سم رسین (Ricin Toxin) پروتئینی است که در دانه گیاهان مخصوصا دانه کرچک (Ricin Communis) تولید می شود. این سم بر علیه انسان حیوانات و حشرات خاصیت سمی دارد و یکی از قوی ترین سموم شناخته شده گیاهی می باشد.گیاه کرچک در قدیم بخاطر داشتن روغن چسبناک در کشور مصر کاشته می شود و از روغن آن به عنوان جلا دهنده و نرم کننده استفاده می شود. در جنگ جهانی اول و دوم از روغن کرچک برای روغن کاری قطعات هواپیما استفاده گردید. در جنگ جهانی دوم بعلت کمبود این روغن، در ایالت کالیفرنیای آمریکا به کشاورزان کمک مالی داده شد تا به کشت این گیاه بیشتر پرداخته شود. این عمل تا جایگزینی روغن کرچک با روغن های مصنوعی تا سال 1960 میلادی بطور فعال ادامه داشت. در سال 1888 میلادی استیل مارک پروتیین سمی در دانه کرچک پیدا نمود و آن را ریسین نامید. وی دریافت که ریسین موجب الگوتنیاسیون گلبولهای قرمز و رسوب پروتئین های سرم می گردد. این خاصیت در پروتیین سمی دیگری به نام آربین نیز دیده می شود. در سال 1972شارون و همکارش دریافتند که این پروتئین ها دارای کربوهیدارت هستند و خاصیت لکتینی دارند ...

حمام های سم به عنوان یکی از مهم ترین راه های پیشگیری و کنترل بیماری های سم بویژه بیماری های عفونی در تاسیسات صنعت گاو شیری است. در این مقاله به بررسی و مرور انواع حمام های سم و فاکتورهایی از قبیل طراحی و ساخت، انواع محلول های مورد استفاده، تناوب تعویض و میزان استفاده از آن در صنعت گاو شیری مورد بحث قرار گرفته است. به همین منظور سولفات مس و فرمالین به عنوان متداولترین محلول ها و ابعاد 81 سانتی متر، طول 3-3. 7 متر و عمق 11 سانتی متر به عنوان اندازه استاندارد معرفی شده است. از طرفی در مورد دفع صحیح این مواد از نظر خطرات زیست محیطی بحث شده است. مناسب ترین دامنه ی استفاده از حمام سم بین 4-1 بار در روز و 7-1 بار در هفته بوده و در هر بار استفاده بین 300-100 راس گاو می توانند بدون کاهش معنی دار غلظت ماده موثره از آن عبور کنند. البته باید توجه داشت که صرف رعایت این موارد دلیلی بر کاهش قطعی میزان بیماری های انگشتی نیست و در کنار آن باید دیگر برنامه های بهداشت و کنترل بیماری را باید در گله رعایت کرد.

در مناطق استوائی، نیمه استوایی یکی از مشکلات پزشکی عقرب زدگی می باشد. در این مطالعه تاثیر زهر عقرب مزوبوتوس بر روی کلیه ها و قلب در خرگوشهای بیهوش شده مورد ارزیابی قرار گرفت. شش خرگوش انتخاب شده و میزان SGOT, SGPT, BUN, Creatinine در زمانهای صفر، 1 و 3 ساعت بعد از تزریق سم در سرم خون آنها اندازه گیری شد. همچنین مطالعات هیستوپاتولوژیک بر روی بافتهای کلیه و قلب انجام گرفت. نتایج حاکی از این است که 30 الی 40 دقیقه بعد از تزریق سم علائم مسمویت در تمام حیوانات ظاهر شد و حیوانات بعد از 3 الی 3.5 ساعت بعد از دریافت سم دچار مرگ گردیدند. مطالعات هیستوپاتولوژیک نشان داد که انقباض گلومرولار، انبساط مویرگها و اینتراستیتیوم و همچنین انقباض ناحیه ایی اینترستیشیال در کلیه ها بعد از تزریق سم اتفاق می افتد. از طرف دیگر هموراژ و انقباض سیاهرگ مرکزی و انقباض در مویرگها در مناطق مختلف کبد مشاهده گردید. مضافا به اینکه مطالعات بیوشیمیایی خون نشان داد که میزان ALT and Creatinine بعد از تزریق سم در سرم خون خرگوشها افزایش قابل ملاحظه ایی دارد. نتایج حاصل از این تحقیق نشان می دهد که سم عقرب مزوبوتوس باعث صدمه به اعضای حساس بدن مانند کبد و کلیه ها از طریق تاثیر مستقیم بر روی آنها می گردد.

بررسیهای آماری نشان می دهند که در دهه های اخیر مرگ و میر در حوادث آتش سوزی به نحو چشمگیری افزایش یافته است. علت این امر تغییراتی است که در کمیت و کیفیت دودها و بخارات ناشی از حریق بوجود آمده و این پدیده نیز به نوبه خود متاثر از تحولاتی است که در دهه های اخیر در موارد سازنده اثاثیه منازل و ساختمانهای حاصل گردیده است.گزارشهای متعددی مبنی بر تولید سموم گازی مانند منوکسیدکربن، دی اکسید کربن، سیانورهیدروژن، نیتریتهای آلی، الکلها و نیز عناصری مانند برم، انتیموان و سرب در اثر سوخت مواد صناعی جدید در بخارات هوای اماکن دچار آتش سوزی وجود دارد. شناسایی این سموم در اجساد قربانیان حریق و نیز بررسی مسمومیتهای حاد و مزمن در این حوادث زمینه بررسیهای گسترده ای را تحت عنوان سم شناسی حریق فراهم آورده است.

در مطالعه جاری وضعیت کالبد شناختی سم به منظور یافتن دستورالعملی برای سم چینی مبتنی بر اندازه های آناتومیک سم گوسفند مورد بررسی قرار گرفته است. اندام حرکتی قدامی و خلفی 15 راس گوسفند ماده با سن بیشتر از 2 سال مورد مطالعه قرار گرفت و پس از ایجاد سهمی اندازه های ارتفاع پاشنه، ارتفاع پنجه تاکف، ارتفاع پنجه تا سطح زمین، طول کف، طول پنجه، طول پنجه تا بافت حساس، قطر بافت شاخی در ناحیه پنجه، قطر بافت شاخی در ناحیه پاشنه (سانتیمتر) اندازه گیری گردید، همچنین زاویه سم با استفاده از طول پنجه و ارتفاع پنجه اندازه گیری شد و همچنین نسبت ارتفاع پنجه به ارتفاع پاشنه نیز اندازه گیری گردید. تمامی اطلاعات به شکل توصیفی ارایه گردید و اختلافات بین گروه ها با آزمون t مورد ارزیابی قرار گرفت. اختلاف معنی دار تنها بین زاویه سم در اندام های جلویی (55.09±8.1 درجه) و عقبی (50.43±6.9 درجه) و ارتفاع پاشنه در بین اندام های جلویی (3.0±0.33 سانتیمتر) و عقبی (2.36±0.44 سانتیمتر) ثبت گردید. رشد سم در ناحیه دیواره ها بیشتر بوده به گونه ای که لبه ای ایجاد می نماید که این لبه در اندام خلفی اندکی بلندتر از اندام قدامی می باشد. قطر کف سم در قسمت های پنجه و پاشنه به ترتیب 0.82±0.18, 0.41±0.12 سانتیمتر دراندام قدامی و 0.68±0.17, 0.37±0.13 سانتیمتر در اندام خلفی ثبت گردید که به شکل معنی داری متفاوت می باشد. نسبت ارتفاع پنجه به پاشنه در اندام های قدامی کمتر از اندام های خلفی می باشد. زاویه سم در این گونه جانوری با الگویی شبیه به گاو ولی بازتر از این حیوان می باشد. همچنین لبه های دیواره های جانبی در کف بیشتر رشد می نمایند، الگوی رشد لبه دار در کف سم مشهود می باشد که کاملا با گاو متفاوت است. طول سم 1.2 سانتیمتر بیشتر از تصویر بافت حساس روی دیواره پشتی سم می باشد که فاصله نسبتا مناسبی برای انجام عمل سم چینی است.  

هدف: این بررسی با هدف مقایسه دو برنامه درمانی سم زدایی سریع (نالترکسون/کلونیدین) و سم زدایی مرسوم (کلونیدین) انجام شده است.روش: این بررسی بر روی 54 نفر بیمار وابسته به مواد افیونی مراجعه کننده به درمانگاه مرکز آموزشی- درمانی روانپزشکی ایران که به تصادف در دو گروه جای داده شده بودند، انجام گردید. 28 نفر در گروه A (نالترکسون/کلونیدین) و 26 نفر در گروه B (کلونیدین) بررسی شدند. گردآوری داده ها به کمک مصاحبه بالینی بر پایه معیارهای تشخیصی DSM-IV و یک پرسش نامه ویژگی های جمعیت شناختی و الگوی مصرف مواد انجام شده است. برای بررسی آماری از آزمون های توصیفی،t  و خی دو بهره گرفته شد. یافته ها: این بررسی نشان داد که دو گروه ازنظر ویژگی های جمعیت شناختی، الگوی مصرف مواد و میزان ریزش در پی گیری یک ماهه همسان بودند. شدت علایم محرومیت در دو گروه یکسان و به طور کلی در سطح متوسط ارزیابی گردید. میزان تکمیل دوره درمان نیز در دو گروه تفاوتی نداشت (گروه 94% A و گروه (96% B، اما مدت زمان بستری در گروه A به طور معنی داری کمتر از گروه B بود (پنج روز در برابر نه روز). عوارض جانبی شدید در دو گروه دیده نشد. از نظر میزان باقی ماندن در درمان و عود در پی گیری یک ماه پس از درمان دو گروه تفاوت معنی داری نداشتند. میزان عود پس از یک ماه در گروه 50% A و در گروه 46% B برآورد گردید. نتیجه: با توجه به شدت علایم محرومیت در سطح متوسط، دوره کوتاه سم زدایی، نبود عوارض شدید و امکان شروع سریع درمان با نالترکسون برای درمان نگهدارنده، برنامه درمانی سم زدایی سریع با نالترکسون به همراه کلونیدین به عنوان روشی موثر پیشنهاد می گردد.