در تحقیق حاضر، با توجه به صنعت رو به رشد نوشیدنی های عملگرا و افزایش آگاهی مردم، سعی بر تولید نوشیدنی عملگرا بر پایه نارنج توام با شهد توت و خرما شده است که علاوه بر اثر شیرین کنندگی، دارای آثار مفید تغذیه ای و درمانی برای افراد مبتلا به دیابت و فشارخون بالا نیز باشد. لذا، از کنسانتره نارنج در دو سطح 10 و 20 درصد به همراه شهد توت و شهد خرما با نسبت های مختلف (صفر، 4 و 8 درصد و ترکیب 50:50 هر دو شهد در همان غلظت) به عنوان شیرین کننده طبیعی در تولید نوشیدنی عملگرا استفاده شد. سپس خواص فیزیکی، شیمیایی، میکروبی و حسی نوشیدنی های تولیدی در قالب طرح کاملا تصادفی در سطح آماری 5 درصد مورد بررسی قرار گرفت. در بین تیمارهای مورد آزمایش، کمترین میزان افت رطوبت پس از طی 28 روز نگهداری در تیمار نارنج 20 درصد و شهد خرما 8 درصد در مقایسه با سایر تیمارها مشاهده شد. همچنین نگهداری نوشیدنی ها در دمای محیط طی 28 روز نشان داد که درصد کنسانتره نارنج و میزان شیرین کننده ها تاثیر معنی داری بر شاخص های شیمیایی و میکروبی نمونه ها داشت. با این وجود نوشیدنی عملگرا حاوی 20 درصد نارنج توام با 8 درصد شهد خرما و 4 درصد شهد توت و ترکیب هر دو شهد در غلظت 8 درصد بهترین خصوصیات فیزیکوشیمیایی، میکروبی و حسی را داشت که این امر به دلیل pH مناسبتر و محتوی بالای فیبر، میزان رشد میکروبی کمتر و خواص آنتی اکسیدانی و ضدمیکروبی ترکیبات نوشیدنی است. لذا نوشیدنی نارنج توام با شیرین کننده های طبیعی شهد توت و خرما می تواند به عنوان یک نوشیدنی عملگرا با خصوصیات سلامتی بخش برای افراد جامعه به خصوص مبتلایان به دیابت مطرح شود.