اصول بهداشت روانی
سال:1388 | دوره:11 | شماره:4 (پیاپی 44) |تعداد مقالات:8

مقدمه: برخی مطالعات تاثیرات مثبت روزه داری را در بهبود وضعیت روانی افراد مطرح کرده اند. هدف از انجام این پژوهش ارزیابی تاثیر روزه بر عزت نفس و سلامت روانی دانشجویان است.روش کار: این مطالعه توصیفی مقایسه ای بر روی 60 دانشجوی پزشکی به ظاهر سالم از دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد (38 زن و 22 مرد) که تصمیم به روزه داری در ماه رمضان 1386 را داشتند، انجام شد. آزمودنی ها در آغاز ماه رمضان توسط پرسش نامه مشخصات فردی، پرسش نامه عزت نفس کوپراسمیت و فهرست علامتی 90 گزینه ای بازبینی شده (SCL-90-R) مورد ارزیابی قرار گرفتند. این افراد حداقل 21 روز در این ماه روزه گرفته و مجددا در پایان ماه رمضان با دو پرسش نامه کوپراسمیت و SCL-90-R بررسی شدند. داده های پژوهش به کمک آزمون های آماری تی زوجی و ویلکاکسون در نسخه 17 نرم افزار SPSS مورد تحلیل آماری قرار گرفتند.یافته ها: پس از ماه رمضان عزت نفس آزمودنی ها نسبت به آغاز ماه افزایش مهنی داری یافت(P<0.001) . بر اساس نتایج آزمون SCL-90-R آزمودنی ها در ابعاد افسردگی (P<0.001)، روان پریشی(P<0.007) ، اضطراب (P<0.001)، وسواس (P<0.001)، حساسیت بین فردی (P<0.001)، فوبی (P<0.022)، خصومت(P<0.001)  افکار پارانوئیدی (P<0.001) و مقیاس کلی علایم مرضی (P<0.001)، کاهش معنی داری نشان داد.نتیجه گیری: روزه داری در ماه مبارک رمضان تاثیر قابل ملاحظه ای در ارتقای عزت نفس و بهبود وضعیت سلامت روانی دانشجویان دارد.

مقدمه: از آنجا که خود شیفتگی رویکردی تک بعدی دارد و استفاده از پرسش نامه های طولانی کاربرد بالینی و پژوهش های مناسبی ندارند، لذا معرفی پرسش نامه شخصیت خود شیفته (NPI-16) ابزار خود سنجی کوتاهی برای سنجش ویژگی های خود شیفتگی در گروه های غیر بالینی می باشد. این پژوهش به منظور اعتبار سنجی این پرسش نامه در جمعیت ایرانی انجام شد.روش کار: در این مطالعه زمینه یابی مقطعی، 342 دانشجو در سال 1387 به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب و با پرسش نامه شخصیت خود شیفته(NPI-16) ، مقیاس شخصیت (NEO) و مقیاس بالینی چند محوری شخصیت شخصیت خود شیفته میلون -2 (MCMI-II) مورد آزمون قرار گرفتند. روایی هم زمان با اجرای هم زمان مقیاس خود شیفتگی MCMI-II و روایی افتراقی از طریق توان تمایزگزاری پرسش نامه بین افراد با صفت برون گرایی بالا و توافق جویی پایین سنجیده شد. ضرایب پایایی از نوع بازآزمایی، تنصیفی و همسانی درونی گزارش شد.یافته ها:ضریب همبستگی بین نمرات NPI-16 و MCMI-II برابر 0.77 و معنی دار بود(P=0.001) . روایی افتراقی پرسش نامه اثبات شد(P=0.001) . ضریب پایایی بازآزمایی، ضریب همبستگی در تعیین پایایی تنصیفی و ضریب آلفای گرونباخ در سنجش همسانی درونی به ترتیب(P=0.001) 0.84 ،0.74   (P<0.001)و0.79  (P<0.001) محاسبه شد.نتیجه گیری:در جمعیت ایرانی NPI-16 ابزار مناسب و کوتاهی برای غربالگری در پژوهش های مرتبط با خود شیفتگی می باشد.

مقدمه: پژوهش حاضر جهت بررسی اثربخشی درمان شناختی رفتاری مبتنی بر باورهای مذهبی در کاهش مشکلات روان شناختی همسران شهدا و جانبازان طراحی شد.روش کار: در یک کارآزمایی بالینی دوسوکور طی  سال های 88-1387 در شهر زاهدان، 60 نفر از همسران شهدا و جانبازان زاهدان که در پرسش نامه سلامت عمومی نمره غیر طبیعی کسب کرده بودند و علایم اضطراب و افسردگی آنان نیز از طریق مصاحبه بالینی مورد تایید قرار گرفته بود، به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی به سه گروه مساوی تقسیم شدند. گروه اول 8 جلسه درمان شناخت رفتاری کلاسیک، گروه دوم 8 جلسه درمان شناختی  رفتاری با رویکرد اسلامی و گروه سوم هیچ مداخله ای دریافت نکردند. پرسش نامه های سلامت عمومی و نگرش های ناکارآمد در ابتدا و انتهای مداخله برای آزمودنی ها تکمیل شد. نمرات آزمون با روش آماری ANCOVA تحلیل شدند.یافته ها: تفاوت میان نمرات 3 گروه معنی دار بود(P<01.0) . آزمون تعقیبی نشان داد که اگر چه هر دو گروه مورد درمان (شناختی رفتاری با رویکرد اسلامی و کلاسیک) نسبت به گروه شاهد بهبود معنی داری را نشان می دادند(P<01.0)  اما بین دو گروه با مداخلات درمانی مختلف، تفاوت معنی داری مشاهده نشد(P>05.0) .نتیجه گیری: نتایج نشان داد که درمان شناختی رفتاری مبتنی بر رویکرد اسلامی اثری مشابه درمان شناختی و رفتاری کلاسیک دارد.

مقدمه: این پژوهش جهت بررسی اثربخشی تکنیک های هوشیاری فراگیر انفصالی در برابر تکنیک های توجه برگردانی در کاهش وسوسه و میزان لغزش در بیماران مرد وابسته به مواد مخدر انجام شد.روش کار: در این مطالعه تجربی تک موردی چند خط پایه ای، 6 آزمودنی مرد وابسته به مواد مخدر بر اساس روش نمونه گیری مبتنی بر هدف از بین مراجعین سال 1386 مرکز درمانی سوء مصرف مواد پارسیان در مشهد انتخاب شدند. بیماران به طور تصادفی به دو گروه تقسیم و به ترتیب تکنیک های هوشیاری فراگیر انفصالی یا تکنیک های توجه برگردانی را دریافت نمودند. تمامی آزمودنی ها، مقیاس پیش بینی بازگشت را در ابتدای مطالعه، در طول درمان (جلسه چهارم)، بعد از درمان (جلسه هشتم) و مرحله پیگیری (5.1 ماه بعد از درمان) تکمیل کردند. به منظور تحلیل داده ها از نمودارها و میزان بهبود بالینی و مقایسه یافته های بالینی برای مقایسه دو شیوه مداخله ای متفاوت استفاده شد.یافته ها: نتایج نشان داد که هر دو روش در کاهش وسوسه مصرف مواد و میزان لغزش در آزمودنی های وابسته به مواد مخدر موثر بوده اند. تکنیک های هوشیاری فراگیر انفصالی در مقایسه با تکنیک های توجه برگردانی دارای اثربخشی بیشتر بوده اند (%62 در مقابل%39 ).نتیجه گیری: تکنیک های هوشیاری فراگیر انفصالی احتمالا نسبت به تکنیک های توجه برگردانی، اثر بخشی بیشتری در کاهش وسوسه و میزان لغزش در افراد وابسته به مواد مخدر دارند.

مقدمه: افسردگی پس از زایمان ممکن است با خستگی در دوران بارداری و پس از زایمان مرتبط باشد. پژوهش حاضر جهت تعیین ارتباط خستگی مادر در دوره حاملگی و پس از زایمان با افسردگی پس از زایمان انجام شد.روش کار: در این مطالعه همبستگی طولی، 60 خانم باردار با سن حاملگی 36 هفته و نمره آزمون ادینبورگ مساوی یا کمتر از 9 مراجعین مراکز بهداشتی درمانی شهر مشهد، در سال های 87-1386، با نمونه گیری چند مرحله ای انتخاب شدند. خستگی با چک لیست اصلاح شده علایم خستگی در هفته 36 و37 حاملگی و روزهای 5 و14 بعد از زایمان و افسردگی پس از زایمان با آزمون افسردگی ادینبورگ و مصاحبه در روزهای 5، 14 و 28 پس از زایمان ارزیابی شدند. داده ها با استفاده از آزمون های مجذور خی، فیشر، تحلیل واریانس با مقادیر تکراری، رگرسیون و همبستگی و با نرم افزار SPSS تحلیل شد.یافته ها: همبستگی معنی داری بین خستگی هفته 37 بارداری با افسردگی پس از زایمان در روز پنجم (r=0.651،P=0.045 )،چهاردهم (r=0.651، P=0.045)، و بیست و هشتم (r=1.000،P=0.001 ) وجود داشت. همچنین بین خستگی در هفته 36 بارداری با افسردگی پس از زایمان در روز پنجم (r=1.000،P=0.001 ) و خستگی در روز چهاردهم پس از زایمان با افسردگی در روز بیست و هشتم بعد از زایمان (r=1.000، P=0.000) همبستگی وجود داشت. نتیجه گیری: بروز علامت خستگی در هفته های آخر حاملگی و دوره پس از زایمان با وقوع افسردگی پس از زایمان ارتباط دارد. علامت خستگی در زنان باردار به عنوان عامل پیش بینی کننده افسردگی پس از زایمان مد نظر قرار داشته باشد.

مقدمه: پژوهش حاضر جهت مقایسه نتایج آزمون ترسیم خانواده در کودکان  5تا10  ساله در خانواده های تک والدی و عادی طراحی شد.روش کار:  این پژوهش توصیفی در بهار 1387 در سنندج انجام گرفت، صد و شصت کودک 5 تا 10 ساله، شامل 60 کودک پیش دبستانی و 100 کودک دبستانی مورد مطالعه قرار گرفتند. هشتاد کودک از خانواده های عادی سنندجی به صورت تصادفی انتخاب شدند. آزمودنی ها توسط آزمون ترسیم خانواده کرمن مورد سنجش قرار گرفتند. آن ها در ترسیم نقاشی خانواده آزاد بودند. اطلاعات محرمانه باقی ماند و با استفاده از شاخص های توصیفی و آزمون های مجذور خی، تی وابسته و کولموگروف اسمیرنوف مورد تحلیل قرار گرفتند.یافته ها: کودکان خانواده های تک والدی بیشتر از کودکان خانواده های عادی در ترسیم های خود واکنش های عاطفی نسبت به خانواده از جمله حذف خود و اعضای بدن (P=0.001)، حذف یکی از والدین (P=0.001)، ترسیم والدین با فاصله (P=0.017) و تنوع رنگ کمتر(P=0.001)  را بروز می دهند.نتیجه گیری: کودکان خانواده های تک والدی بیشتر از کودکان خانواده های عادی در ترسیم های خود واکنش های عاطفی نسبت به خانواده از جمله حذف خود و اعضای بدن (P=0.001)، حذف یکی از والدین (P=0.001)، ترسیم والدین با فاصله (P=0.017) و تنوع رنگ کمتر (P=0.001) را بروز می دهند.نتیجه گیری: کودکان خانواده های تک والدی در ترسیم خانواده خود واکنش های عاطفی متفاوت با کودکان خانواده های عادی نشان می دهند.

مقدمه: این پژوهش جهت مقایسه کارکردهای اجرایی در کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه بیش فعالی، ناتوانی در یادگیری و بهنجار انجام شد.روش کار:پژوهش مقایسه ای حاضر بر روی تمامی دانش آموزان سوم ابتدایی تا اول راهنمایی که در سال 1386 در مدارس عادی و مرکز کودکان استثنایی شهر اردبیل تحصیل می کردند اجرا شد. شصت آزمودنی شامل 20 پسر مبتلا به اختلال نقص توجه بیش فعالی، 20 کودک مبتلا به ناتوانی در یادگیری و 20 کودک عادی، به شیوه خوشه چند مرحله ای انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه کانرز، آزمون قلب ها و گل ها، آزمون سیمون 1 و 2، آزمون جستجوی دیداری و آزمون ارزیابی هوش ریون استفاده شد. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس چند متغیره و آزمون تعقیبی LSD تحلیل گردیدند.یافته ها: نتایج تفاوت معنی داری در زمینه کارکردهای اجرایی بین سه گروه نشان دادند(P<0.00) . کودکان دارای اختلال نقص توجه بیش فعالی نسبت به کودکان دچار ناتوانی در یادگیری، نمرات بالاتری را در حافظه فعال کسب کردند(P<0.05) ، اما از نظر بازداری تفاوت معنی داری نداشتند(P>0.05) . کودکان مبتلا به ناتوانی در یادگیری نسبت به کودکان بهنجار در هر دو زمینه بازداری و حافظه فعال نمرات کمتری کسب کردند (P<0.01).نتیجه گیری: کودکانی که از ناتوانی در یادگیری رنج می برند، در مقایسه با کودکان بهنجار و کودکان دارای اختلال نقص توجه بیش فعالی، اختلال بیشتری در کارکردهای اجرایی دارند.

مقدمه: شواهد موجود بیانگر نقش باورهای خودکار آمدی در انتخاب مشاغل و رشد حرفه ای است. این باورها ممکن است در دو جنس متفاوت باشند. تحقیق حاضر با هدف مقایسه باورهای خودکار آمدی شغلی دختران و پسران دبیرستانی استان فارس انجام شده است.روش کار: این مطالعه مقایسه ای بر روی دانش آموزان دبیرستانی استان فارس انجام شد. شرکت کنندگان شامل 1833 دانش آموز دبیرستانی (1007 دختر و 826 پسر) به شیوه نمونه گیری خوشه ای از بین مناطق مختلف استان فارس انتخاب شدند. تمامی شرکت کنندگان پرسش نامه خودکار آمدی شغلی را تکمیل کردند. پایایی و روایی ابزار با استفاده از ضرایب آلفای کرونباخ و روایی ملاکی بررسی شد و به منظور تحلیل داده ها از تحلیل واریانس یک سویه استفاده شد.یافته ها: دختران و پسران در خودکار آمدی تحصیلی مشاغل مردانه تفاوت معنی داری نداشتند (P>0.05)، در حالی که دختران نمرات پایین تری در مورد باورهای خودکار آمدی انجام وظایف شغل های مردانه کسب کردند(P=0.03) . دختران نمرات بالاتری در مورد خودکار آمدی تحصیلی مشاغل زنانه (P=0.0001) و خودکار آمدی انجام وظایف شغلی زنانه (P=0.0001) کسب کردند.نتیجه گیری: بر خلاف مشاغل زنانه، دختران در مشاغل مردانه خودباوری کمتری در کارآمدی خود دارند گرچه از خودکار آمدی تحصیلی برابر سود می برند.