لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.

در این مقاله که به منظور ارزشیابی پویانمایی های دینی در تلویزیون جمهوری اسلامی ایران تهیه شده است، اصول حاکم بر تولید پویانمایی شناسایی شد که بر شانزده اصل مشتمل است. برای بررسی میزان استفاده از اصول مذکور در تولید پویانمایی ها فهرست بررسی (چک لیست) لازم تهیه شد و داده ها از بررسی و تحلیل دو پویانمایی مذهبی، دو پویانمایی غیرمذهبی داخلی و دو پویانمایی غیرمذهبی خارجی به دست آمد. البته پویانمایی های غیرمذهبی را برای فراهم شدن امکان مقایسه و ارزیابی وضعیت پویانمایی های مذهبی بررسی کردیم. تجزیه و تحلیل داده ها نشان می دهد که اصول «استفاده از حرکات موزون»، «پرهیز از خشونت» و «کسب پاداش» در پویانمایی های مذهبی رعایت نشده، اما اصول «پرهیز از کاربرد جملات منفی» و «استفاده از جملات مثبت» تا حدودی، و اصول «استفاده از پیام های کوتاه»، «تراکم اطلاعات»، «استفاده از حرکات صحیح»، «رنگ مناسب»، «پرهیز از مجازات»، «ارایه به موقع پاداش» و «موسیقی شاد» در پویانمایی های مذهبی کاملات رعایت شده است. در عین حال، استفاده از «اغراق»، «فانتزی» و «تکرار» در پویانمایی های مذهبی بیش از حد مقبول بوده است. با توجه به اینکه رعایت اصول تولید در پویانمایی های غیرمذهبی داخلی و در پویانمایی های غیرمذهبی خارجی بیشتر است پیشنهاد می شود که تولیدکنندگان پویانمایی های مذهبی در سیمای جمهوری اسلامی به این موضوع توجه ویژه داشته باشند.

هدف: پژوهش حاضر تحلیل پدیدارشناسانه چالش های محتوایی شخصیت های پویانمایی کودکان است. مواد و روش ها: روش تحقیق کیفی از نوع اکتشافی، با رویکرد پدیدارشناسانه است. جامعه پژوهش متشکل از متخصصان موضوعی در حوزه تولید پویانمایی است به روش نمونه گیری هدفمند است که با توجه به معیارهای ورود به پژوهش با 8 نفر به حد اشباع نظری داده ها رسید. ابزار گردآوری اطلاعات مصاحبه نیمه ساختار یافته بود. اعتبار اطلاعات گردآوری شده از معیار ارزیابی لینکن و گوبا و روش دنزین و پاتون تائید شد (3-1). تجزیه وتحلیل داده ها استقرایی و با استفاده از روش هفت مرحله ای کولایزی انجام گرفت(4). یافته ها: یافته ها نشان داد چالش های شناسایی شده را در بعد محتوایی می توان در سه دسته ریختاری، پنداری و هویتی دسته بندی کرد. در بعد ریختاری(باز) مهندسی شخصیت، جادوی رنگ و سیاست های طراحی و در بعد پنداری عناصری چون ناهمزبانی، مبالغه پنداری، تعارض شناختی و چالش تفکر و در بعد هویتی، هویت فراحد، هویت کاذب، هویت نمادین و هویت جنسی از چالش های شناخته شده در زمینه محتوایی تولیدات پویانمایی کودکان هستند. نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان داد یکی از چالش های اساسی توجه به ابعاد ریختاری محتوایی است؛ یکی از مولفه های مطرح در این زمینه باز مهندسی شخصیت پویانمایی است که طی آن فارغ از تناسب های صوری و زیبایی شناختی تفاوت های و ساختاریافته شخصیت های دارای تصویر پیشینی و همچنین ساختارشکنی برای تولید شخصیت های خلاقانه یک ضرورت است.

با توجه به پیشرفت تکنولوژی ساخت فیلم، سالانه شاهد تولید پویانمایی های متعددی چون شرک، دلیر، فروزن و غیره هستیم که مخاطب بیشتر آن ها ردة سنی کودک و نوجوان است. ویژگی مهم این پویانمایی ها، زبان طنز موجود در آنهاست. از آنجا که انتقال طنز (فرم و کارکرد) در هر فرهنگی متفاوت است و ممکن است پیام یکسانی در دو زبان مختلف تأثیر یکسانی را ایجاد نکند (ادراک) و نیز از آنجا که بحث وفاداری به دیالوگ ها در ترجمة فیلم کمرنگ تر از هماهنگی دیالوگ ها، صدا و تصویر است، این سؤال مطرح می شود که مترجمان ایرانی برای انتقال طنز و افزایش ادراک پذیری آن برای کودک و نوجوان ایرانی از چه تکنیک ها و ترفندهایی استفاده می کنند و آیا مترجم با ترجمة دیالوگ ها همان تأثیر طنزآمیزی را در مخاطب ایرانی ایجاد می کند که مخاطب غیرایرانی آن را درک کرده است؟ هدف از این پژوهش، بررسی چگونگی انتقال طنز در دوبلة پویانمایی های کودک و نوجوان و توجه به سه مقولة فرم طنز در دو زبان مبدأ و مقصد، کارکرد طنز در دو زبان و در نهایت بررسی شیوه های ادراک طنز نزد مخاطب دست دوم است. به همین منظور، با انتخاب پویانمایی شگفت انگیزان 2 (2018) چگونگی انتقال طنز در این پویانمایی را بررسی کرده ایم. در این رابطه، ابتدا به معرفی ویژگی های منحصربه فرد دنیای چندوجهی پویانمایی و چالش های ترجمه ای آن می پردازیم، سپس با تکیه بر زبان شناسی وینه و داربلنه و نیز با تکیه بر نظریة فرهنگی بسنت و لِفِور، چگونگی ساخت، کارکرد و ادراک طنز در دو نسخة اصلی و ترجمه شده را بررسی می نمائیم.

پویانمایی، هنری پیچیده و ترکیبی از عناصر بیانی سایر هنرها است. آگاهی نسبت به اهمیت و قابلیت های این هنر صنعت رسانه، باعث شده است تا در دو دهه اخیر، بسیاری از کشورهای غربی و کشورهای در حال توسعه، با به کارگیری مناسبات حرفه ای و صنعتی، بتوانند بازار جهانی در این زمینه را در اختیار گیرند؛ به گونه ای که بخش مهمی از بازار پویانمایی ایران، در اختیار تولیدات پویانمایی آن کشورها، قرار گرفته است. لیکن در این میان، پویانمایی تلویزیونی ایران همگام با رشد این صنعت در جهان، در جهت کمی و مهم تر از آن در بعد کیفی، نتوانسته گام بردارد و همچنان واردکننده این محصولات است. ازاین رو، مساله اصلی در این مطالعه آن است که چرا علی رغم وجود غنای فرهنگی برای تولید آثار انیمیشن مخصوص کودکان در ایران، همچنان پویانمایی های ایرانی نسبت به تولیدات خارجی، توفیق کمتری در جلب نظر مخاطبان هدف خود دارد. به همین خاطر، محققین در مطالعه حاضر در تلاش بوده اند تا در یک پژوهش کیفی و با بهره گیری از روش تحلیل مضمون و با استفاده از ابزار پرسشنامه محقق ساخته، براساس دیدگاه های مخاطبان فعال حوزه پویانمایی یعنی کودکان و نوجوانان به عنوان نمونه آماری (که به صورت هدفمند انتخاب شد)، مولفه ها و شاخص های موثر بر ایجاد «ارزش ویژه برند» محصولات صنعت پویانمایی موجود در بازار ایران را احصاء نمایند و از این رهگذر، راهکارهایی را برای تولید آثار پویانمایی توسط متخصصین داخلی و مدیریت تولید این آثار، ارایه کنند. یافته های این پژوهش نشان داد که: ویژگی های اصلی پویانمایی موردتوجه و جذاب از منظر مصرف کننده (جامعه هدف)، گرافیک و طراحی ظاهری کاراکترها، خدمات و محصولات جانبی، شخصیت برند، برتری برند پویانمایی های خارجی نسبت به پویانمایی های داخلی، جزء مولفه های اصلی استخراج شده برای ارزش ویژه یک برند پویانمایی با توجه به دیدگاه مخاطبین این حوزه در ایران است که هر کدام، مشتمل بر یک یا چند شاخص می باشد.

ترجمة آهنگ گونه ای از ترجمه است که در آن دو بعد زبانی و موسیقایی با هم درآمیخته اند و این آمیختگی بر سختی آن می افزاید. ترجمة آهنگ به عنوان زیرشاخه ای از ترجمة دیداری شنیداری در سال های اخیر در ایران روند روبه رشدی داشته است و مورد توجه و استقبال شرکت های دوبلاژ فیلم هم قرار گرفته است. در این نوع ترجمه، غیر از ترجمة محتویات زبانی، ابعاد موسیقایی نیز باید مورد توجه قرار گیرند که در این پژوهش بر آن تأکید شده است. مترجمان در دوبلة آهنگ های پویانمایی ها با دشواری های متعددی روبه رو هستند، زیرا باید موسیقی و ترانه را هماهنگ کنند تا محصول نهایی، ترجمه ای آواختنی باشد و در عین حال با مضمون ترانة مبدأ و فضای آهنگ نیز هم خوانی داشته باشد. هدف از پژوهش حاضر، یافتن روش های ترجمة آواختنی آهنگ بر پایة مدل فرانزون (2008) با در نظر گرفتن بُعد موسیقایی دوبلة پویانمایی موزیکال لوراکس (قِنو و بالدا، 2012) است. در ترجمة آهنگ های پویانمایی دوبله شدة لوراکس بنا بر مدل فرانزون (2008) از یک روش محض ترجمه ای استفاده نشده بود. از مجموع پنج قطعه آهنگ این پویانمایی، در چهار قطعه آهنگ، موسیقی مبدأ بدون تغییر حفظ شده بود و ترانه ها برای هماهنگی با موسیقی مبدأ بازنویسی یا ترجمه شده بودند؛ این یعنی تلفیق روش سوم و پنجم فرانزون (2008) و در یک قطعه آهنگ، موسیقی مبدأ عوض شده بود و ترانه ها نیز برای هماهنگی با موسیقی بازنویسی شده بودند که بنابر مدل مذکور یعنی از تلفیق روش سوم و چهارم استفاده شده بود. در انتها، کاربردهای آموزشی و پژوهشی یافته ها بحث شده اند.

از آن جا که به نظر غالب روان شناسان خلاقیت در سال های اول زندگی کودک ظهور می کند و در آغاز با تخیل همراه است، بدون تردید تخیل از مهم ترین عواملی است که تفکر خلاق را ممکن می سازد؛ لذا توجه به مسئله آفرینش های ذهنی در دوره کودکی، فوق العاده حائز اهمیت است. هدف پژوهش حاضر بررسی میزان تأثیرگذاری پویانمایی آثار نقاشی کودکان بر خلاقیت آنان است. جامعه آماری این پژوهش شامل 82 نفر کودکان پیش دبستانی دختر و پسر در ناحیه هفت مشهد است که به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب شده است. ابزار پژوهش شامل نقاشی های ترسیم شده توسط کودکان، عروسک و پویانمایی ساخته شده از روی همان نقاشی ها است. داده های جمع آوری شده در این پژوهش برآیند نمرات خلاقیت استنباط شده از نقاشی های کودکان در پیش آزمون و پس آزمون بود که از طریق نمره گذاری سه نفر از اساتید متخصص در حوزه خلاقیت و به ویژه خلاقیت کودکان به دست آمد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش مقایسه بین گروهی پیش آزمون، پس آزمون استفاده شد و داده ها با استفاده از آزمون تی همبسته تجزیه و تحلیل شد. همچنین برای مقایسه نمرات دو گروه دختر و پسر از تی مستقل استفاده گردید. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که پویانمایی و حرکت در ایجاد انگیزه و همچنین خلاقیت کودکان تأثیر چشمگیری دارد، و تفاوت معنی داری بین نمرات پیش آزمون و پس آزمون کودکان دختر و پسر، وجود دارد.