چکیده فارسی: در سال های اخیر تحولات جنسیتی گسترده ای در حوزه آموزش عالی و تحصیلات دانشگاهی به وقوع پیوسته است که نمی توان آنها را محدود و منحصر به تحولات کمی و افزایش چشمگیر نسبت دانشجویان دختر دانست، به همین اعتبار دیدگاه های جدیدتر بر ابعاد کیفی این تحول تاکید داشته و آن را در عرصه وسیع تری از پیامدهای تحصیلی دنبال کرده اند که بدون شک بخش عمده ای از این بررسی ها معطوف به توضیح افزایش انگیزش و دلبستگی تحصیلی دختران و نیز پیشرفت تحصیلی بیشترآنها در مقایسه با دانشجویان پسر بوده است.در تحقیق حاضر تلاش شده است که پس از مروری نظری بر وجوه عمده تفاوت های جنسیتی در توانایی های شناختی، عملکرد تحصیلی و تبیین آن با استناد به برخی دیدگاه ها، به این مهم پرداخته شود. چکیده عربی:فی السنوات الأخیرة حدثت تطورات واسعة فی مجال الجنس علی مستوی التعلیم العالی والتعلیم الجامعی؛ حیث لا یمکن حصرها علی التطورات الکمیّة کما لا یمکن حصرها علی زیادة ملحوظ ة فی الطالبات. واستنادا الی ذلک، تم تشدید وجهات النظر الحدیثة بشأن أبعاد التطورات النوعیة ومن ثمّ، تمّ متابعتها فی مجال نتائج الدراسة و فی نطاق أوسع. ولا شک فی أن جزءا کبیرا من هذه الاستعراضات کانت مترکزة علی توضیح أسباب الزیادة فی دوافع الطالبات ورغبتهن فی الدراسة و کذلک توضیح تقدّمهن الأکادیمی علی الطلاب. و الدراسة هذه تقوم بتناول المهمة، وذلک من خلال نظرة تجریدیة عابرة فی الجوانب الرئیسیة للفروق بین الجنسین فی القدرات الادراکیة، والأداء الأکادیمی وتبیین ذلک استناداً إلی بعض وجهات نظرالأخصائیین .

مقدمه: دوران تحصیل دانشگاهی برای بسیاری از دانشجویان، به ویژه دانشجویان پزشکی، ممکن است همراه با خطرات و آسیبهای جدی باشد. افسردگی، اضطراب، استرسهای شدید، تغییر در سبک زندگی، مشکلات شغلی، احساس بدرفتاری از سوی دست اندرکاران آموزشی و اجرایی در دانشگاه و ...، از جمله عواملی هستند که می توانند در بروز آسیبهای روانشناختی و به تبع آن افت عملکرد تحصیلی دانشجویان موثر باشند. ضرورت دارد که پس از شناخت این عوامل، از طریق مشاوره، در جهت کاهش اثر منفی آنها اقدام شود. روشها: از بین کلیه دانشجویان مراجعه کننده به مرکز مشاوره در طول یکسال که تمامی آنها از خدمات تخصصی این مرکز برخوردار شدند، 152 نفر به عنوان نمونه گزینش گردیدند. نمونه گیری بر اساس دو ملاک عمده، یعنی مراجعه بیش از یک بار به مرکز مشاوره و اینکه عمده ترین مشکل مراجعه کننده، مشکلات تحصیلی بوده باشد، انجام گرفت. پس از اختصاص صدها ساعت مشاوره تحصیلی و روانشناختی، عملکرد تحصیلی گروه نمونه از طریق مقایسه معدل ترمهای قبل از مشاوره و بعد از مشاوره آنها، مورد ارزیابی و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: یافته های این پژوهش نشاندهنده آن بود که انجام مشاوره های تحصیلی و مراقبتهای روانشناختی به طور کلی موثر و مثبت بوده است، این تاثیر برای دانشجویانی که عملکرد تحصیلی ضعیف تری داشتند و پیشینه تحصیلی آنان (معدل دیپلم) بهتر و از سهمیه مراکز استانها وارد دانشگاه شده بودند، بیشتر بود؛ همچنین مجردها بهتر از متاهلین و کسانی که بیش از سه جلسه مشاوره داشتند، بهتر از افراد دیگر از مداخلات مشاوره ای تاثیر پذیرفته اند. بحث: ضرورت پرداختن به ضایعه افت تحصیلی در دانشگاه و شناخت عوامل آن، پیشگیری از آن و در نهایت مداخله برای رفع این پدیده، ایجاب می کند که دانشگاه ها چارچوب مشابه با آنچه که پژوهشگران این مقاله در پیش گرفتند، برای حل این مشکل و ارتقای کیفیت آموزش و سطح کارآمدی در دانشگاه، طراحی و اجرا نمایند. یافته های این پژوهش بر تاثیر حتمی مداخلات و حمایتهای کارشناسانه از دانشجویان در رویارویی با مشکلات محیطی، عاطفی و تحصیلی را بیش از پیش تاکید می کند.

هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه بین سبک های تفکر، انگیزه پیشرفت، پیشرفت تحصیلی وخلاقیت با کارآفرینی دانشجویان دانشگاه اندیمشک بود. نمونه شامل 340 نفر (155 دانشجوی مرد و 185 دانشجوی زن) بودند که به شیوه تصادفی طبقه ای از بین کلیه رشته ها انتخاب شدند. ابزار اندازه گیری عبارت از پرسشنامه سبک های تفکر، پرسش نامه صفات کارآفرینی، پرسش نامه خلاقیت، پرسش نامه انگیزه پیشرفت و معدل دانشجویان به عنوان عملکرد پیشرفت تحصیلی بود. طرح تحقیق از نوع همبستگی بود و جهت تجزیه و تحلیل داده ها از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چند متغیری استفاده شد. نتایج در سطح P<0.01 نشان داد سبک تفکر قانون گذاری، انگیزه پیشرفت، خلاقیت، سبک تفکر جزیی نگر و پیشرفت تحصیلی پیش بینی کننده کارآفرینی هستند.

هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش با الگوی کاوشگری بر هیجان های تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه گواه بود. دو کلاس و هریک به تعداد 32 نفر از جامعه آماری دانش آموزان پسر پایه پنجم ابتدایی ناحیه دو شهر سنندج به عنوان گروه های آزمایش و کنترل با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ایچندمرحله ای انتخاب شدند. جهت جمع آوری داده از پرسشنامه سنجش هیجان های تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی، استفاده شد. آموزش به شیوه کاوشگری طی 10 جلسه 45 دقیقه ای در پنج هفته متوالی برای دانش آموزان گروه آزمایش برگزار گردید. گروه کنترل تحت آموزش با شیوه سنتی قرار داشتند. داده ها با روش تحلیل کوواریانس تحلیل شدند. نتایج تحلیل کوواریانس چند متغیره درسطح 05/0>p نشان داد؛ بین دو گروه از لحاظ متغیر وابسته ترکیبی (هیجان های تحصیلی کلاس) تفاوت معنی دار آماری وجود دارد. تحلیل کوواریانس یک راهه در متن مانکووا نشان داد؛ بین گروه های آزمایش و کنترل از لحاظ نمرات پس آزمون هیجان های مختلف کلاس درس، تفاوت معنی دار وجود دارد. تدریس به شیوه کاوشگری توانسته است سبب افزایش هیجان مثبت لذت و کاهش هیجان های منفی اضطراب و خستگی دانش آموزان گروه آزمایش در موقعیت کلاس درس شود.

در پژوهش حاضر نقش عوامل خانوادگی در پیشرفت دانش آموزان استان قم بررسی شده است. نمونه تحقیق شامل 505 دانش آموز دختر و پسر دوره دبیرستانی در سال تحصیلی 1384-1383 از شهرستان های استان قم است که به صورت تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. والدین دانش آموزان پرسشنامه های شیوه های فرزندپروری بامریند، ابزار سنجش کارکرد خانواده و پرسشنامه تعارضات خانوادگی را دریافت کرده و به سوالات آن پاسخ دادند. شاخص بدست آمده از پرسشنامه ها با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان که بر پایه معدل دانش آموزان در نظر گرفته شده بود، مورد بررسی و تحلیل آماری قرار گرفت. نتایج نشان داد که دانش آموزان با جو خانوادگی ناکارآمد به طور معناداری (p=0.03) از نظر وضعیت تحصیلی وضعیت بدتری دارند. مولفه های مختلف تعارضات زناشویی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان تفاوت معناداری پیدا نکرد. وضعیت تحصیلی دانش آموزان خانواده هایی با وضعیت اقتصادی ضعیف در مقایسه با وضعیت اقتصادی بالا در سطح معناداری (p=0.01) بیشتر بود. بین وضعیت تحصیلی بهتر از دانش آموزان و سطح تحصیلات مادر تفاوت معناداری پیدا نشد. دانش آموزان دختر از نظر وضعیت تحصیلی بهتر از دانش آموزان پسر بودند (p=0.001). نتایج رگرسیون با روش پس رونده نشان داد که متغیرهای ترتیب تولد، سن پدر، سن مادر، درآمد، تعداد فرزندان و متغیرهای حل مشکل، ارتباط و کنترل رفتار از دیدگاه دانش آموزان و نیز متغیرهای ارتباط، همراهی عاطفی و اقتدار منطقی از دیدگاه مادران پیش بینی کننده معنادار وضعیت تحصیلی هستند.

این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین اضطراب والدین با اضطراب و پیشرفت تحصیلی فرزندان آن ها در مقطع پیش دانشگاهی شهر کرمان اجرا شد. افراد جامعه پژوهش دانش آموزان دختر و پسر به تعداد 3450 نفر بود. از این جامعه حجمی به اندازه 320 دانش آموز پیش دانشگاهی به عنوان نمونه انتخاب شد. داده های این پژوهش به وسیله پرسشنامه استاندارد شده کتل جمع آوری و پس از تصحیح و نمره گذاری با استفاده از نرم افزار (SPSS) تحلیل شد. یافته های پژوهش نشان داد که بین اضطراب والدین با اضطراب فرزندان آن ها و هم چنین اضطراب والدین با پیشرفت تحصیلی فرزندان آن ها رابطه معنادار وجود دارد. هم چنین نتایج نشان داد که بین اضطراب دانش آموزان مقطع پیش دانشگاهی با پیشرفت تحصیلی آن ها رابطه معنادار وجود دارد.

هدف: پژوهش حاضر باهدف تعیین رابطه بین راهبرد خودنظم دهی فراشناختی و اهداف پیشرفت با سبک های تصمیم گیری دانشجویان انجام شد. روش: این مطالعه بر روی 379 دانشجو (219 مرد و 160 زن) که به روش نمونه گیری طبقه ای نسبتی از میان کلیه دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه آزاد تبریز انتخاب شده بودند انجام شد. داده ها با استفاده از پرسشنامه های راهبردهای انگیزشی برای یاد گیری پینتریچ و همکاران (1991)، پرسشنامه اهداف پیشرفت میدگلی و همکاران (1998) و پرسشنامه سبک های تصمیم گیری اسکات و بروس (1995) گردآوری شد. روایی آنها با استفاده از روایی محتوا توسط کارشناسان تأیید و پایایی آنها از طریق محاسبه ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب 81/0 و 83/0 و 76/0 برآورد گردید تحلیل داده ها با نرم افزار spss و به کمک روش آماری همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندمتغیری انجام گرفت. یافته ها: براساس نتایج، راهبردخودنظم دهی فراشناختی، پیش بینی کننده مثبت و خوبی برای سبک تصمیم گیری عقلایی می باشد. همچنین راهبرد خود نظم دهی فراشناختی، سبک تصمیم گیری آنی را به صورت منفی و معکوس پیش بینی می کند. اهداف پیشرفت اجتنابی به صورت منفی و معکوس سبک تصمیم عقلایی را پیش بینی می کند. اهداف پیشرفت تبحری، سبک تصمیم گیری شهودی و اجتنابی را به صورت منفی و معکوس پیش بینی می کند. اهداف پیشرفت عملکردی پیش بینی کننده معنی داری برای سبک های تصمیم گیری نبود. نتیجه گیری: بنا به اهمیت راهبرد خود نظم دهی فراشناختی و اهداف پیشرفت، تقویت این راهبرد و اهداف در دانشجویان می تواند در به کارگیری سبک تصمیم گیری مناسب و پرهیز از سبک تصمیم گیری نامناسب نقش مهمی داشته باشد.

پیش زمینه و هدف: پیشرفت تحصیلی نقش مهمی در جنبه های مختلف زندگی دارد از جمله عوامل شخصیتی، هوشی، موقعیتی و اجتماعی پیشرفت تحصیلی را تحت تاثیر قرار می دهند هدف این مطالعه بررسی تاثیر جرات ورزی و پرخاشگری دانش آموزان دبیرستان های دخترانه شهر ارومیه در پیشرفت تحصیلی آنان است.مواد و روش کار: برای انجام این مطالعه ابتدا چهار دبیرستان دخترانه به طور تصادفی انتخاب شد، سپس 262 دختر از دانش آموزان پرسش نامه های پرخاشگری و جرات ورزی را تکمیل نمودند. در نهایت میانگین معدل دو ترم تحصیلی دانش آموزان محاسبه شد.یافته ها: یافته های این پژوهش نشان داد که بین میزان پرخاشگری و جرات ورزی دانش آموزان دبیرستان های دخترانه تفاوت معنی داری وجود ندارد ولی این تفاوت در مورد میزان پیشرفت تحصیلی دانش آموزان معنی دار است.بحث و نتیجه گیری: با توجه به نتایج این پژوهش بهتر است پژوهش های دیگری در رابطه با نقش عوامل هوشی، موقعیتی و اجتماعی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان انجام شود.