرات دانشجویان برنامه ریزی جامع انجام شود.

مقدمه: هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل موثر بر آموزش کارآفرینی و پیشرفت با تاکید بر تیوری آموزشی پنج ذهن و با استفاده ازدیدگاه نخبگان دانشگاهی بود. روش ها: روش پژوهش حاضر کیفی و با استفاده از روش دلفی بود. براساس بررسی مقالات، متون و منابع مرتبط با الگوهای آموزشی و نظر خبرگان از طریق تکنیک دلفی عناصر الگوی آموزش کارآفرینی بر مبنای تیوری پنج ذهن از میان 24 شاخص الگوهای آموزشی 6 شاخص مرتبط شناسایی شد. خبرگان مشارکت کننده در این پژوهش 32 نفر از اساتید و آگاهان به آموزش کارآفرینی دانشگاهی و مسلط به تیوری آموزشی پنج ذهن بودند [m1]. یافته ها با استفاده از روش PLS و تکنینک ISM تجزیه و تحلیل شدند. نتایج: تحلیل مدل ساختاری نشان داد که در الگوی آموزش کارآفرینی مبتنی بر تیوری پنج ذهن تدوین هدف های آموزشی به عنوان سنگ بنای الگوی آموزشی عمل می کند و همچنین عوامل تحلیل ویژگی های یادگیرنده و طراحی محیط یادگیری به عنوان عوامل پایه ای و اساسی در طراحی الگوی آموزش کارآفرینی مبتنی بر تیوری پنج ذهن مطرح می شود، از طرفی تدوین هدف های آموزشی در طراحی الگوی آموزش از قدرت نفوذ بالا با حداقل وابستگی برخوردار است و هر نوع تغییر در آن می تواند سایر عوامل را تحت تاثیر قرار دهد. نتیجه گیری: با توجه به نتایج مطالعه حاضر پیشنهاد می شود که در مطالعات آینده به طور حتمی و اساسی بر متغیرهایی مانند تدوین هدف های آموزشی، ازشیابی مرحله ای، تحلیل تکالیف یادگیری، تعیین مواد و وسایل آموزشی، طراحی محیط یادگیری و تحلیل ویژگی های یادگیرنده تاکید شود و از این متغیرها با هدف توسعه و پیشرفت کارآفرینی آموزشی استفاده شود.

مقدمه: دانش و مهارت های کسب شده در موسسات آموزش عالی نقش مهمی در توسعه ی فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کشورها دارد. پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباربخشی الگوی برنامه درسی کارورزی دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه فرهنگیان انجام شده است. روش کار: روش پژوهش، ترکیبی (آمیخته) و جامعه مورد مطالعه شامل متخصصان برنامه ریزی درسی، اساتید دانشگاه های تهران شهر تهران در سال تحصیلی 98-1397 و کارشناسان گروه های درسی دفتر تالیف بودند. برای نمونه گیری از پژوهش های مرتبط با کارورزی از روش نمونه گیری هدفمند، و جهت نمونه گیری از متخصصان از روش نمونه گیری گلوله برفی استفاده شد. جهت گردآوری داده های حاصل از بررسی اسناد، از چک لیست تحلیل اسناد و برای جمع آوری داده های مربوط به اعتبارسنجی الگو، از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. برای تجزیه وتحلیل داده های مرتبط با طراحی الگو از تحلیل و استنباط و برای تحلیل داده های حاصل از پرسشنامه و اعتبارسنجی از آمار توصیفی و در برآورد روایی و پایایی ابزار، از روایی محتوایی و نیز از آلفای کرونباخ بهره گرفته شد. نتایج: نتیجه پژوهش، ارایه الگوی پیشنهادی متشکل از مبانی، عناصر برنامه درسی کارورزی است که از نظر متخصصان معتبر می باشد. نتیجه گیری: برای هر بخش از الگو مولفه هایی ارایه گردید که توجه به آن ها بستر مناسبی برای برنامه ریزان در طراحی و تدوین برنامه درسی کارورزی دوره کارشناسی دانشجومعلمان فراهم می نماید.

مقدمه: داشتن مهارت های مناسب و صحیح مطالعه، گامی اساسی برای مداخلات آموزشی بخصوص در حوزه علوم پزشکی است پژوهش حاضر با هدف اثربخشی آموزش راهبردهای مطالعه بر میزان خودکارآمدی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی البرز انجام شد. روش ها: روش این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش حاضر را کلیه دانشجویان رشته دندانپزشکی در دانشگاه علوم پزشکی البرز در سال تحصیلی 98-97 تشکیل می دادند که به روش نمونه گیری تصادفی هدفمند تعداد 30 نفر انتخاب و در دوگروه 15 نفره آزمایش و کنترل قرار داده شدند. در این پژوهش به منظور اجرای مداخله، از پکیج آموزش مهارت های مطالعه متولی (1392) و برای سنجش میزان خودکارآمدی از پرسشنامه خودکارآمدی موریس (2001) استفاده شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون تحلیل کوواریانس تک متغیره استفاده گردید. نتایج: نتایج پژوهش نشان داد آموزش مهارت های مطالعه بر افزایش خودکارآمدی دانشجویان رشته دندانپزشکی در مولفه های اجتماعی، تحصیلی و هیجانی تاثیر معناداری دارد (0001/0=p). در نتیجه براساس نتایج بدست آمده می توان گفت استفاده از مهارت ها و روش های صحیح مطالعه می تواند در رشد خودکارآمدی دانشجویان تاثیرگذار باشد. نتیجه گیری: با توجه به اهمیت راهبردهای مطالعه برای دانشجویان رشته دندانپزشکی، برگزاری دوره های آموزشی در این خصوص می تواند در بهبود و اصلاح فرایند یادگیری و همچنین خودکارآمدی تحصیلی دانشجویان موثر باشد.

مقدمه: برنامه درسی آموزش زبان انگلیسی در آموزش و یادگیری موثر دانش آموزان اهمیت بسیاری دارد. برای توجه به اهمیت آموزش زبان انگلیسی به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای ارتباطی لازم است یک برنامه درسی که بتواند کلیه نیازهای ضروری آموزش زبان انگلیسی را در خود جای دهد بایستی تدوین شود. لذا هدف از پژوهش حاضر تحلیل محتوای کتب زبان انگلیسی برنامه درسی دوره متوسطه اول بر اساس مولفه های مطلوب آموزش زبان انگلیسی به روش آنتروپی شانون است. روش کار: روش تحقیق، تحلیل محتوا "آنتروپی شانون" می باشد که پردازش داده ها را در بحث تحلیل محتوا با نگاه جدید و به صورت کمی و کیفی مطرح می کند. آنتروپی در تیوری اطلاعات، شاخصی است برای اندازه گیری عدم اطمینان که به وسیله، یک توزیع احتمال بیان می شود. محتوای طرح از نظر پاسخگو (کتب زبان انگلیسی متوسطه اول) و هفت مولفه اصلی و 45 مولفه فرعی آموزش زبان انگلیسی مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها: نتایج تحلیل محتوای آنتروپی شانون نشان داد که بررسی کتابهای زبان انگلیسی دوره اول متوسطه، مولفه مربوط به راهکارهای یادگیری انگلیسی با 1391 مورد بیشترین فراوانی را به خود اختصاص داده، و کمترین مقدار مربوط به چالش ها و آسیب های یادگیری زبان انگلیسی با صفر فروانی است. نتیجه گیری: در محتوای کتاب های درسی رسمی به برخی مولفه های آموزش زبان انگلیسی کمتر و یا اصلا توجهی نشده است، در حالی که طراحی، اجرا و اداره برنامه های آموزش زبان انگلیسی در عرصه تعلیم و تربیت از اولویت خاصی برخوردار است.