توانایی درک این موضوع که دیگران واجد حالات ذهنی ای همچون افکار، تمایلات و عقایدی هستند که می تواند با حالات ذهنی و یا واقعیت متفاوت باشد "تئوری ذهن" نامیده می شود. در این مقاله ابتدا سعی خواهیم کرد مبانی نظری چیزی که امروزه به تئوری ذهن معروف شده است را تبیین کنیم و سپس با مرور تحقیقات منتشر شده در زمینه رشد تئوری ذهن در کودکان ناشنوا، در پی پاسخ دادن به دو سوال خواهیم بود، آیا کودکان ناشنوا با تاخیر به تئوری ذهن می رسند؟ و آیا ناشنوا بودن والدین تاثیری بر رشد تئوری ذهن در کودکان ناشنوا دارد؟ برخی از نظریه پردازان معتقدند رشد تئوری ذهن وابسته به تجربه زبانی است، در نقطه مقابل نظریه پردازانی هستند که معتقدند رشد تئوری ذهن وابسته به یک عملکرد اجرایی است. برخی از پژوهشها عملکرد همراه با تاخیر ناشنوایان را در رسیدن به تئوری ذهنی نشان داده اند. از سوی دیگر پژوهشهایی نیز عدم تاخیر در تئوری ذهن کودکان ناشنوا را نشان داده اند. نتایج تحقیقات در زمینه تاثیر ناشنوا بودن والدین بر رشد تئوری ذهن در کودکان ناشنوا حاکی از آن است که کودکان ناشنوایی که در واقع ناشنوای نسل دوم هستند و والدین ناشنوا دارند در مقایسه با کودکان ناشنوا تاخیری در رسیدن به تئوری ذهن نشان نمی دهند و عملکردی مشابه با آنان دارند.

این تحقیق با هدف بررسی عملیات ردیف کردن در ناشنوایان و مقایسه نتایج آنها با افراد شنوا انجام شده است. بدین منظور، 160 آزمودنی ناشنوا در چهار گروه سنی (6-9) ساله و در هر گروه سنی 20 آزمودنی شنوا و 20 آزمودنی ناشنوا انتخاب شدند. پس از انتخاب دو گروه نمونه ناشنوا و شنوا، آزمایش عملیات عینی ردیف کردن در دو گروه اجرا گردید. سپس با حذف افراد 6 ساله که کاملا فاقد عملیات ردیف کردن بودند و با حذف افراد 9 ساله که همگی واجد توانایی ردیف کردن بودند، با توجه به انتخاب گروه سنی بین 6 الی 9 سال، مورد انتظار است که در سن 6 سالگی هر دو گروه ناشنوا و شنوا در مرحله فاقد عملیات عینی ردیف کردن و در 9 سالگی نیز هر گروه ناشنوا و شنوا کاملا واجد عملیات عینی ردیف کردن بوده اند؛ لذا مقایسه صرفا برای گروه سنی 7 و 8 ساله انجام گردید. آزمون آماری نشان داد که اگر چه 7 و 8 ساله ها در آزمایش اول در مقایسه با همسالان شنوای خود از تاخیر در عملیات ردیف کردن برخوردار بودند ولی پس از بهسازی وسایل و دستورالعمل آزمایش، مقایسه نمرات آزمودنیهای ناشنوای 7 و 8 ساله در آزمایش مجدد با همسالان شنوا نشان داد که تفاوت آنها معنی دار نیست.

هدف: پ‍‍ژوهش حاضر با هدف مطالعه رشد نظریه ذهن در کودکان ناشنوا و بررسی تاثیر روش ارتباطی بر این رشد انجام شد. علاوه بر آن، تاثیر استفاده از ابزار کمتر کلامی بر عملکرد کودکان ناشنوا در تکالیف باور کاذب مورد بررسی قرار گرفت. روش: با ترتیب دادن یک طرح پژوهشی تحولی از نوع مقطعی و همچنین یک طرح پژوهشی علّی مقایسه ای و با انتخاب 200 کودک در سه گروه ناشنوای دارای والدین شنوا، ناشنوای دارای والدین ناشنوا و شنوا که 18-3 سال سن داشتند، به بررسی رشد نظریه ذهن پرداخته شد. از تکالیف باور کاذب رایج (کلامی) و تکلیف تغییر مکان (کمتر کلامی) برای ارزیابی توانایی آزمودنیها در نظریه ذهن استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان دادند که کودکان ناشنوای نسل اول؛ یعنی آنهایی که دارای والدین شنوا هستند، در مقایسه با کودکان شنوا تاخیر شدیدی در رسیدن به نظریه ذهن دارند، اما تاخیرکودکان ناشنوای نسل دوم؛ یعنی ناشنوایانی که دارای والدین ناشنوا هستند و زبان اشاره را به صورت طبیعی از والدین خود فرا گرفته اند، در رسیدن به نظریه ذهن از تاخیر کودکان ناشنوای دارای والدین شنوا به مراتب کمتر است. کودکان ناشنوای دارای والدین ناشنوا، بر خلاف کودکان ناشنوای دارای والدین شنوا، با افزایش سن تاخیر در نظریه ذهن را به صورت کامل جبران می کردند. سن میانگین رسیدن به نظریه ذهن در کودکان ناشنوای دارای والدین شنوا، کودکان ناشنوای دارای والدین ناشنوا و کودکان شنوا، به ترتیب 7;6, 11;0 و 4;6 (سال؛ ماه) بود. همچنین کمتر کلامی  بودن تکلیف باور کاذب نیز تاثیر معنی داری بر پاسخهای کودکان، اعم از شنوا و ناشنوا نداشت. نتیجه گیری: پ‍ژوهش حاضر نشان داد ناشنوایی، تاخیری جدی در رشد نظریه ذهن ایجاد می کند، عدم فراگیری زبان اشاره در سن طبیعی زبان آموزی، می تواند به وجود آورنده این نقص باشد. زبان اشاره با فراهم کردن امکان تعامل کودک با والدینش، شناخت وی را از حالات ذهنی و بازنمایی ذهنی که از پیش نیازهای نظریه سازی ذهنی هستند، امکان پذیر می سازد.

هدف: پژوهش حاضر، دانش واژگانی خوانداری کودکان ناشنوای عمیق در دو گروه 9-10 و 10-11 ساله را با دو گروه از کودکان شنوای 9-10 و 10-11 ساله ی همتای زبانی آن ها در مدرسه باغچه بان شهر ایلام مورد مقایسه و بررسی قرار می دهد. روش: پژوهش حاضر از نوع علی-مقایسه ای می باشد. عملکرد 16 دانش آموز پسر ناشنوای 9-11 ساله و 16 دانش آموز پسر شنوای 9-11 ساله در آزمون دانش واژگانی که مشتمل بر دو زیر آزمون تشخیص واژگانی و کاربرد واژگانی است[B1]، مورد بررسی و [B2] مقایسه قرارگرفت. یافته ها: نتایج حاصل از آزمون تی مستقل نشان داد که عملکرد آزمودنی های شنوا در هر دو گروه سنی در مقایسه با عملکرد کودکان ناشنوای همتای آن ها در هر دو آزمون تشخیص واژگانی [B3] (p≤ 0/05) و کاربرد واژگانی (p≤ 0/05) [B4] به طور معنی داری بهتر بود. نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان می دهد که کودکان ناشنوا در مقایسه با کودکان شنوا نه تنها واژه های کمتری می دانند بلکه عمق دانش آن ها نسبت به این واژه ها نیز کمتر است. علاوه براین، مقایسه دو آزمون نشان دهنده کارامدی تکلیف تشخیص واژگانی به عنوان ابزاری جهت سنجش دانش معنایی واژگانی است.

سابقه و هدف: آگاهی واج شناختی و حافظه فعال در یادگیری مهارت های خواندن و نوشتن نقش اساسی و مهمی دارند. از آن جا که سیستم شنوایی در کسب آگاهی واج شناختی نقش اصلی را بر عهده دارد، لذا در مطالعه حاضر به ﺑﺮرسی ﻭ مقایسه این مهارت ها و درک خواندن در کودکان ناشنوا و عادی پرداختیم.مواد و روش ها: این مطالعه مقطعی روی 20 کودک ناشنوا با افت حسی - عصبی دو طرفه شدید و عمیق و 20 کودک شنوای کلاس دومی شهر کرج انجام گرفت. از هر دو گروه آزمون های درک خواندن، آگاهی واج شناختی، حافظه کلامی و حافظه بینایی به عمل آمد و نمرات دو گروه در هر بخش مقایسه شد. سپس هم بستگی بین نمرات آزمون ها در گروه ناشنوا مورد بررسی قرار گرفت.یافته ها: نتایج نشان می دهند کودکان ناشنوا در همه موارد به جز حافظه بینایی به طور معناداری ضعیف تر از گروه کنترل عمل کردند (p<0.001). همچنین در گروه ناشنوا بین نمرات درک خواندن با حافظه بینایی و آگاهی واج شناختی هم بستگی مثبتی وجود داشت اما بین حافظه کلامی و هیچ یک از آزمون ها هم بستگی نبود.نتیجه گیری: کودکان ناشنوا حین خواندن علاوه بر کل خوانی که مبتنی بر حافظه بینایی است، از کدشکنی های واجی نیز استفاده می کردند و مهارت های مذکور با درک خواندن آن ها هم بستگی مثبتی داشت. به نظر می رسد مهارت های آگاهی واج شناختی در این کودکان اغلب از طریق بینایی و نه مهارت های حرکتی مربوط به تولید و حافظه کلامی کسب می شود.

سابقه و هدف: ارتباط بین کینماتیک راه رفتن و نقص در شنوایی تاکنون به درستی شناخته نشده است. هدف پژوهش حاضر مقایسه متغیرهای کینماتیکی مفاصل اندام تحتانی طی راه رفتن در کودکان ناشنوا در مقایسه با کودکان سالم بود. روش شناسی: 15 کودک ناشنوا با اختلال شنوایی دو طرفه (سن 79/1± 26/11 سال) و 15 کودک سالم به طور هدفمند به عنوان گروه کنترل (سن 55/1± 53/10 سال) انتخاب شدند. یک سیستم تحلیل حرکتی با چهار دوربین Vicon (Oxford Metrics, Oxford, UK) جهت ثبت داده های کینماتیک اندام تحتانی (با فرکانس نمونه برداری100 هرتز) استفاده شد. در این پژوهش شاخص عدم تقارن زوایای مفاصل اندام تحتانی طی فاز اتکا و نوسان راه رفتن محاسبه شد. در این مطالعه برای تحلیل آماری از تست تی مستقل استفاده شد و همچنین سطح معناداری برابر 05/0 گرفته شد. یافته ها: نتایج نشان داد که مقادیر پلنتارفلکشن مچ پای سمت راست در مرحله اتکا و نوسان راه رفتن در گروه ناشنوا نسبت به گروه سالم به ترتیب حدود 37 درصد (002/0=P) و حدود 93 درصد (012/0=P) بالاتر بود. همچنین اوج اولیه فلکشن زانو در اندام سمت چپ، طی مرحله اتکا راه رفتن در گروه ناشنوا کاهش معناداری نسبت به گروه سالم داشت (حدود 12 در صد؛ 022/0P=). مقادیر شاخص عدم تقارن اوج زاویه دورسی فلکشن مفصل مچ پا طی دو فاز اتکا (011/0P=) و نوسان (015/0=P) راه رفتن در گروه ناشنوا بزرگ تر از گروه سالم بود. نتیجه گیری: کاهش اوج فلکشن زانو در لحظه تماس پاشنه با زمین و افزایش شاخص عدم در کودکان ناشنوا طی راه رفتن می تواند با نرخ آسیب بیشتر در این افراد مرتبط باشد. از این نتایج می توان در پروتکل توان بخشی کودکان ناشنوا استفاده نمود.

زمینه و هدف: وجود کودک سالم و بدون معلولیت نقش به سزایی در سلامت روانی خانواده ایفا می کند و هزینه های خانواده و جامعه را کاهش می دهد. از آنجا که ازدواج های خویشاوندی بستر مناسبی برای بروز ژن های نهفته و مغلوب بوده و منجر به انواع معلولیت ها از جمله ناشنوایی می شود، هدف مطالعه حاضر بررسی شیوع ازدواج های خویشاوندی در والدین کودکان ناشنوا و عادی و رابطه آن با ناشنوایی بود.روش بررسی: در این پژوهش 467 نفر دارای کودک عادی به صورت نمونه گیری خوشه ای از مدارس ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان و 423 کودک استثنایی به صورت غیرتصادفی انتخاب شدند. از این تعداد 130 نفر ناشنوا بودند که در شهرستان اردبیل مورد بررسی قرار گرفتند. از آمار توصیفی برای اندازه گیری شیوع ازدواج فامیلی و تست کای دو برای مقایسه شیوع ازدواج فامیلی بین والدین کودکان شنوا و ناشنوا استفاده شد.یافته ها: داده های توصیفی نشان داد که 80 نفر از 130 (61.54 درصد) از والدین افراد ناشنوا ازدواج خویشاوندی داشتند. تحلیل داده ها نشان داد که میزان شیوع ناشنوایی در کودکانی که والدین آنها ازدواج خویشاوندی داشته اند نسبت به گروه والدین کودکان عادی، بیشتر بوده و این تفاوت در سطح p<0.001 معنی دار بود.نتیجه گیری: با توجه به نتایج به دست آمده احتمالا ازدواج های خویشاوندی نقش مهمی در بروز ژن های نهفته و مغلوب دارند و منجر به بروز انواع معلولیت از جمله ناشنوایی می شوند. آگاهی زوج ها از پیامدهای ازدواج خویشاوندی و انجام مشاوره های ژنتیکی ضروری است.