در سال های اخیر استفاده از آنتی اکسیدان های سنتزی به علت سمی و سرطان زا بودن و محصولات تجزیه ای حاصل از آنها محدود شده است. بنابراین مطالعات به منظور یافتن ترکیبات جدید با منشاء گیـاهی مؤثر در درمـان، کاهش و پیشگیری از اثرات اکسیداتیو در زمینه های مختلف مورد توجه محققان قرار گرفته است. در این پژوهش به بررسی اثر پرتوتابی بر میزان محتوای تام فنولی با استفاده از واکنشگر فولین- سیوکالتیو در طول موج 263 نانومتر و درصد مهارکنندگی رادیکال آزاد با آزمون های DPPH و ABTS عصاره های الکلی قسمت های مختلف گیاه خارمریم (Silybum marianum) پرداخته شده است. در مرحله اول عصاره الکلی از قسمت دانه، برگ و ساقه گیاه خارمریم تهیه و سپس پرتوتابی عصاره ها با دزهای 10، 20 و 30 کیلوگری پرتو گاما انجام گردید. نتایج حاصل از آزمون های مهارکنندگی رادیکال آزاد عصاره دانه نسبت به برگ و ساقه گیاه خارمریم و همچنین عصاره های پرتوتابی شده با دز 20 کیلوگری در تمام قسمت ها نسبت به سایر دزها، محتوای تام فنولی و فعالیت آنتی اکسیدانی بیشتر نشان دادند (05/0 > P). بنابراین با در نظر گرفتن اثرات منفی آنتی اکسیدان های سنتزی و نیز با توجه به نتایج حاصل از این تحقیق می توان پیشنهاد داد که پرتوفرآوری عصاره الکلی گیاه خارمریم با دز 20 کیلوگری پرتو گاما می تواند علاوه بر بهبود و افزایش میزان آنتی اکسیدانی این گیاه، به عنوان یک افزودنی خوراکی کاربردی برای پرورش آبزیان، یک استراتژی امیدوارکننده برای محافظت از آنها در برابر استرس اکسیداتیو و التهاب ناشی از رژیم غذایی پرچرب خواهد بود.

این تحقیق اثر عصاره پوسته برنج بر فاکتورهای رشد، فاکتورهای خونی و بیوشیمیایی فیل ماهی بررسی می شود. 120 قطعه بچه فیل ماهی با میانگین وزنی 10±112 گرم به صورت تصادفی در تانک های 2000 لیتری توزیع شدند. تیمارها شامل 0 (شاهد)، 5/0 درصد (تیمار 1)، 1 درصد (تیمار 2) و 2 درصد (تیمار 3) بودند. ماهیان 8 هفته با جیره حاوی عصاره پوسته برنج تغذیه شدند زیست سنجی به منظور ارزیابی فاکتورهای رشد انجام و جهت ارزیابی فاکتورهای خونی و بیوشیمیایی خونگیری انجام شد.نتایج نشان داد که اگرچه استفاده از عصاره پوسته برنج سبب بهبود عملکرد رشد شد اما بین تیمارهای مختلف و گروه شاهد در میزان وزن نهایی، افزایش وزن و نرخ رشد ویژه اختلاف معنی داری مشاهده نگردید (05/0P). بنابراین می توان چنین نتیجه گرفت که عصاره پوسته برنج می تواند باعث بهبود عملکرد رشد و وضعیت سلامت فیل ماهی شود

مقدمه: باکتری اشریشیا کلی باسیل گرم منفی و شایع ترین عامل عفونت ادراری به ویژه در بیماران بستری شده در بیمارستان، افراد مسن و زنان باردار می باشد. استفاده بی رویه از آنتی بیوتیک ها، موجب شده که امروزه شاهد شیوع روزافزون سویه های مقاوم به دارو باشیم و به نظر می رسد که گسترش این سویه ها بسیار سریع تر از کشف داروهای جدید اتفاق می افتد. گیاهان دارویی منبع غنی و ارزشمندی از ترکیبات مختلف با خواص ضد میکروبی بوده و می توانند گزینه مناسبی برای حل مشکلات استفاده از آنتی بیوتیک ها باشند. هدف از این تحقیق، بررسی اثر بازدارندگی عصاره های آبی و الکلی گیاهان بابونه، آویشن، رازیانه و اکالیپتوس بر برخی از فاکتورهای بیماری زایی باکتری اشریشیا کلی عامل عفونت ادراری بوده است.مواد و روش ها: در این تحقیق، باکتری اشریشیا کلی از نمونه ادرار مبتلایان به عفونت ادراری جداسازی و با روش های بیوشیمیایی شناسایی شد. اثر رقت های مختلف عصاره های گیاهی بر تحرک، تولید همولیزین و تشکیل بیوفیلم باکتری مورد بررسی قرار گرفت. حداقل غلظت بازدارندگی و حداقل غلظت کشندگی عصاره های تهیه شده، با روش انتشار از دیسک بررسی شد. یافته ها: نشان داده شد که عصاره الکلی آویشن در سه غلظت 10، 5 و 2.5 میلی گرم بر میلی لیتر می تواند مانع از تحرک سویه مورد مطالعه شود. در بین چهار گیاه مورد بررسی، عصاره الکلی و آبی آویشن بیشترین تاثیر را در ممانعت از تشکیل بیوفیلم داشتند. عصاره الکلی آویشن با غلظت 218.75 میکروگرم بر میلی لیتر و عصاره الکلی اکالیپتوس با غلظت 54.6875 میکروگرم بر میلی لیتر دارای اثر بازدارندگی بر رشد باکتری اشریشیا کلی بودند.ضمنا عصاره الکلی آویشن در غلظت 3500 میکرو گرم بر میلی لیتر دارای اثر کشندگی بر باکتری مورد بررسی بود. هیچ کدام از عصاره ها تاثیری بر همولیزین باکتری نداشتند.نتیجه گیری: با توجه به اثر بازدارندگی عصاره های الکلی آویشن و اکالیپتوس بر رشد باکتری و توانایی این عصاره ها در ممانعت از تشکیل بیوفیلم و تحرک باکتری، می توان این دو گیاه را به عنوان انتخاب نخست برای درمان عفونت های ادراری در نظر گرفت.

استفاده از ترکیبات طبیعی گیاهان برای کنترل بیماری ها، بدلیل مزایایی که بر ترکیبات شیمیایی سنتزی دارند، مورد توجه و تحقیق قرار گرفته است. در این پژوهش، تاثیر عصاره برگ گیاهان کلم، تربچه و کرفس در پیشگیری و درمان بیماری سفیدک پودری خیار، در آزمایشات گلخانه ای بررسی شده است. بدین منظور عصاره آبی، استونی و یا متانولی این گیاهان با غلظت های 1% و 5%، یک روز قبل و یا یک روز بعد از تلقیح بیمارگر روی بوته ها استفاده شد و سپس شدت بیماری بر اساس تعداد لکه ها روی برگ ده روز پس از تلقیح محاسبه گردید. همچنین میزان تاثیر عصاره ها در کنترل بیماری، با قارچکش پنکونازول و عصاره گیاه (Reynoutria sachalinensis (Rs، که کاربرد تجاری در کنترل این بیماری دارند، مقایسه گردید. نتایج نشان داد، عصاره های مورد بررسی وقتی با فاصله یک روز از تلقیح بیمارگر استفاده شدند، شدت بیماری را روی برگ خیار کاهش دادند، گر چه میزان تاثیر آن ها متفاوت بود. عصاره استونی 5% کرفس نسبت به سایر عصاره ها، بیشترین تاثیر را در پیشگیری از بیماری داشت و اثر آن برابر با عصاره Rs بود. از طرف دیگر، عصاره استونی 5% کرفس و متانولی 5% کلم بترتیب بیشترین اثر درمانی را روی بیماری نشان دادند و به اندازه قارچکش پنکونازول در درمان بیماری موثر بودند. نتایج حاکی از آن بود که عصاره های آزمایش شده پتانسیل لازم برای کنترل سفیدک پودری خیار را دارند.

زمینه: شوید و کرفس در درمان بیماری های کبدی استفاده می شوند، اما اثر احتمالی آنها بر فعالیت این غده بزرگ مطالعه نشده است.هدف: مطالعه به منظور تعیین اثرات عصاره هیدروالکلی دانه های شوید و کرفس بر فعالیت آنزیم های کبدی رت انجام شد.مواد و روش ها: این مطالعه تجربی در سال 1381 دردانشگاه علوم پزشکی اصفهان انجام شد، ابتدا عصاره دانه های شوید و کرفس تهیه و توسط GC/MS آنالیز شد، عصاره دو گیاه با دوزهای مختلف و زمان های متفاوت به صورت داخل صفاقی در رت تزریق گردید و تغییرات فعالیت آنزیم های کبدی شامل آلکالن فسفاتاز (ALP)، گلوتامات آکسالواستات ترانس آمیناز (SGOT) و گلوتامات پیروات ترانس آمیناز (SGPT) تعیین شد. داده ها با آزمون آماری تی تجزیه و تحلیل شدند.یافته ها: د.کارون و د.لیمونن ترکیب عمده عصاره شوید و و.لیمونن و میرسن ترکیب عمده دانه های کرفس بود، فعالیت سرمی SGOT و SGPT 24 ساعت پس از تزریق 500 میکرولیتر بر کیلوگرم عصاره شوید به ترتیب 12.8 و 8.7 درصد و در مورد کرفس 11.6 و10.52  درصد کاهش یافت و بعد از تزریق 1000 میکرولیتر بر کیلوگرم عصاره شوید 13.7 و 11.6 درصد و برای کرفس 12.6 و 12.9 درصد کاهش یافت (p<0.05). با افزایش زمان به 168 ساعت، کاهش فعالیت آنزیم های SGOT, SGPT و ALP به ترتیب برابر 2، 18.4، 13.5 درصد شد (p<0.05).نتیجه گیری: مواد موثره گیاهان شوید و کرفس احتمالا با آثار آنتی اکسیدانت یا کاهش تولید رادیکال های آزاد سبب تثبیت غشا سلول های کبدی و کاهش آزادسازی آنزیم به خون می گردد.

این تحقیق با هدف تعیین اثر عصاره گیرهای مختلف برای استخراج پتاسیم غیرتبادلی از سه کانی میکایی بیوتیت، فلوگوپیت و مسکوویت انجام شد. کانی ها به دو اندازه کوچک تر از 60 و 100- 60 میکرومتر تفکیک و سطوح تبادلی آنها با کلسیم اشباع شد. عصاره گیری متوالی با استفاده از سه عصاره گیر شامل اسیدکلریدریک 0.01 مولار، استات آمونیوم 1 مولار و کلرید باریم 0.05 مولار انجام شد. غلظت تجمعی پتاسیم استخراج شده از سه کانی میکایی محاسبه گردید. نتایج نشان داد که اثر عصاره گیرهای مختلف بر هر کدام از کانی های میکایی متفاوت بوده و انواع کانی هایی که در خاک به عنوان میکا از آنها نام برده می شود، می توانند مقادیر متفاوتی پتاسیم آزاد نمایند. به طورکلی برای اندازه ذرات ریزتر (کوچک تر از 60 میکرومتر) اسیدکلریدریک و برای ذرات درشت تر (100-60 میکرومتر) استات آمونیوم پتاسیم بیشتری از کانی های میکایی استخراج نمودند. پتاسیم استخراج شده از کانی مسکوویت به وسیله عصاره گیرهای استات آمونیوم و کلریدباریم بیش از سایر کانی های میکایی بود بنابراین به نظر می رسد مسکوویت یک منبع خنثی و بی اثر برای پتاسیم در خاک نیست. هم چنین اندازه ذرات کانی ها اثر بسیار مهمی بر آزادسازی پتاسیم غیرتبادلی از کانی های میکایی داشت و ذرات درشت تر پتاسیم بیشتری نسبت به ذرات ریز آزاد کردند. بنابراین توزیع اندازه ذرات کانی های میکایی مختلف در خاک ها ممکن است یکی از دلایل تفاوت در مقدار آزادسازی پتاسیم در خاک ها باشد.

دوغ، یکی از پرمصرف ترین نوشیدنی های لبنی تخمیری ایران است که ماندگاری و طعم آن در صنعت غذا اهمیت ویژه ای دارد. این مطالعه با هدف بررسی اثر ضدمیکروبی عصاره هیدروالکلی مریم گلی، دارچین و ریحان در ماندگاری دوغ در دمای محیط صورت گرفت. عصاره هیدروالکلی مریم گلی، ریحان و دارچین با روش خیساندن استخراج شد. اثرات ضدمیکروبی عصاره این سه گیاه با روش میکرودایلوشن بر روی مخمر ساکارومایسس سرویزیه با تعیین حداقل غلظت بازدارندگی میکروبی (MIC) و حداقل غلظت کشندگیMBC)) میکروبی تعیین شد و سپس pH، اسیدیته و اثرات ضدمیکروبی آنها در دوغ، طی چهار هفته نگه داری در دمای محیط بررسی شد. ﺑ ﺮ اﺳ ﺎ س نتایج حاصل از این پژوهش، حداقل غلظت بازدارندگی این عصاره ها بین 25/6 و 5/12 میلی گرم بر میلی لیتر بود. از بین عصاره های مورد بررسی، مریم گلی با غلظت 62/0 میلی گرم بر میلی لیتر به طور معنی داری منجر به کاهش جمعیت مخمر ساکارومایسس سرویزیه در دوغ، طی چهار هفته نگه داری در دمای محیط شد (05/0p<). اما عصاره ریحان فقط اثر کنترلی داشته و عصاره دارچین فاقد اثر ضدمیکروبی در سطح مورد آزمون بود. بنابراین عصاره هیدروالکلی مریم گلی، ریحان و دارچین می توانند به دلیل خاصیت ضدقارچی و ضدمیکروبی به عنوان یک ماده نگه دارنده طبیعی در دوغ استفاده شده و نقش مهمی در سلامت مصرف کننده داشته باشند.

در این مطالعه اثر تجویز خوراکی دو محرک ایمنی ارگوسان و لوامیزول با سه عصاره گیاهی سرخارگل، آویشن و کندر بر رشد، افزایش مقاومت در برابر عفونت باکتریایی و فاکتورهای خونی در ماهی اسکار مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور 270 قطعه ماهی اسکار با وزن متوسط 6.7±0.54 گرم به 6 گروه در سه تکرار (18 تیمار) شامل ارگوسان، لوامیزول، عصاره سرخارگل، عصاره آویشن، عصاره کندر و گروه کنترل به صورت تصادفی تقسیم گردیدند. مواد مورد بررسی با نسبت %0.5 به صورت همگن با خوراک ماهی مخلوط و ماهی ها به مدت 6 هفته با خوراک تهیه شده تغذیه گردیدند. متوسط وزن اولیه، میزان خوراک مصرفی و تعداد تلفات طول دوره در تیمارها ثبت گردید. بعد از پایان دوره ضمن اندازه گیری وزن نهایی، از 5 ماهی در هر تیمار خون گیری به عمل آمد. برای انجام عملیات مواجهه، باکتری زنده آئروموناس هیدروفیلا به میزان دو برابر LD50 به صورت تزریق داخل صفاقی به ماهیان باقیمانده هر تیمار تجویز گردید و تعداد تلفات در طول یک هفته ثبت شد. نتایج نشان داد که درصد تلفات طول دوره در تیمارها تقریبا مشابه بوده و تفاوت معنی داری بین تلفات تیمارها مشاهده نشد (P>0.05). ارگوسان، عصاره سرخارگل و لوامیزول به ترتیب بیشترین تاثیر را در تحریک رشد ماهی اسکار داشته اند (P<0.05)، ولی عصاره آویشن و کندر فاقد تاثیر در اندیس های رشد این ماهی بودند (P>0.05). تلفات بعد از چالش نیز در این تیمارها کمتر بوده و تفاوت معنی داری نسبت به بقیه تیمارها داشت (P<0.05). برخی فاکتورهای خونی نیز بین گروه ها تفاوت های مشخصی را نشان داد، به طوری که تعداد گلبول های سفید، میزان هماتوکریت، هموگلوبین و نیز غلظت هموگلوبین گلبولی (MCHC) در تیمار سرخارگل و ارگوسان نسبت به گروه شاهد افزایش یافت (P<0.05)، در صورتی که تعداد گلبول های قرمز، حجم متوسط گلبولی (MCV) و میزان هموگلوبین گلبولی (MCH) تحت تاثیر هیچکدام از مواد مورد آزمایش قرار نگرفت (P>0.05). به طور کلی می توان نتیجه گرفت که ارگوسان، عصاره سرخارگل و لوامیزول باعث تحریک رشد و افزایش مقاومت ماهی اسکار در برابر عفونت باکتریایی شده است ولی عصاره های آویشن و کندر تاثیری در موارد فوق نداشت، لذا عصاره سرخارگل به عنوان یک محرک رشد در ماهی اسکار قابل استفاده است.