هدف: تعیین ویژگی الگوی پروتئینی و طبقه بندی نمونه های پاستولا مولتوسیدا جدا شده از طیور استان مازندران، بررسی ایمنیت متقاطع و نیز مقایسه حدت پروتئین تیپهای شناسایی شده در مدل موشی. نمونه ها: تعداد 18 نمونه پاستورلا مولتوسیدا جدا شده از طیور استان مازندران که در طی ده سال (1388-1368) در موسسه رازی جدا شده اند.روش: مقدار 30-25 میکروگرم پروتئین خانم تهیه شده از جدایه ها در سیستم ناپیوسته در ژل سدیم دو دسیل سولفات پلی آکریل آمید الکتروفورز گردید. غلظت آکریل آمید در ژل سدیم دو دسیل سولفات پلی آکریل آمید الکتروفورز گردید. غلظت اکریل آمید در ژل جدا کننده 12.5 درصد و در ژل مترام کننده 4.5 درصد بود. حداقل دوز کشنده هر تیپ پروتئینی با تزریق رقتهای مختلف باکتری پاستورلامولتوسیدا به گروههای سه تایی موش از طریق داخل صفاقی تعیین گردید. چهار گروه ده تایی موش ایمن شده با سویه واکسینال به همراه چهار گروه ده تایی به عنوان کنترل برای بررسی ایمنی متقاطع با سایر تیپهای پروتئینی مورد استفاده قرار گرفتند. نتایج: بیش از 30 باند پلی پپتیدی در فاصله بین 24 تا 174 کیلو دالتون مشاهده شد. شکل کلی الگوهای پروتئینی جدایه ها بسیار به هم شباهت داشت. اختلاف عمده بین آنها در محل قرار گرفتن یکی از باندهای اصلی موسوم به پروتئین H بود. این باند در جدایه های مختلف در سه موقعیت38،36.5 و 34 کیلودالتون قرار داشت که بر همین اساس جدایه ها را در سه پروتئین تیپ (III, II, I) جای داد. ایمن سازی گروه های موش با سویه واکسینال (پروتئین تیپI ) توانست آنها را در مقابل چالش با پروتئین تیپ همنوع (همولوگ) حفاظت نماید.نتیجه گیری: بر ساس یافته های این مطالعه تهیه یک واکسن پلی والان متشکل از هر سه پروتئین تیپ جهت پیشگیری از وبای مرغان در این منطقه پیشنهاد میگردد.