روانشناسی تجربی و شناختی
سال:1404 | دوره:2 | شماره:1 |تعداد مقالات:21

هدف: هدف این پژوهش بررسی اثربخشی پیشگیری از عود مبتنی بر نوروفیدبک و توان بخشی شناختی بر افسردگی در مصرف کنندگان مت آمفتامین بوده است. مواد و روش ها: پژوهش حاضر از نظر هدف بنیادین، از نظر شیوه گردآوری داده­ها پیمایشی و از نظر روش تحلیل کمی بوده است و برای گردآوری داده­ها از پرسشنامه پرسشنامه افسردگی بک، پرسشنامه سنجش ولع مصرف فرانکن[1] و همکاران (2002) و پرسشنامه درد مک گیل استفاده شد. جامعه­ی آماری پژوهش شامل زنان 20 الی 40 سال دارای سابقه اعتیاد به مت آمفتامین در شهر تهران که ترک کرده و در کلاس­های قدم شرکت داشتند را شامل شد. مداخلات در دو گروه نوروفیدبک و توانبخشی شناختی صورت گرفت. از نمونه­ها قبل از ورود به پژوهش رضایت کتبی و آگاهانه اخذ شده و همچنین پژوهش حاضر در کمیته اخلاق ثبت شده است. جلسات نوروفیدبک به مدت 5 هفته و دو جلسه 40 دقیقه ای در هفته انجام شد و همچنین توانبخشی شناختی در 14 جلسه 30 دقیقه ای طی دو روز در هفته اجرا شد. به منظور آزمون فرضیه های پژوهش و مقایسه گروه ها از آزمون تحلیل کوواریانس تک متغیرها (ANCOVA) و تحلیل کواریانس چندمتغیره (MANCOVA) استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از SPSS 28 انجام شد. یافته ها: نتایج تحلیل نشان داد که اثربخشی مداخله نوروفیدبک و توان بخشی شناختی بر متغیر افسردگی و ولع مصرف لحظه ای تایید شد (05/0>p). همچنبن نتایج نشان داد که سطح معنی­داری بدست آمده برای متغیر افسردگی کمتر از سطح خطای آلفای 05/0 بود که نشان از اثربخشی مداخله نوروفیدبک و توان بخشی شناختی بر بهبود متغیر افسردگی داشت. اندازه اثر برابر با 110/0 بود و نشان داد مداخله توانست به میزان 00/11 درصد بر تغییرات افسردگی موثر باشد. نتیجه گیری: مداخلات مبتنی بر نوروفیدبک و توان بخشی شناختی به طور معناداری در کاهش افسردگی و ولع مصرف در مصرف کنندگان مت آمفتامین مؤثر بودند و می توانند به عنوان روش هایی مکمل در برنامه های درمانی مورد استفاده قرار گیرند.

هدف: هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه بین خودآگاهی هیجانی و حمایت اجتماعی ادراک شده با تصویر بدنی در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت بود. روش ها و مواد: پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی با رویکرد کمی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت در سال تحصیلی 1403–1404 بود که تعداد آن ها حدود 17٬700 نفر برآورد شد. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 376 نفر تعیین شد و نمونه ها به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای جمع آوری داده شامل پرسشنامه تصویر بدنی مک کینلی و هاید (1996)، پرسشنامه خودآگاهی هیجانی گرنت و همکاران (2002)، و مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی ادراک شده زیمت و همکاران (1988) بودند. داده ها از طریق پرسشنامه های آنلاین جمع آوری و با استفاده از آزمون های همبستگی پیرسون و رگرسیون گام به گام در نرم افزار SPSS نسخه 26 و SMART PLS 3 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج تحلیل های استنباطی نشان داد که هر دو متغیر خودآگاهی هیجانی و حمایت اجتماعی ادراک شده با تصویر بدنی رابطه مثبت و معناداری دارند (p < 0. 05). تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که این دو متغیر توان پیش بینی تصویر بدنی را دارند و مقدار آماره T برای تمامی مسیرها بیش از 1. 96 بود که نشان دهنده معناداری روابط در سطح اطمینان 95٪ است. مدل نهایی از برازش خوبی برخوردار بود. نتیجه گیری: یافته ها حاکی از آن است که افزایش خودآگاهی هیجانی و ادراک بالاتر از حمایت اجتماعی می تواند منجر به ارتقاء تصویر بدنی مثبت در دانشجویان شود. بنابراین، توجه به برنامه های آموزشی و مداخلات روان شناختی در این زمینه ضروری است.

هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی نقش سوگیری منفی در شکل گیری اضطراب اجتماعی با میانجی گری ترس از ارزیابی منفی بود. روش ها و مواد: این مطالعه از نوع توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل افراد ساکن شهر تهران بود که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس، 379 نفر بر اساس جدول مورگان و کرجسی انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس سوگیری منفی، مقیاس ترس از ارزیابی منفی (BFNE)، و مقیاس اضطراب اجتماعی (SIAS) بود. برای تحلیل داده ها از ضریب همبستگی پیرسون و مدل یابی معادلات ساختاری (SEM) با استفاده از نرم افزارهای SPSS-27 و AMOS-21 استفاده شد. یافته ها: نتایج همبستگی نشان داد بین سوگیری منفی و اضطراب اجتماعی (r = 0. 55, p < 0. 001) و بین ترس از ارزیابی منفی و اضطراب اجتماعی (r = 0. 61, p < 0. 001) رابطه مثبت معنادار وجود داشت. نتایج مدل یابی معادلات ساختاری نیز نشان داد که سوگیری منفی به طور مستقیم (β = 0. 29, p < 0. 001) و غیرمستقیم از طریق ترس از ارزیابی منفی (β = 0. 27, p < 0. 001) اضطراب اجتماعی را پیش بینی می کند. شاخص های برازش مدل در سطح مناسبی قرار داشت (CFI = 0. 97، RMSEA = 0. 056). نتیجه گیری: نتایج پژوهش تأکید می کند که سوگیری منفی می تواند به واسطه افزایش ترس از ارزیابی منفی، سطح اضطراب اجتماعی افراد را افزایش دهد. بنابراین، مداخلات روانشناختی برای اصلاح سوگیری های منفی و کاهش ترس از ارزیابی می تواند به کاهش اضطراب اجتماعی کمک کند.

هدف: هدف از پژوهش حاضر بررسی روابط علی بین حساسیت اضطرابی و استحکام من با بهزیستی روان شناختی در دانشجویان، با نقش میانجی گری حافظه هیجانی بود. مواد و روش: پژوهش از نوع همبستگی و در چارچوب مدل یابی معادلات ساختاری (SEM) انجام شد. جامعه آماری شامل 350 دانشجوی ساکن تهران بود که به صورت داوطلبانه انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسش نامه های استاندارد بهزیستی روان شناختی ریف، حساسیت اضطرابی فلوید، حافظه هیجانی و استحکام من بود. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار AMOS 24 و روش برآورد بیشینه احتمال انجام شد. یافته ها: نتایج تحلیل مدل ساختاری نشان داد که حساسیت اضطرابی تأثیر مستقیم و منفی معناداری بر بهزیستی روان شناختی دارد (β=-0. 250, p=0. 005)، درحالی که استحکام من به طور مستقیم و مثبت بر آن تأثیرگذار است (β=0. 284, p=0. 012). همچنین حافظه هیجانی رابطه بین هر دو متغیر پیش بین و بهزیستی روان شناختی را به صورت معناداری میانجی گری کرد. به طور مشخص، حافظه هیجانی اثر منفی و معناداری بر بهزیستی روان شناختی داشت (β=-0. 369, p=0. 001). مدل نهایی توانست 52 درصد از واریانس بهزیستی روان شناختی را تبیین کند (R²=0. 52). نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد که تقویت استحکام من و مداخلاتی جهت بهبود مدیریت حافظه هیجانی می تواند نقش مؤثری در ارتقاء بهزیستی روان شناختی دانشجویان داشته باشد و در برنامه های سلامت روان دانشگاهی مورد توجه قرار گیرد.

هدف: هدف این پژوهش بررسی نقش تمایزیافتگی و افشاگری عاطفی در پیش بینی شادمانی زناشویی در میان زوجین ساکن شهر تهران بود. مواد و روش: مطالعه حاضر توصیفی-همبستگی بوده و جامعه آماری آن شامل 380 نفر از زنان و مردان متأهل ساکن تهران بود که با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل مقیاس شادمانی زناشویی فوردایس، پرسشنامه تمایزیافتگی خود (DSI-R)، و مقیاس افشاگری عاطفی چاون و مارتین بود. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 27 مورد تحلیل قرار گرفتند. آزمون های آماری شامل ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه بودند. یافته ها: نتایج نشان داد که بین تمایزیافتگی و شادمانی زناشویی (r = 0. 57, p<0. 01) و نیز بین افشاگری عاطفی و شادمانی زناشویی (r = 0. 48, p<0. 01) رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. تحلیل رگرسیون چندگانه نیز نشان داد که مدل رگرسیونی معنادار است (F = 120. 24, p<0. 01) و متغیرهای تمایزیافتگی (β = 0. 45, p<0. 01) و افشاگری عاطفی (β = 0. 29, p<0. 01) توان پیش بینی شادمانی زناشویی را دارند. نتیجه گیری: یافته ها تأیید می کنند که تمایزیافتگی و افشاگری عاطفی نقش مهمی در ارتقای شادمانی زناشویی ایفا می کنند. آموزش و تقویت این مهارت ها در فرآیندهای مشاوره ای می تواند به بهبود کیفیت زندگی زناشویی کمک کند.

هدف: بازی های آنلاین یکی از فعالیت های بسیار جذاب و هیجان انگیز است که می تواند سبب اعتیاد به اینترنت شود. در نتیجه، پژوهش حاضر با هدف پیش بینی اعتیاد به اینترنت بر اساس سواد دیجیتال و روابط بین فردی در دختران نوجوان وابسته به بازی های آنلاین انجام شد. روش شناسی: این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوه اجرا، مقطعی از نوع همبستگی بود. جامعه پژوهش همه دختران نوجوان وابسته به بازی های آنلاین مراجعه کننده به مراکز مشاوره و خدمات روانشناختی شهر اهواز در سال 1403 بودند. حجم نمونه با توجه به ریزش های احتمالی 120 نفر لحاظ شد که پس از بررسی ملاک های ورود به مطالعه با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه بازی آنلاین (وانگ و چانگ، 2002)، پرسشنامه اعتیاد به اینترنت (یانگ، 1998)، پرسشنامه سواد دیجیتال (ودا و همکاران، 2022) و مقیاس بدکارکردی روابط همسالان (هادسون، 1990) استفاده شد. داده های مطالعه حاضر با روش های ضرایب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه با مدل همزمان در نرم افزار SPSS-26 تحلیل شدند. یافته ها: ن یافته های این پژوهش نشان داد که بین سواد دیجیتال با اعتیاد به اینترنت در دختران نوجوان وابسته به بازی های آنلاین همبستگی منفی و معنادار و بین بدکارکردی روابط بین فردی با اعتیاد به اینترنت در آنان همبستگی مثبت و معنادار وجود داشت (01/0P<). همچنین، متغیرهای سواد دیجیتال و بدکارکردی روابط بین فردی به طور معناداری توانستند 40 درصد از تغییرهای اعتیاد به اینترنت در دختران نوجوان وابسته به بازی های آنلاین را پیش بینی نمایند که در این پیش بینی سهم بدکارکردی روابط بین فردی در مقایسه با سواد دیجیتال بیشتر بود (001/0P<). نتیجه گیری: با توجه به یافته های پژوهش حاضر، جهت کاهش اعتیاد به اینترنت در دختران نوجوان وابسته به بازی های آنلاین می توان از طریق کارگاه های آموزشی زمینه را برای افزایش سواد دیجیتال و کاهش بدکارکردی روابط بین فردی فراهم نمود.

هدف: هدف از این پژوهش، طراحی و ارائه مدلی جامع برای ارتقاء سلامت روان معلمان مدارس استثنایی شهر تهران با تمرکز بر مؤلفه های روان شناختی، اجتماعی و حرفه ای مؤثر در این حوزه بود. مواد و روش: پژوهش حاضر به روش ترکیبی (کیفی-کمی) انجام شد. در بخش کیفی، تحلیل مضمون داده های حاصل از مصاحبه نیمه ساختار یافته با 14 نفر از خبرگان دانشگاهی و تحلیل محتوای اسناد علمی از سال 2000 تا 2021 مورد استفاده قرار گرفت. در بخش کمی، جامعه آماری شامل 378 نفر از معلمان مدارس استثنایی شهر تهران بود که با استفاده از فرمول کوکران 187 نفر به روش خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل مصاحبه نیمه ساختار یافته و پرسشنامه محقق ساخته با 8 بعد و 34 مؤلفه بود. تحلیل داده های کمی با استفاده از نرم افزارهای SPSS و SmartPLS انجام گرفت. یافته ها: نتایج مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد که ابعاد بهره وری (β=0. 906)، احساس مثبت (β=0. 906) و خودکارآمدی (β=0. 834) بیشترین تأثیر را بر سلامت روان معلمان دارند. همچنین سایر ابعاد شامل مدیریت ذهن، استقلال، کیفیت زندگی، منش اخلاقی و تسلط بر محیط نیز در مدل تأیید شدند. تمامی ضرایب مسیرها معنادار بوده و روایی واگرا و همگرای سازه ها مورد تأیید قرار گرفت. نتیجه گیری: یافته های پژوهش بیانگر آن است که طراحی مدلی چندبعدی که ابعاد روان شناختی، حرفه ای و محیطی را دربرگیرد، می تواند به طور مؤثری سلامت روان معلمان مدارس استثنایی را بهبود بخشد. مدل ارائه شده می تواند مبنایی برای سیاست گذاری های آموزشی و مداخلات روانی در این حوزه قرار گیرد.

هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی مدل علی اهمال کاری تحصیلی بر اساس جو مدرسه، حمایت اجتماعی و انسجام روانی با نقش واسطه ای تنظیم هیجان در بین دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهر تهران است. مواد و روش ها: پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی با رویکرد مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر و پسر پایه متوسطه دوم ناحیه یک شهر تهران در سال تحصیلی 1402-1401 بود که به روش نمونه گیری طبقه ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه های اهمال کاری تحصیلی، تنظیم هیجان، انسجام روانی، حمایت اجتماعی و جو مدرسه بود. داده ها با نرم افزارهای SPSS. 24 و AMOS. 23 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که جو مدرسه (β=-0. 23؛ p<0. 01)، حمایت اجتماعی (β=-0. 24؛ p<0. 01) و انسجام روانی (β=-0. 73؛ p<0. 01) تأثیر مستقیم منفی معناداری بر اهمال کاری تحصیلی دارند. همچنین، تنظیم هیجان اثر مستقیم منفی بر اهمال کاری تحصیلی داشت (β=-0. 49؛ p<0. 01) و نقش میانجی معناداری در رابطه بین سه متغیر پیش بین (جو مدرسه، حمایت اجتماعی، انسجام روانی) و اهمال کاری تحصیلی ایفا کرد. نتیجه گیری: یافته ها نشان داد که بهبود جو مدرسه، افزایش حمایت اجتماعی و انسجام روانی می تواند به واسطه بهبود تنظیم هیجان، موجب کاهش اهمال کاری تحصیلی در دانش آموزان گردد. مدل ساختاری پژوهش حاضر از برازندگی مطلوبی برخوردار بود و قابلیت پیش بینی متغیر ملاک را داراست.

هدف: هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی دو رویکرد درمانی سایکودراما و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر ناامیدی، علائم روانشناختی و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس (MS) بود. مواد و روش: این مطالعه به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل بیماران مبتلا به MS تحت پوشش انجمن حمایت از بیماران ام اس در سال 1403 بود. از میان آن ها 30 نفر به صورت در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه ده نفره شامل دو گروه آزمایش (ACT و سایکودراما) و یک گروه کنترل جای گرفتند. هر دو گروه مداخله تحت پروتکل 8 جلسه ای درمانی قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه ناامیدی بک، پرسشنامه علائم روانی SCL-25 و پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت بود. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس (ANCOVA) تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که هر دو مداخله به طور معناداری موجب کاهش ناامیدی (F=18. 21 برای سایکودراما و F=18. 02 برای ACT)، کاهش علائم روانشناختی (F=26. 91 و F=26. 25) و افزایش کیفیت زندگی (F=30. 74 و F=32. 62) در مقایسه با گروه کنترل شده اند (p<. 001). با این حال، تفاوت معناداری میان اثربخشی دو مداخله مشاهده نشد (p>. 05). نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان می دهد که درمان های سایکودراما و ACT هر دو به عنوان مداخلات مؤثر می توانند در بهبود وضعیت روانی و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به MS به کار گرفته شوند، بدون تفاوت معنادار در سطح اثربخشی.

هدف: هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی برنامه تقویت بنیان خانواده (SFP) و آموزش شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر سبک هویت نوجوانان 13 تا 14 سال بود. مواد و روش: روش تحقیق نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل نوجوانان مدارس متوسطه شهر بیرجند در سال 1403 بود. نمونه ای 45 نفره به صورت هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در سه گروه آموزش ذهن آگاهی، آموزش بنیان خانواده و کنترل تقسیم شدند. هر مداخله شامل 8 جلسه هفتگی 2 ساعته بود و پرسشنامه سبک های هویت پیش، پس و در پیگیری سه ماهه اجرا شد. تحلیل داده ها با آزمون اندازه گیری مکرر انجام شد. یافته ها: تحلیل ها نشان دادند که تفاوت معناداری بین سه گروه در سبک های هویت اطلاعاتی، هنجاری، تعهدی و اجتنابی وجود داشت (0. 001< p). اثر تعامل زمان × گروه در تمام سبک های هویت معنادار بود. آموزش بنیان خانواده بیشترین اثر را بر سبک هنجاری داشت، در حالی که ذهن آگاهی بیشتر بر کاهش سبک اجتنابی مؤثر بود. اثرات پایدار مداخلات در پیگیری نیز مشاهده شد، گرچه در برخی موارد کاهش یافت. نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهند که هر دو مداخله می توانند سبک های هویتی نوجوانان را بهبود دهند، اما آموزش بنیان خانواده در بستر فرهنگی ایران اثر عمیق تری بر سبک هویت هنجاری دارد. این تفاوت را می توان به ساختارگرایی سبک هنجاری و وابستگی آن به روابط خانوادگی نسبت داد، در حالی که ذهن آگاهی عمدتاً بر خودتنظیمی فردی تمرکز دارد.

هدف: هدف از پژوهش حاضر، مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت متمرکز بر خود و درمان شناختی رفتاری بر کاهش اضطراب، افسردگی و خودانتقادی در زنان مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر بود. مواد و روش: این پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. نمونه ای متشکل از 30 زن مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل قرار گرفتند. شرکت کنندگان در گروه های آزمایشی به مدت ده جلسه 90 دقیقه ای به ترتیب تحت مداخله شناختی رفتاری (بر اساس مدل بورکوک) و درمان مبتنی بر شفقت (بر اساس مدل گیلبرت) قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه های استاندارد اضطراب بک، افسردگی بک و خودانتقادی تامپسون و همکاران بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و اندازه گیری مکرر تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد هر دو مداخله به طور معناداری منجر به کاهش اضطراب، افسردگی و خودانتقادی در شرکت کنندگان شدند. با این حال، مداخله شناختی رفتاری اثربخشی بیشتری نسبت به درمان مبتنی بر شفقت در کاهش متغیرهای مذکور نشان داد. مقایسه میانگین ها در پیش آزمون و پس آزمون و تحلیل های کوواریانس تفاوت معنادار بین گروه ها را تأیید کرد (p<0. 05)، و مقدار اتای جزئی برای هر متغیر نشان دهنده اندازه اثر متوسط تا قوی بود. نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد که هر دو درمان CFT و CBT در بهبود علائم اختلال اضطراب فراگیر مؤثر هستند، اما CBT در کاهش اضطراب، افسردگی و خودانتقادی کارآمدتر عمل می کند. از این رو، می توان بهره گیری ترکیبی از این رویکردها را در مراکز مشاوره برای ارتقای بهداشت روان زنان توصیه کرد.

هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین اثر بخشی درمان تعهد و پذیرش رضایت زناشویی و نظم جویی هیجانی زنان با تجربه دلزدگی زناشویی، مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهرتهران، انجام گردید. مواد و روش: روش پژوهش از نوع آزمایشی با طرح پیش آزمون – پس آزمون بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه زنان با تجربه دلزدگی زناشویی، مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهرتهران. در سال 1403 تشکیل داده که به روش نمونه گیری در دسترس از بین این زنان به تصادف تعداد 30 نفر انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه 15 نفره آزمایش و گواه جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت 8 جلسه مورد مداخله پذیرش و تعهد قرار گرفت و گروه گواه هیچ مداخله ای دریافت نکردند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش عبارت بود از: پرسشنامه دلزذگی زناشویی پاینز (2003)، پرسشنامه رضایت زناشویی انریچ (1989) و پرسشنامه نظم جویی هیجانی گروس و جان (2003). داده های آماری به روش تحلیل تحلیل کواریانس تک متغیره (انکوا) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که درمان پذیرش و تعهد بر رضایت زناشویی و نظم جویی هیجانی زنان با تجربه دلزدگی زناشویی، مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهرتهران، موثر است (0. 01>p). نتیجه گیری: بنابراین، درمان پذیرش و تعهد می تواند رضایت زناشویی و توانایی نظم جویی هیجانی را در زنان با تجربه دلزدگی زناشویی را افزایش دهد.

هدف: این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی طرحواره درمانی بر افسردگی و عزت نفس در دانشجویان دچار ضربه عشقی انجام شد. مواد و روش: پژوهش حاضر با توجه به هدف کاربردی و روش آن نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانشجویان دانشگاه آزاداسلامی واحد ملارد دچار ضربه عشقی بود، که از بین آن ها با روش نمونه‏گیری داوطلبانه تعداد 30 نفر انتخاب و با انتصاب تصادفی در دو گروه 15 نفری آزمایش و کنترل قرار گرفتند. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه افسردگی بک، پرسشنامه عزت نفس کوپراسمیت و پروتکل طرحواره درمانی یانگ و همکاران ( 2003) استفاده شد. داده ها با استفاده از نرم افزار آماری 26 SPSS پردازش و به منظور بررسی فرضیه های پژوهش از آزمون تحلیل کوواریانس تک متغییره استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که در مرحله پس آزمون میانگین نمرات افسردگی افراد شرکت کننده در برنامه طرحواره درمانی کاهش یافته است و همچنین در مرحله پس آزمون در افراد گروه آزمایش برخلاف افراد گروه کنترل منجر به افزایش نمره عزت نفس شده است. همانطور که مشاهده می کنیم بین میانگین نمره آزمودنی های دو گروه آزمایش و کنترل در هر دو متغییر تفاوت معناداری وجود دارد (05/0>P). نتیجه گیری: بنابراین نتایج پژوهش نشان داد که طرحواره درمانی منجر به بهبود افسردگی و عزت نفس در دانشجویانی که دچار ضربه عشقی شده اند، می گردد.

هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین ابعاد مهارت های زندگی با خشم با میانجی گری خودآگاهی هیجانی در دانشجویان دانشگاه های شهر تهران بود. مواد و روش: مطالعه حاضر از نوع همبستگی توصیفی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه های شهر تهران در سال تحصیلی 1403-1402 بود و حجم نمونه بر اساس جدول مورگان، 443 نفر تعیین شد. نمونه گیری به صورت خوشه ای چندمرحله ای انجام گرفت. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه خشم اسپیلبرگر (STAXI-2)، خرده مقیاس خودآگاهی هیجانی از پرسشنامه SEIS، و پرسشنامه مهارت های زندگی سازمان جهانی بهداشت (1994) بود که به تفکیک پنج بُعد حل مسئله، مدیریت استرس، همدلی، ارتباط مؤثر و خودآگاهی مورد تحلیل قرار گرفتند. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS-27 و AMOS-21 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که همه ابعاد مهارت های زندگی با خشم رابطه منفی معنادار (0. 01>p) و با خودآگاهی هیجانی رابطه مثبت معنادار دارند. همچنین، نتایج مدل یابی معادلات ساختاری نشان داد که خودآگاهی هیجانی نقش میانجی معناداری بین همه ابعاد مهارت های زندگی و خشم ایفا می کند. ضرایب مسیر مستقیم برای اثر مهارت ها بر خودآگاهی هیجانی بین β = 0. 26 تا β = 0. 41 و برای اثر خودآگاهی هیجانی بر خشم برابر با β =-0. 30 بود (p < 0. 001). نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد که افزایش مهارت های زندگی، به ویژه خودآگاهی، با ارتقاء خودآگاهی هیجانی و کاهش خشم در دانشجویان همراه است. توسعه برنامه های آموزشی با تأکید بر این مؤلفه ها می تواند در کنترل هیجانات منفی و بهبود تعاملات اجتماعی مؤثر باشد.

هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی طرحواره درمانی بر بهزیستی روان شناختی و خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم بود. مواد و روش: پژوهش حاضر از نوع آزمایش تصادفی کنترل شده با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری پنج ماهه بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم منطقه 5 آموزش و پرورش شهر تهران در سال تحصیلی 1403 بود. 30 نفر به روش نمونه گیری خوشه ای و سپس تصادفی انتخاب و به دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 15 نفر) تقسیم شدند. گروه آزمایش به مدت 10 جلسه 90 دقیقه ای تحت مداخله طرحواره درمانی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس بهزیستی روان شناختی ریف و مقیاس خودکارآمدی تحصیلی جروسلام و شوارزر بودند. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم افزار SPSS-27 تحلیل شدند. یافته ها: یافته ها نشان دادند که اثر زمان و تعامل زمان × گروه برای هر دو متغیر معنادار بود (p<0. 001). نمرات بهزیستی روان شناختی در گروه آزمایش از پیش آزمون به پس آزمون و پیگیری به طور معناداری افزایش یافت (F=41. 36, η²=0. 75). همچنین، نمرات خودکارآمدی تحصیلی نیز در گروه آزمایش افزایش معناداری داشت (F=36. 88, η²=0. 72). نتایج آزمون بونفرونی نشان داد که تفاوت بین پیش آزمون با پس آزمون و پیگیری معنادار، اما بین پس آزمون و پیگیری غیرمعنادار بود، که بیانگر پایداری اثر مداخله است. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان می دهد که طرحواره درمانی می تواند به عنوان یک مداخله مؤثر برای ارتقاء بهزیستی روان شناختی و خودکارآمدی تحصیلی در دانش آموزان مورد استفاده قرار گیرد و تأثیر آن در طول زمان نیز پایدار است.

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت بر کیفیت زندگی و تاب آوری در افراد مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس (ام اس) انجام شد. مواد و روش: این مطالعه به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل انجام شد. 30 نفر از افراد مبتلا به ام اس (20 تا 40 ساله) به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش طی 8 جلسه 90 دقیقه ای تحت درمان متمرکز بر شفقت بر اساس مدل گیلبرت (2007) قرار گرفت و گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت (1998) و مقیاس تاب آوری کانر و دیویدسون (2003) بودند. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری و نرم افزار SPSS نسخه 26 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که بین گروه آزمایش و کنترل از لحاظ میانگین نمرات کیفیت زندگی و تاب آوری در مرحله پس آزمون تفاوت معناداری وجود دارد (P<0. 01). گروه آزمایش پس از مداخله افزایش معناداری در هر دو متغیر نسبت به گروه کنترل نشان داد. نتیجه گیری: درمان متمرکز بر شفقت به عنوان یک رویکرد هیجان محور، موجب بهبود کیفیت زندگی و ارتقاء تاب آوری در بیماران مبتلا به ام اس شد و می تواند در فرآیند توان بخشی روان شناختی این بیماران نقش مؤثری ایفا کند.

هدف: هدف از این پژوهش بررسی رابطه بین اجتناب تجربی و طلاق عاطفی با نقش میانجی احساس تنهایی در زوجین ساکن تهران بود. مواد و روش: مطالعه حاضر از نوع توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل زوجین ساکن شهر تهران در سال 2024 بود و براساس جدول مورگان، 380 نفر با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه پذیرش و عمل (AAQ-II)، مقیاس احساس تنهایی UCLA، و مقیاس طلاق عاطفی گاتمن استفاده شد. روایی و پایایی ابزارها در مطالعات پیشین تأیید شده بود. تحلیل داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون در SPSS-27 و مدل یابی معادلات ساختاری (SEM) در AMOS-21 انجام گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد بین اجتناب تجربی و طلاق عاطفی (r=0. 48، p<0. 001)، بین اجتناب تجربی و احساس تنهایی (r=0. 54، p<0. 001)، و بین احساس تنهایی و طلاق عاطفی (r=0. 62، p<0. 001) رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. نتایج مدل معادلات ساختاری حاکی از برازش مناسب مدل (X²/df=1. 87، RMSEA=0. 046، CFI=0. 95) و تأیید نقش میانجی احساس تنهایی در رابطه بین اجتناب تجربی و طلاق عاطفی بود. نتیجه گیری: یافته ها بیانگر آن است که اجتناب تجربی از طریق افزایش احساس تنهایی می تواند به طور معناداری احتمال طلاق عاطفی را افزایش دهد. مداخلاتی که بر کاهش اجتناب هیجانی و تقویت پیوند عاطفی در روابط زوجی تمرکز دارند، می توانند به کاهش طلاق عاطفی کمک نمایند.

هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه بین تنیدگی شغلی با تاب آوری و امنیت شغلی در زنان باردار شاغل شهر تهران بود. مواد و روش: این مطالعه به شیوه توصیفی-همبستگی انجام شد. جامعه آماری شامل 384 زن باردار شاغل در منطقه 7 تهران بود که به صورت هدفمند و با استفاده از فرمول کوکران انتخاب شدند. داده ها با استفاده از سه ابزار استاندارد شامل پرسشنامه تنیدگی شغلی کوپر، مقیاس تاب آوری کانر و دیویدسون، و پرسشنامه امنیت شغلی نیل گردآوری شد. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه در نرم افزار SPSS نسخه 27 انجام گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که بین تنیدگی شغلی با تاب آوری (r =-0. 57، p < 0. 01) و امنیت شغلی (r =-0. 49، p < 0. 01) رابطه منفی معنادار وجود دارد. همچنین، تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که هر دو متغیر تاب آوری (β =-0. 44، p < 0. 01) و امنیت شغلی (β =-0. 35، p < 0. 01) پیش بین های معنادار تنیدگی شغلی هستند. مدل نهایی 37 درصد از واریانس تنیدگی شغلی را تبیین کرد. نتیجه گیری: یافته ها حاکی از آن است که افزایش سطح تاب آوری و احساس امنیت شغلی در زنان باردار شاغل می تواند نقش مؤثری در کاهش سطح تنیدگی شغلی داشته باشد. طراحی برنامه های مداخله ای با تمرکز بر تقویت تاب آوری و ارتقاء امنیت شغلی می تواند به بهبود سلامت روانی این قشر کمک کند.

هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر خودکارآمدی و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس انجام شد. مواد و روش: این مطالعه نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل 30 زن مبتلا به ام اس در مرکز انکولوژی رضا در مشهد بود که به صورت در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در سه گروه قرار گرفتند: درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی، درمان پذیرش و تعهد، و گروه گواه. ابزارها شامل پرسشنامه خودکارآمدی درد نیکلاس و پرسشنامه کیفیت زندگی SF-36 بودند. هر دو گروه آزمایشی مداخلات 8 جلسه ای دریافت کردند. تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیره و آزمون تعقیبی توکی انجام گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که بین گروه های آزمایشی و گواه، در هر دو متغیر خودکارآمدی درد و کیفیت زندگی تفاوت معناداری وجود دارد (p<0. 05). میانگین خودکارآمدی درد و کیفیت زندگی در دو گروه مداخله در مرحله پس آزمون نسبت به پیش آزمون بهبود معناداری داشتند. همچنین درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی اثربخشی بیشتری در بهبود کیفیت زندگی نسبت به درمان پذیرش و تعهد داشت. نتیجه گیری: هر دو درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی و پذیرش و تعهد، موجب افزایش خودکارآمدی و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به ام اس شدند و می توان آن ها را به عنوان مداخلات مکمل در کنار درمان های دارویی برای بهبود وضعیت روانشناختی این بیماران در نظر گرفت.

هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش تنظیم هیجان بر اساس مدل گراس و رفتاردرمانی دیالکتیک بر انسجام روانی افراد دارای آسیب بینایی انجام شد. مواد و روش: این پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری بود. جامعه آماری شامل کلیه افراد 17 تا 30 سال دارای آسیب بینایی عضو انجمن خدمات فرهنگی و رفاهی معلولین بینایی تهران در پاییز و زمستان 1403 بود. نمونه ای 60 نفره به صورت در دسترس انتخاب و به طور تصادفی به دو گروه آزمایشی و یک گروه کنترل تقسیم شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه انسجام روانی آنتونوسکی (1993) بود و داده ها با استفاده از تحلیل واریانس اندازه های تکرار شده در نرم افزار SPSS-V25 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که هر دو مداخله باعث بهبود معنادار در مؤلفه های انسجام روانی در مراحل پس آزمون و پیگیری نسبت به پیش آزمون شدند، ولی تفاوت معناداری بین اثربخشی دو روش آموزش تنظیم هیجان بر اساس مدل گراس و رفتاردرمانی دیالکتیک وجود نداشت. نتیجه گیری: آموزش تنظیم هیجان و رفتاردرمانی دیالکتیک هر دو به بهبود انسجام روانی افراد با آسیب بینایی کمک می کنند. یافته ها اهمیت استفاده از روش های متنوع آموزشی در ارتقاء سلامت روانی این گروه را نشان می دهند.

هدف: هدف این پژوهش، مقایسه اثربخشی بازی درمانی و قصه درمانی بر کارکردهای اجرایی و حافظه کلامی کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش فعالی (ADHD) بود. مواد و روش ها: طرح پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون – پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پسر مقطع ابتدایی شهر تبریز بود که با روش نمونه گیری هدفمند 60 نفر دارای علائم ADHD انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه 20 نفره شامل گروه بازی درمانی، گروه قصه درمانی و گروه کنترل قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه کارکردهای اجرایی بریف و آزمون حافظه کلامی وکسلر بود. مداخله شامل 10 جلسه هفتگی بازی درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری و 7 جلسه قصه درمانی آموزشی بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و آزمون های تعقیبی بونفرونی و توکی تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که اثر گروه بر کارکردهای اجرایی (F = 21. 08, p = 0. 0001, η² = 0. 42) و حافظه کلامی (F = 12. 26, p = 0. 0001, η² = 0. 30) معنادار بود. آزمون های تعقیبی نشان دادند که هر دو مداخله نسبت به گروه کنترل تفاوت معناداری داشتند، ولی تفاوت بین بازی درمانی و قصه درمانی از لحاظ آماری معنادار نبود (p > 0. 05). نتیجه گیری: یافته ها حاکی از آن است که هر دو مداخله بازی درمانی و قصه درمانی می توانند به طور مؤثر موجب بهبود کارکردهای اجرایی و حافظه کلامی کودکان مبتلا به ADHD شوند، و می توان از آن ها در مداخلات مدرسه محور و درمانی بهره گرفت.